Կարծիք

Մայիս 18, 2017 08:11

Ինչու էին քրիստոնյաները դառնում մուսուլման

Ինչու էին քրիստոնյաները դառնում մուսուլման

Հայ եկեղեցու պատմության դասագրքերում չի խոսվում ներքրիստոնեական հալածանքների մասին՝ քաղկեդոնական-հակաքաղկեդոնական, միաբնակ-նեստորական և այլն, որի հետևանքով բազմաթիվ հայեր դարձան վրացիներ, թուրքեր, ադրբեջանցիներ` մասնավորապես մեզ սահմանակից Գերանբոյի շրջանի այրումները` նախկին քաղկեդոնական հայեր, իսլամ ընդունած պավլիկյանները ու թոնդրակեցիները և այլք:
Կարելի է հիշել, թե ինչպես էին 17–րդ դարում Էջմիածնի կաթողիկոսները հալածում Նախիջևանի ու Վրաստանի հայ կաթոլիկներին և այլն:
Շատ հետաքրքիր մի պատմություն ժամանակին քրիստոնեության ամենագլխավոր աստվածաբանական և քրիստոնեական կենտրոնի` Ալեքսանդրիայի իսլամացման պատմությունից:
Ալեքսանդրայում էին առաջանում հիմնական աստվածաբանական և փիլիսոփայական տեսությունները, որից հետո դրանք դառնում էին քրիստոնեական աշխարհի բանավեճերի պատճառ:
Ալեքսանդրիայի պապերի նմանությամբ՝ Հռոմի եպիսկոպոսները նույնպես իրենց սկսեցին կոչել պապեր` Հռոմի պապեր:
451թ․ Քաղկեդոնի ժողովի պատճառով (որի հիմնական հրահրողները հենց ալեքսանդրիացիներն էին) սկսվեցին քաղկեդոնական-հակաքաղկեդոնական բանավեճերը:
Բյուզանդիայի կայսրերը երկար ժամանակ փորձում էին ինչ-որ եղանակներով հաշտեցնել նրանց մի ընդհանուր կոմպրոմիսային բանաձևի միջոցով կամ էլ մեկ դեպի մեկի կողմը թեքվելով, մեկ դեպի մյուսը, բայց անարդյունք:
Վերջապես Հուստինիանոս I կայսրը որոշեց այդ հարցը լուծել ու սկսեց Ալեքսանդրիայում բռնությունների միջոցով դավանափոխ անել հակաքաղկեդոնականներին: Արդյունքում՝ Ալեքսանդրիայում առաջացան երկու պապեր` Ալեքսանդրիայի քաղկեդոնական ուղղության պապը` հիմնականում հույներ, և հակաքաղկեդոնական ուղղության պապը` հիմնականում ղպտիներ:
Երբ 638թ մուսուլման արաբները նվաճեցին Եգիպտոսը, Ալեքսանդրիայի հակաքաղկեդոնականները մեծ ուրախությամբ նրանց առջև բացեցին քաղաքի դռները` որպես ազատագրողների, և սկսեցին դաժանագույն կերպով հալածել քաղկեդոնականներին՝ երկար ժամանակ Բյուզանդիայի կողմից իրենց կրած տառապանքների վրեժը լուծելու համար:
Արդյունքում՝ Ալեքսանդրիայի քաղկեդոնականները ստիպված ընդունեցին իսլամ և սկսեցին (ի տարբերություն արաբների, որոնք բավականին հանդուրժող էին քրիստոնյաների նկատմամբ) դաժանագույն կերպով հալածել ու կոտորել հակաքաղկեդոնականներին:
Մինչև հիմա այդ գործընթացը շարունակվում է, իհարկե, բոլորը մոռացել են հիմնապատճառի մասին, բայց ավանդույթները հզոր են: Պարզ ասած՝ նստվածքը դեռ մնացել է:

Ստեփան Դանիելյանի ֆեյսբուքյան էջից

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Հայոց լեզուն ապականողներից ո՞ր մեկի վաստակն է ավելի մեծ

Հայոց լեզուն ապականողներից ո՞ր մեկի վաստակն է ավելի մեծ

Սեպտեմբեր 23, 2017 07:43 Պալատական «միմոսները» 20 տարի հեռուստաեթերից քուչի լեզու են տարածել։
Ինքնիշխանության կորստի վտանգները արտաքին չեն, այլ՝ ներքին

Ինքնիշխանության կորստի վտանգները արտաքին չեն, այլ՝ ներքին

Սեպտեմբեր 22, 2017 06:56 ՌԴ-ն մեզ որևէ բան չի ստիպի, եթե չառաջարկենք՝ «Արցախ՝ լեգիտիմության դիմաց»։
Մեր պրոբլեմն այն է, որ պատմությունը թողել ենք պատմաբաններին

Մեր պրոբլեմն այն է, որ պատմությունը թողել ենք պատմաբաններին

Սեպտեմբեր 21, 2017 15:54 Ուսումնասիրել դասեր քաղելու և քաղաքագիտական սխեմաներ կառուցելու համար:
Գրկում ու համբուրում եմ սահմանն անառիկ պահող զինվորների մայրերին

Գրկում ու համբուրում եմ սահմանն անառիկ պահող զինվորների մայրերին

Սեպտեմբեր 21, 2017 11:40 Խոնարհվում եմ մեր բոլոր զոհված տղաների շիրիմների առաջ։
Մեր հայրենիքը մի ամրոցի չափ է մնացել՝ պարիսպների փոխարեն լեռներով շրջապատված

Մեր հայրենիքը մի ամրոցի չափ է մնացել՝ պարիսպների փոխարեն լեռներով շրջապատված

Սեպտեմբեր 21, 2017 11:29 Մենք բոլորս ծառա ու ենթակա ենք մեր Հայրենիքին։
Այսօր լավ կերեք, խմեք, ճռճռան ճառեր ասեք

Այսօր լավ կերեք, խմեք, ճռճռան ճառեր ասեք

Սեպտեմբեր 21, 2017 11:11 Այն, ինչ հիմա ունենք, անխախության հետ որևէ աղերս չունի։
Սերժ Սարգսյանի խոսքն ու գործը

Սերժ Սարգսյանի խոսքն ու գործը

Սեպտեմբեր 21, 2017 09:27 Մինչ այժմ Թուրքայի հետ սահմանը ոչ բաց է, ոչ էլ՝ բացման նախաշեմին ենք։
Ազգային եկեղեցին առաջին հերթին քաղաքական ինստիտուտ է

Ազգային եկեղեցին առաջին հերթին քաղաքական ինստիտուտ է

Սեպտեմբեր 21, 2017 09:16 Վաշխառուների և առևտրականների եկեղեցուց չկարողացավ վերաճել:
Անկախությունն էլ եք կերել, եռագույնն էլ՝ հետը, վրայից էլ Սևանն եք խմել

Անկախությունն էլ եք կերել, եռագույնն էլ՝ հետը, վրայից էլ Սևանն եք խմել

Սեպտեմբեր 21, 2017 09:06 Ինչո՞վ փակեմ ականջներս, որ չլսեմ տոնական ճառերն ու կենացները։
Անամոթնե՛ր, ինքը սուրբ ա...

Անամոթնե՛ր, ինքը սուրբ ա...

Սեպտեմբեր 20, 2017 23:05 Էդքան սիրե՞լ կլիներ Վազգեն Առաջինին, որ մենք էինք սիրում։
5 ելույթ ՄԱԿ-ի ամբիոնից. hիրավի՛, զարգանում ենք

5 ելույթ ՄԱԿ-ի ամբիոնից. hիրավի՛, զարգանում ենք

Սեպտեմբեր 20, 2017 13:56 ՄԱԿ-ի զեկույցի համաձայն՝ 2100թ․ ՀՀ բնակչության թիվն ավելի կնվազի՝ դառնալով 1 մլն 849 հազար:
Դասական կղերականացված կլեպտոկրատիա

Դասական կղերականացված կլեպտոկրատիա

Սեպտեմբեր 20, 2017 10:48 Բառացի՝ «գողերի իշխանություն»։
Իշխանությունից գոնե մեկը չգտնվեց, որ խոսի հանրությանը հուզող հարցերից

Իշխանությունից գոնե մեկը չգտնվեց, որ խոսի հանրությանը հուզող հարցերից

Սեպտեմբեր 20, 2017 08:22 Ու նրան ինչ-որ ձև լուրջ վերաբերվեին:
Նույն բանն ասել է նաև մայիսին՝ ԱԺ-ում, ու նույն պաթոսով

Նույն բանն ասել է նաև մայիսին՝ ԱԺ-ում, ու նույն պաթոսով

Սեպտեմբեր 19, 2017 09:09 Հունվար-հունիս ամիսների միջազգային ուղևորահոսքերի բացասական մնացորդը 37625 մարդ է:
«Հայաստան-Սփյուռք» 6-րդ համաժողովն, ասես, ՀՀԿ համագումարը լիներ

«Հայաստան-Սփյուռք» 6-րդ համաժողովն, ասես, ՀՀԿ համագումարը լիներ

Սեպտեմբեր 19, 2017 08:22 Ոչ մի բառ չհնչեց․ երևի, մեռելոցի հետ էր համընկել, դրա համար լռեցին։
Համաժողովի ՕԳԳ-ն սփյուռքահայությանը կլպելն է

Համաժողովի ՕԳԳ-ն սփյուռքահայությանը կլպելն է

Սեպտեմբեր 18, 2017 07:45 Պարզ է՝ համաժողովի մասնակիցների գրպանից փողը հոսելու է իշխանության գրպանը։
Իրենք հրաժարվեցի՞ն այդ ավտոմեքենաներից, թե՞ էլ օյին չի

Իրենք հրաժարվեցի՞ն այդ ավտոմեքենաներից, թե՞ էլ օյին չի

Սեպտեմբեր 17, 2017 09:16 Նախընտրական քարոզարշավի շրջանակներում անխնա քննադատում էին։
Լինել Արծրունի՞, թե՞ Մանթաշով

Լինել Արծրունի՞, թե՞ Մանթաշով

Սեպտեմբեր 17, 2017 08:58 Իսկական արվեստի կոթողները ստեղծվել են առանց զիմզիմովների նյութական աջակցության: