Հարցազրույց

Մայիս 16, 2017 10:03

Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

«Փաստ» օրաթերթի հարցազրույցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանի հետ․

–Պարո՛ն Բոզոյան, ավարտվեցին մեր երկրի հիմնական ընտրությունները՝ և՛ խորհրդարանի, և՛ Երևանի ավագանու: Մենք ինչպիսի՞ Հայաստանում ենք ապրելու արդեն:

–Հարկավոր է ավելի խորքային վերլուծություն անել, որպեսզի այդ հարցի պատասխանն իմանանք: Բայց և ունենք հետևյալ փաստը` այսօր Հայաստանում քաղաքական վերնախավ, հատկապես ընդդիմադիր վերնախավ, որպես այդպիսին, այլևս գոյություն չունի: Այդ վերնախավը այս ընտրությունների ժամանակ հիմնականում պայքարում էր ոչ թե իշխանության, այլ միմյանց դեմ: Արդյունքում արձանագրեց անփառունակ ավարտ:

Եվ կարելի է ասել, որ այսօր հասարակության մեջ ոչ միայն վստահություն չկա իշխանության, այլ նաև չկա, այսպես կոչված, ընդդիմադիր վերնախավի նկատմամբ: Այս մարդիկ այլևս բարոյական իրավունք չունեն հայտ ներկայացնելու և Հայաստանի ապագայի ու նրա հիմնախնդիրների մասին խոսելու:

–Ուժերի այս դասավորվածության մեջ ժողովուրդը որտե՞ղ է գտնվում, նրան ի՞նչ տեղ հատկացնենք:

–Քաղաքագիտության մեջ ժողովրդին մեղադրելը նույնն է, թե լինել անմեղսունակ: Որովհետև բնակչությունը դառնում է ազգ, եթե նրան ուղղորդում են քաղաքական վերնախավը և սեփական երկրի մտավորականությունը: Այդպես է եղել մշտապես, բոլոր ժամանակներում: Ըստ էության, Խորհրդային Հայաստանում ժողովրդին ուղղորդում էր այն ժամանակվա հայ մտավորականությունը: 1988–ի շարժման ժամանակ` արդեն ձևավորված նոր մտավորականությունն ու քաղաքական վերնախավը:

Իսկ այսօր, երբ ժողովուրդը լյունպենացված վիճակի մեջ է, նրան մեղադրելը կատարյալ անբարոյականություն է: Հասարակ մարդն ուղղորդվող երևույթ է ընդհանրապես ողջ աշխարհում: Այսպես է և՛ Միացյալ Նահանգներում, և՛ Ֆրանսիայում, և՛ Ռուսաստանում, և՛ ամենուր:

Եվ երբ մեր երկրի քաղաքական վերնախավը կատարյալ սնանկ դուրս եկավ և արդեն իր մեղքերը փորձում է գցել ժողովրդի վրա, մի բան է ցույց տալիս, թե ինչպիսի ողբերգական վիճակի մեջ է այսօր գտնվում մեր երկիրը:

–Ձեր առաջին ասածից կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ, բոլոր հանգամանքներով հանդերձ, ներկա իշխանությունը լեգիտիմ է: Հասարակության աչքում էլ է այն լեգիտիմ:

–Հայաստանում այսօր առաջացել է վակուումային իրավիճակ: Որտեղ փոփոխությունները եթե լինեն էլ, կարող են լինել միայն իշխանության կողմից: Իսկ կլինի՞ այդ փոփոխությունը, թե ոչ, ես դժվարանում եմ ասել:

–Կարո՞ղ ենք ասել` մեր երկրում ընդդիմությունը, որպես քաղաքական վերնախավի բաղկացուցիչ, վերացավ, որովհետև իշխանությունը երկիրը տարավ ավտորիտար ճանապարհով:

–Ո՛չ: Ամբողջ աշխարհում էլ իշխող ուժերը փորձում են ձևավորել ուժեղ, եթե հնարավոր է, անգամ ավտորիտար իշխանություն: Ցանկացած իշխանություն ցանկանում է ամրապնդել ինքն իրեն` թուլացնելով ընդդիմությանը: Իսկ քաղաքական ընդդիմադիր վերնախավն այն բանի համար է, որպեսզի ձևավորի խնդիրներ ու փորձի կանխել իշխանության այդ ընթացքը:

Եվ այն ընդդիմությունը, որը զբաղված է ամեն ինչով, բացի տվյալ խնդրով, իրավունք չունի խոսել Հայաստանի ապագայի մասին: Սա միանշանակ է: Այնպես որ, մեղադրել իշխանությանն ավտորիտարիզմի մեջ նույնն է, թե մեղադրել մարդուն, ով շարժվում է իր շահերի համաձայն:

–Այս իրավիճակից ինչպե՞ս կարող ենք դուս գալ. ելքը ո՞րն է: Կամ որ նույնն է` ինչպե՞ս կարելի է ժողովրդին կենսունակության լիցքեր հաղորդել, ակտիվացնել հասարակությանը:

–Ժողովրդի մի մասն ինտուիտիվ հասկանում է, որ ինքը չունի քաղաքական վերնախավ: Եվ կամաց–կամաց թողնում է սեփական երկիրն ու գնում է ձուլվելու այլ երկրների մեջ, որովհետև այդ երկրներում կան կայուն վերնախավեր, քաղաքական–պետական համակարգեր, որոնց պայմաններում կարող են նորմալ ապրել:

Իսկ այն մասը, որը դեռևս չի կարողացել գնալ Հայաստանից, սպասողական վիճակի մեջ է, փորձում է հասկանալ, թե ինչ է իրեն սպասվում:

Ըստ էության, ելքը հետևյալն է` կա՛մ իշխանության մեջ կհայտնվեն մարդիկ, ովքեր կփորձեն փոփոխությունների ծրագիր առաջարկել և Հայաստանը տանել ռեալ փոփոխությունների ուղով, կա՛մ դա տեղի չի ունենա, և մեր երկիրը կդոփի տեղում: Եվ արդեն նոր ահաբեկիչներ հանդես կգան ու կփորձեն ժողովրդի անունից իրենց քայլերն անել: Բայց ընդունենք, որ մարդկության պատմության մեջ լուսավոր ահաբեկիչներ շատ չեն եղել: Հիմնականում ահաբեկչությունը բացասական դեր է կատարում:

Մյուս տարբերակն էլ այն է, որ եթե իշխանությունը փոփոխություններ չառաջարկի, ապա այդ փոփոխությունը մեզ կպարտադրի հարևան Ադրբեջանը` իր նոր ռազմական գործողություններով: Եվ Հայաստանն ու Արցախը կունենան լրջագույն կորուստներ: Եվ այս ամենի հետևանքով կառաջանա նոր իրավիճակ: Ահա այս երեք տարբերակներն են, որ սպասում են հայ ժողովրդին:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում։

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Մոնիկա Մխիթարյան․ «Ֆուտբոլը մեր ընտանիքի երկրորդ կրոնն է» (լուսանկար)

Մոնիկա Մխիթարյան․ «Ֆուտբոլը մեր ընտանիքի երկրորդ կրոնն է» (լուսանկար)

Մայիս 23, 2017 10:08 Կյանքում ոչ մի բան հեշտ չի տրվում։
Սամվել Բաբայանի փաստաբան․ «Մամուլը բստրել է»

Սամվել Բաբայանի փաստաբան․ «Մամուլը բստրել է»

Մայիս 19, 2017 14:36 Նոր ապացույցներ չեն ներկայացվել։
Գ․Նազարյան․ «Քաղաքական դաշտն ամայացել է»

Գ․Նազարյան․ «Քաղաքական դաշտն ամայացել է»

Մայիս 16, 2017 11:10 Կա խոր անվստահություն իշխանությունների և ընդդիմության հանդեպ։
Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

Մայիս 16, 2017 10:03 «Հայաստանում այսօր առաջացել է վակուումային իրավիճակ»:
Սասուն Միքայելյանը քաղբանտարկյալներ է համարում իր մարտական ընկերներին (տեսանյութ)

Սասուն Միքայելյանը քաղբանտարկյալներ է համարում իր մարտական ընկերներին (տեսանյութ)

Մայիս 08, 2017 22:13 Ե՛վ Սամվել Բաբայանին, և՛ Ժիրայր Սեֆիլյանին, և՛ Արայիկ Խանդոյանին․․․
Շավարշ Քոչարյան․ «Մնում է պարոն Ազիմովին կարեկցել»

Շավարշ Քոչարյան․ «Մնում է պարոն Ազիմովին կարեկցել»

Մայիս 07, 2017 00:32 Չի քողարկում իր հիսաթափությունը։
Ադրբեջանը ԵԱՀԿ-ում հայտնվել է բացարձակ մեկուսացման մեջ

Ադրբեջանը ԵԱՀԿ-ում հայտնվել է բացարձակ մեկուսացման մեջ

Մայիս 04, 2017 23:30 Իր խիստ ապակառուցողական մոտեցումներով։
Գագիկ Եգանյան․ «Հայաստանից տարեկան արտագաղթում է մինչև 30 հազար մարդ» (տեսանյութ)

Գագիկ Եգանյան․ «Հայաստանից տարեկան արտագաղթում է մինչև 30 հազար մարդ» (տեսանյութ)

Մայիս 04, 2017 15:46 2002-2007 թվականներին երկրից ամեն տարի մեկնել է 25-26 հազար մարդ, 2007-2015 թվականներին՝ 28-29 հազար:
ԱԳՆ–ն շփման գծում Ադրբեջանի կողմից իրավիճակի լարման վերաբերյալ

ԱԳՆ–ն շփման գծում Ադրբեջանի կողմից իրավիճակի լարման վերաբերյալ

Ապրիլ 28, 2017 18:19 ՀՀ, ՌԴ և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումից առաջ։
Վիկտոր Սողոմոնյան. «Ռոբերտ Քոչարյանի` քաղաքականություն վերդառնալը որևէ օբյեկտիվ խոչընդոտ չունի»

Վիկտոր Սողոմոնյան. «Ռոբերտ Քոչարյանի` քաղաքականություն վերդառնալը որևէ օբյեկտիվ խոչընդոտ չունի»

Ապրիլ 21, 2017 15:10 «Հույս ունենք, որ Սամվել Բաբայանը որևէ հանցանք չի կատարել»։
Եվրախորհրդարանի պատգամավորի և հայուհու սիրո պատմությունը

Եվրախորհրդարանի պատգամավորի և հայուհու սիրո պատմությունը

Ապրիլ 21, 2017 11:34 Տաթեւի վանքում պատահական հանդիպումից մինչեւ հարսանիքի նախապատրաստում:
Գեղամ Նազարյան. «Այս իրավիճակում անիմաստ ենք համարում մասնակցել Երևանի ավագանու ընտրություններին»

Գեղամ Նազարյան. «Այս իրավիճակում անիմաստ ենք համարում մասնակցել Երևանի ավագանու ընտրություններին»

Ապրիլ 10, 2017 12:29 Տեսնելու ենք նույն ներկայացումը՝ վատ և խայտառակ բեմականացմամբ:
Շառլ Ազնավուր. «Հայաստանին օգնություն է հարկավոր» (տեսանյութ)

Շառլ Ազնավուր. «Հայաստանին օգնություն է հարկավոր» (տեսանյութ)

Ապրիլ 05, 2017 12:10 Ուրիշ երկրներով շրջապատված փոքր երկիր է։
«Փողոց դուրս գալու պահանջ ժողովրդի կողմից չենք տեսնում». ՕՐՕ դաշինքի խոսնակ

«Փողոց դուրս գալու պահանջ ժողովրդի կողմից չենք տեսնում». ՕՐՕ դաշինքի խոսնակ

Ապրիլ 04, 2017 17:36 Ժողովուրդը պետք է թելադրի, թե ինչ անենք։
«Քաղբանտարկյալների քանակն այս կուսակցապետության օրոք ավելացել է»

«Քաղբանտարկյալների քանակն այս կուսակցապետության օրոք ավելացել է»

Մարտ 29, 2017 10:42 «Ուրվագիծ» հաղորդման հյուրը Րաֆֆի Հովհաննիսյանն է։
Ավետիս Քալաշյան. «Սամվել Բաբայանին ներկայացրած մեղադրանքն անհիմն է»

Ավետիս Քալաշյան. «Սամվել Բաբայանին ներկայացրած մեղադրանքն անհիմն է»

Մարտ 25, 2017 16:00 Սամվել Բաբայան.«Եթե ինձ առաջադրել են ակնհայտ անհիմն մեղադրանքներ, ապա հետևությունը թողնում եմ մեր հանրությանը»: