Հարցազրույց

Մայիս 16, 2017 10:03

Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

Երվանդ Բոզոյան․ «Եթե մեր կամքով չգնանք փոփոխությունների, փոփոխություններ մեզ կպարտադրի Ադրբեջանը»

«Փաստ» օրաթերթի հարցազրույցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանի հետ․

–Պարո՛ն Բոզոյան, ավարտվեցին մեր երկրի հիմնական ընտրությունները՝ և՛ խորհրդարանի, և՛ Երևանի ավագանու: Մենք ինչպիսի՞ Հայաստանում ենք ապրելու արդեն:

–Հարկավոր է ավելի խորքային վերլուծություն անել, որպեսզի այդ հարցի պատասխանն իմանանք: Բայց և ունենք հետևյալ փաստը` այսօր Հայաստանում քաղաքական վերնախավ, հատկապես ընդդիմադիր վերնախավ, որպես այդպիսին, այլևս գոյություն չունի: Այդ վերնախավը այս ընտրությունների ժամանակ հիմնականում պայքարում էր ոչ թե իշխանության, այլ միմյանց դեմ: Արդյունքում արձանագրեց անփառունակ ավարտ:

Եվ կարելի է ասել, որ այսօր հասարակության մեջ ոչ միայն վստահություն չկա իշխանության, այլ նաև չկա, այսպես կոչված, ընդդիմադիր վերնախավի նկատմամբ: Այս մարդիկ այլևս բարոյական իրավունք չունեն հայտ ներկայացնելու և Հայաստանի ապագայի ու նրա հիմնախնդիրների մասին խոսելու:

–Ուժերի այս դասավորվածության մեջ ժողովուրդը որտե՞ղ է գտնվում, նրան ի՞նչ տեղ հատկացնենք:

–Քաղաքագիտության մեջ ժողովրդին մեղադրելը նույնն է, թե լինել անմեղսունակ: Որովհետև բնակչությունը դառնում է ազգ, եթե նրան ուղղորդում են քաղաքական վերնախավը և սեփական երկրի մտավորականությունը: Այդպես է եղել մշտապես, բոլոր ժամանակներում: Ըստ էության, Խորհրդային Հայաստանում ժողովրդին ուղղորդում էր այն ժամանակվա հայ մտավորականությունը: 1988–ի շարժման ժամանակ` արդեն ձևավորված նոր մտավորականությունն ու քաղաքական վերնախավը:

Իսկ այսօր, երբ ժողովուրդը լյունպենացված վիճակի մեջ է, նրան մեղադրելը կատարյալ անբարոյականություն է: Հասարակ մարդն ուղղորդվող երևույթ է ընդհանրապես ողջ աշխարհում: Այսպես է և՛ Միացյալ Նահանգներում, և՛ Ֆրանսիայում, և՛ Ռուսաստանում, և՛ ամենուր:

Եվ երբ մեր երկրի քաղաքական վերնախավը կատարյալ սնանկ դուրս եկավ և արդեն իր մեղքերը փորձում է գցել ժողովրդի վրա, մի բան է ցույց տալիս, թե ինչպիսի ողբերգական վիճակի մեջ է այսօր գտնվում մեր երկիրը:

–Ձեր առաջին ասածից կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ, բոլոր հանգամանքներով հանդերձ, ներկա իշխանությունը լեգիտիմ է: Հասարակության աչքում էլ է այն լեգիտիմ:

–Հայաստանում այսօր առաջացել է վակուումային իրավիճակ: Որտեղ փոփոխությունները եթե լինեն էլ, կարող են լինել միայն իշխանության կողմից: Իսկ կլինի՞ այդ փոփոխությունը, թե ոչ, ես դժվարանում եմ ասել:

–Կարո՞ղ ենք ասել` մեր երկրում ընդդիմությունը, որպես քաղաքական վերնախավի բաղկացուցիչ, վերացավ, որովհետև իշխանությունը երկիրը տարավ ավտորիտար ճանապարհով:

–Ո՛չ: Ամբողջ աշխարհում էլ իշխող ուժերը փորձում են ձևավորել ուժեղ, եթե հնարավոր է, անգամ ավտորիտար իշխանություն: Ցանկացած իշխանություն ցանկանում է ամրապնդել ինքն իրեն` թուլացնելով ընդդիմությանը: Իսկ քաղաքական ընդդիմադիր վերնախավն այն բանի համար է, որպեսզի ձևավորի խնդիրներ ու փորձի կանխել իշխանության այդ ընթացքը:

Եվ այն ընդդիմությունը, որը զբաղված է ամեն ինչով, բացի տվյալ խնդրով, իրավունք չունի խոսել Հայաստանի ապագայի մասին: Սա միանշանակ է: Այնպես որ, մեղադրել իշխանությանն ավտորիտարիզմի մեջ նույնն է, թե մեղադրել մարդուն, ով շարժվում է իր շահերի համաձայն:

–Այս իրավիճակից ինչպե՞ս կարող ենք դուս գալ. ելքը ո՞րն է: Կամ որ նույնն է` ինչպե՞ս կարելի է ժողովրդին կենսունակության լիցքեր հաղորդել, ակտիվացնել հասարակությանը:

–Ժողովրդի մի մասն ինտուիտիվ հասկանում է, որ ինքը չունի քաղաքական վերնախավ: Եվ կամաց–կամաց թողնում է սեփական երկիրն ու գնում է ձուլվելու այլ երկրների մեջ, որովհետև այդ երկրներում կան կայուն վերնախավեր, քաղաքական–պետական համակարգեր, որոնց պայմաններում կարող են նորմալ ապրել:

Իսկ այն մասը, որը դեռևս չի կարողացել գնալ Հայաստանից, սպասողական վիճակի մեջ է, փորձում է հասկանալ, թե ինչ է իրեն սպասվում:

Ըստ էության, ելքը հետևյալն է` կա՛մ իշխանության մեջ կհայտնվեն մարդիկ, ովքեր կփորձեն փոփոխությունների ծրագիր առաջարկել և Հայաստանը տանել ռեալ փոփոխությունների ուղով, կա՛մ դա տեղի չի ունենա, և մեր երկիրը կդոփի տեղում: Եվ արդեն նոր ահաբեկիչներ հանդես կգան ու կփորձեն ժողովրդի անունից իրենց քայլերն անել: Բայց ընդունենք, որ մարդկության պատմության մեջ լուսավոր ահաբեկիչներ շատ չեն եղել: Հիմնականում ահաբեկչությունը բացասական դեր է կատարում:

Մյուս տարբերակն էլ այն է, որ եթե իշխանությունը փոփոխություններ չառաջարկի, ապա այդ փոփոխությունը մեզ կպարտադրի հարևան Ադրբեջանը` իր նոր ռազմական գործողություններով: Եվ Հայաստանն ու Արցախը կունենան լրջագույն կորուստներ: Եվ այս ամենի հետևանքով կառաջանա նոր իրավիճակ: Ահա այս երեք տարբերակներն են, որ սպասում են հայ ժողովրդին:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում։

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Արթուր Պետրոսյան. «Կարծում եմ՝ ճիշտ ուղու վրա ենք» (տեսանյութ)

Արթուր Պետրոսյան. «Կարծում եմ՝ ճիշտ ուղու վրա ենք» (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 14, 2017 11:27 Տղաները լավ են կատարում իրենց գործը խաղադաշտում։
Կարևոր անձ․ հարցազրույց Մարգարիտա Սիմոնյանի հետ (տեսանյութ)

Կարևոր անձ․ հարցազրույց Մարգարիտա Սիմոնյանի հետ (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 12, 2017 13:41 «Ֆորբս»-ի ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում էր ընդգրկվել։
Ի՞նչ պետք է իմանա քթի պլաստիկ վիրահատություն պլանավորող մարդը (ֆոտոշարք)

Ի՞նչ պետք է իմանա քթի պլաստիկ վիրահատություն պլանավորող մարդը (ֆոտոշարք)

Հոկտեմբեր 26, 2017 13:09 Պացիենտը պետք է հստակ գիտակցի, թե ինչու է դիմում նման վիրահատության:
ԱՄՆ դեսպան. «Ես Հայաստանում քաշ եմ հավաքել» (տեսանյութ)

ԱՄՆ դեսպան. «Ես Հայաստանում քաշ եմ հավաքել» (տեսանյութ)

Հոկտեմբեր 25, 2017 17:00 Խոսել է հայաստանյան սովորույթների մասին։
Շավարշ Քոչարյան. Բաքուն շարունակում է խոչընդոտել ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին

Շավարշ Քոչարյան. Բաքուն շարունակում է խոչընդոտել ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին

Հոկտեմբեր 23, 2017 21:04 Հանձնարարել են Նովրուզ Մամեդովներին հանդես գալ քարանձավային մտքի պոռթկումներով։
Կվերականգնվի արդարության սկզբունքը. նախարարը՝ տարկետման իրավունքի վերացման մասին (տեսանյութ)

Կվերականգնվի արդարության սկզբունքը. նախարարը՝ տարկետման իրավունքի վերացման մասին (տեսանյութ)

Հոկտեմբեր 23, 2017 13:35 Փոփոխվում են տարկետման տրամադրման պայմանները։
«Նոր ռուսական սենսացիաներ»․ «Խոսում է Քսենյա Սոբչակը»․ բացառիկ հարցազրույց (տեսանյութ)

«Նոր ռուսական սենսացիաներ»․ «Խոսում է Քսենյա Սոբչակը»․ բացառիկ հարցազրույց (տեսանյութ)

Հոկտեմբեր 23, 2017 09:49 ՌԴ նախագահի թեկնածուն չի խուսափել բավականին անկեղծորեն խոսել իր անձնական կյանքի ամենանուրբ մանրամասների մասին։
Ով կդառնա որակյալ պետություն, նա կշահի ղարաբաղյան կռիվը

Ով կդառնա որակյալ պետություն, նա կշահի ղարաբաղյան կռիվը

Հոկտեմբեր 18, 2017 15:07 Եթե մնանք, ինչպես այժմ ենք՝ փթած, քրեաօլիգարխիկ բարքերով, կեղծիքների հետամուտ երկիր, ոչ մի հաջողության էլ չենք հասնի։
Հայաստանը հասարակություն չունեցող պետություն է․ Վահե Հովհաննիսյան (տեսանյութ)

Հայաստանը հասարակություն չունեցող պետություն է․ Վահե Հովհաննիսյան (տեսանյութ)

Հոկտեմբեր 16, 2017 19:25 Հայաստանի քաղաքական ներկա վիճակի մասին։
Ռուսլան Կորյան. «Թիմը մարտական է տրամադրված»

Ռուսլան Կորյան. «Թիմը մարտական է տրամադրված»

Հոկտեմբեր 07, 2017 21:10 Մեզ համար առաջիկա խաղը մեղքերը քավելու հրաշալի հնարավորություն է:
Մխիթարյան. Ամենամեծ մեղավորը ես եմ, այդքան բան

Մխիթարյան. Ամենամեծ մեղավորը ես եմ, այդքան բան

Հոկտեմբեր 05, 2017 22:57 Խնդիրները բազմաթիվ են, չկա մի տեղ, որ ասենք` խնդիր չկա:
Արթուր Պետրոսյան. Ավելի լավ է «գետինը մտնեի», քան գայի և խոսեի

Արթուր Պետրոսյան. Ավելի լավ է «գետինը մտնեի», քան գայի և խոսեի

Հոկտեմբեր 05, 2017 22:38 Սա ուղղակի խայտառակություն էր:
Երվանդ Բոզոյան․ «Հայաստանն իր քաղաքական վերնախավի պատճառով է հայտնվել այսպիսի իրավիճակում»

Երվանդ Բոզոյան․ «Հայաստանն իր քաղաքական վերնախավի պատճառով է հայտնվել այսպիսի իրավիճակում»

Հոկտեմբեր 02, 2017 12:17 «Այս իրավիճակը երկար շարունակվել չի կարող, և դա կավարտվի ավելի ողբերգական և վտանգավոր ձևով, քան մենք կարող ենք պատկերացնել»։
Շ. Քոչարյան․ Թուրքիան վնասակար փորձեր է կատարում միջամտել ԼՂ հիմնախնդրի հարցում

Շ. Քոչարյան․ Թուրքիան վնասակար փորձեր է կատարում միջամտել ԼՂ հիմնախնդրի հարցում

Սեպտեմբեր 28, 2017 18:28 Միակողմանի, ապակառուցողական մոտեցում։
Լևոն Արոնյան. «Ես գիտեի, որ անպայման կհաղթեմ»

Լևոն Արոնյան. «Ես գիտեի, որ անպայման կհաղթեմ»

Սեպտեմբեր 28, 2017 17:40 Նախամուսնական փուլը չխանգարեց, ընդհակառակը` օգնեց:
Ես պարզապես Լևոնի հետ չեմ ամուսնանում. ես ամուսնանում եմ Հայաստանի հետ

Ես պարզապես Լևոնի հետ չեմ ամուսնանում. ես ամուսնանում եմ Հայաստանի հետ

Սեպտեմբեր 27, 2017 14:47 Փորձում ենք հարսանիքի մասին շատ չբարձրաձայնել։