Մեկնաբանություն

Դեկտեմբեր 06, 2017 15:20

Նոր Սահմանադրության հետագիծը. ի՞նչ է սպասվում 2018-ի ապրիլին

Նոր Սահմանադրության հետագիծը. ի՞նչ է սպասվում 2018-ի ապրիլին

Երկու տարի առաջ այս օրը ԿԸՀ-ն հայտարարեց, որ հանրաքվեին մասնակցած ՀՀ քաղաքացիների մեծամասնությունը «այո» է ասել նոր Սահմանադրությանը:

Այդ նոր Սահմանադրությամբ անցում կատարվեց, այսպես կոչված, խորհրդարանական կառավարման համակարգի: Իսկ ինչու «այսպես կոչված», քանի որ դա իրականում խորհրդային՝ պարտոկրատական ու միահեծան կառավարման հիմք ստեղծող փաստաթուղթ էր: Սահմանադրության ընդունմանը հաջորդած Ընտրական նոր օրենսգրքի ի հայտ գալը և ապրիլյան ընտրությունները գործնականում հաստատեցին այդ թեզը, և մենք հիմա ունենք միակուսակցական կառավարման համակարգ:

Նոր Սահմանադրությամբ, Ընտրական նոր օրենսգրքով ու խորհրդարանական վերջին ընտրություններով հանրությունը՝ որպես քաղաքականության սուբյկետ և իշխանության աղբյուր, դուրս մնաց քաղաքական գործընթացներից (ոմանք դրա դիմաց ստացան 10.000 դրամ): Քաղաքական գործընթացներից դուրս է մնացել նաև ընդդիմադիր կոչված քաղաքական հատվածը («Ելք»-ը կատարում է այս իշխանության «արևմտամետ դեկորի» դերը և ընդամենը գործիք է ներիշխանական հարաբերություններում):

Այս Սահմանադրությունն ամբողջությամբ ուժի մեջ կմտնի 2018-ի ապրիլից, երբ կավարտվի Սերժ Սարգսյանի նախագահական լիազորությունների ժամկետը: Թե ինչպիսի զարգացումներ կունենանք դրանից հետո, կախված կլինեն մի շարք ներքին ու արտաքին գործոններից:

Պարզ է, որ 2017-ի ապրիլյան ընտրություններով կանխորոշվել է, թե ով է լինելու վարչապետ, ով՝ ԱԺ նախագահ, ով՝ ՀՀ նախագահ, ով՝ «Ֆանֆան-Տյուլպան» և ով՝ «խաբված ավանդատու»: Բայց ասել, որ այսպես ամեն ինչ կարագի նման փափուկ կգնա, սխալ է: Հայաստանում ամեն ինչ էլ հնարավոր է, ընդ որում՝ գլխիվայր տարբերակով:

Նոր Սահմանադրությունն իր հիմքում ունի հետևյալ կոդը՝ քաղաքականությամբ հասարակությունն ու քաղաքական ուժերը չպետք է զբաղվեն. դրանով պետք է զբաղվի «իշխանության կուսակցությունը», որի անունը ՀՀԿ է և որին պետք է ղեկավարի «անփոխարինելի առաջնորդը»: Սակայն նույն Սահմանադրությունն իր մեջ քաոսի և անկայունության ստեղծման հսկայական պոտենցիալ ունի: Այսինքն՝ Հայաստանում կարող է ձևավորվել արևելյան ավտորիտարիզմի ոճի իշխանություն, սակայն կարող է նաև չստացվել դա, ու մենք ունենանք պերմանենտ ցնցումներ՝ մինչև որ նոր խաղի կանոնի սահմանումը:

Քանի որ այս տարածաշրջանում, հայաստանյան այս ռեսուրսներով ու ֆորսմաժորային զարգացումների մեծ հնարավորությամբ մեր երկիրը չի կարող անընդհատ հետընթաց գրանցել ու այդպես գոյատևել, ուստի հավերժական թվացող այսօրվա «իդիլիան» կարող է մեկ օրում փլուզվել: Ամեն ինչ կախված է մարդկանց քաղաքական ադեկվատությունից կամ դրա բացակայությունից:

Կորյուն Մանուկյան

Հ.Գ.: Ակնհայտ է, որ Սերժ Սարգսյանը պլանավորել է վարչապետ դառնալ 2018-ի ապրիլից: Ակնհայտ է նաև, որ նա ձգում է իր այդ որոշման հրապարակայնացումը: Նախկինում իր տված խոստո՞ւմն է նրան խանգարում հիմիկվանից ասել իր ցանկության մասին: Հազիվ թե: Ա՞յլ պատճառներ կան (օրինակ՝ Կարեն Կարապետյանի «դրայվը» ժամանակից շուտ չկոտրելը կամ Սամվել Կարապետյանի հետ վերջնական պայմանավորվածության որոշ դետալների ոչ հստակ լինելը): Միգուցե: Դրսի արձագանքի՞ է սպասում: Չի իմացվի:

Մի խոսքով, հայտնի չէ, թե ինչու է ուշացվում վաղուց հայտնի որոշման բարձրաձայնումը:

Առայժմ մենք ականատեսն ենք դառնում քծնանքի ու «ազգովի խնդրելու» տարատեսակ ակցիաների: Մեկը ՀՀԿ ղեկավարին անհարմարության աստիճանի շատ է քծնում, մյուսը՝ քիչ, երրորդը՝ «շուստրիաբար», չորրորդը՝ «չերեզով»: Բայց քծնանքը դոմինանտային է դարձել: Բոլորը միահամուռ պահանջում են, որ Սարգսյանը մնա մեր երկրի ղեկին և անփոխարինելի դառնա: Սարգսյանը դեռ «դիմադրում» է, բայց վերջում, ամենայն հավանականությամբ, ընդառաջ կգնա «աշխատավորական կոլեկտիվների» խնդրանքներին:

Ուշագրավն այն է, որ «վերևից» քծնանքին «ստոպ» չեն տալիս: Դա նշանակում է, որ դուր է գալիս: Դա էլ իր հերթին նշանակում է, որ Հայաստանը գնում է ոչ ցանկալի ուղղությամբ: Որքա՞ն կդիմանա մեր երկիրն այս ամենին: Այն էլ առանց նավթ ու գազի, ինչպես նաև աճող արտագաղթի, ներդրումների բացակայության և օտարվող քաղաքացու պայմաններում:

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Օգոստոս 11, 2018 10:45 Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունն իր հակակոռուպցիոն պայքարի շրջանակներում պետք է մի շարք հարցեր պարզի ու ներկայացնի հանրությանը:
Գովազդային դադար - 2 (տեսանյութ)

Գովազդային դադար - 2 (տեսանյութ)

Օգոստոս 07, 2018 10:50 Սերժ Սարգսյանը վարչապետի աթոռին մի քանի օր մնաց ու հետո մերժվեց, բայց դեռ երկար ճանապարհ կա անցնելու՝ սերժիզմը մերժելու համար (չմոռանանք, թե ինչու ենք հավաքվել):
Հայաստանի «ֆոնդային» անկումը

Հայաստանի «ֆոնդային» անկումը

Օգոստոս 06, 2018 21:09 Ցանկացած որոշման դեպքում պատասխանատվությունը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանինն է:
Ո՞ւմ է ձեռնտու հայ-ռուսական «փոխհրաձգությունը»

Ո՞ւմ է ձեռնտու հայ-ռուսական «փոխհրաձգությունը»

Օգոստոս 03, 2018 14:20 ՌԴ-ն իրավունք չունի միջամտել ՀՀ ներքին գործերին ու չի միջամտում, բայց ՀՀ-ն պետք է «քթածակություն» դրսևորի որոշ հարցերում ու իրեն համասեփականատեր զգա:
Պանդորայի արկղը և «մարդասիրական» գիլյոտինը

Պանդորայի արկղը և «մարդասիրական» գիլյոտինը

Օգոստոս 03, 2018 12:20 «Գլուխների» մասով բավարարվում է հոգեկանը, իսկ էքսպոպրիացիայի մասով՝ ստամոքսայինը:
«Մարտի 1»-ի թիվ մեկ պատասխանատուն և շահառուն

«Մարտի 1»-ի թիվ մեկ պատասխանատուն և շահառուն

Օգոստոս 01, 2018 17:25 Ով ինչ ցանում է, այն էլ հնձում է։
Ի՞նչ է կատարվում Ամուլսարում

Ի՞նչ է կատարվում Ամուլսարում

Օգոստոս 01, 2018 16:30 Կառավարությունը պետք է քայլ անի ու որոշում կայացնի։ Մասնագիտական ու քաղաքական որոշում։
Սերժ Սարգսյանը կվերադառնա՞ Հայաստան

Սերժ Սարգսյանը կվերադառնա՞ Հայաստան

Հուլիս 30, 2018 22:55 Սերժ Սարգսյանը միշտ էլ «փախած» է լինում ֆորսմաժորային կամ ոչ ստանդարտ իրավիճակներում:
Ովքեր և ինչու են քարոզում Սամվել Բաբայանի դեմ. «տուշոնկայի վկաները» (տեսանյութ)

Ովքեր և ինչու են քարոզում Սամվել Բաբայանի դեմ. «տուշոնկայի վկաները» (տեսանյութ)

Հունիս 20, 2018 20:00 Սերժ Սարգսյանն իր կապիտալի նախնական կուտակումն սկսել է Ղարաբաղյան պատերազմի տարիներին ու ըստ լավատեղյակների՝ մանվելություն արել:
«Գովազդային» դադար (տեսանյութ)

«Գովազդային» դադար (տեսանյութ)

Մայիս 06, 2018 10:19 Մինչ հեղափոխական գործընթացում «գովազդային» ընդմիջում է հայտարարված ...
ՀՀԿ-ի գերեզմանափորը

ՀՀԿ-ի գերեզմանափորը

Մայիս 04, 2018 12:50 Սերժ Սարգսյանի մուտքը ՀՀԿ նշանավորվել էր պետական ապարատի ու կիսաքրեական տարրերի «ամուսնությամբ»:
Հասնել ՀՀԿ-ի հեռացմանն ու ՀՀԿ-իզմի վերացմանը

Հասնել ՀՀԿ-ի հեռացմանն ու ՀՀԿ-իզմի վերացմանը

Ապրիլ 30, 2018 11:15 ՀՀԿ-ականները դարձան գլխավոր ծաղրածուներ կամ էլ՝ «Նա անփոխարինելի է» նախադասությունը կրկնող թութակներ:
Հեղափոխական տրամաբանություն

Հեղափոխական տրամաբանություն

Ապրիլ 25, 2018 11:10 Հեղափոխության հաղթանակը ենթադրում է ոչ միայն Սերժ Սարգսյանի, այլ նաև նրա ողջ շրջապատի, այսինքն՝ ՀՀԿ-ի, շմայսերի, սաքուլիկների, գագիկհարությունյանների և մյուս օդիոզ ու «թթված» դեմքերի հեռացում:
Մեկ քայլանի կոմբինացիան ավարտվեց. ՀՀԿ-ն կքվեարկի՞ Նիկոլի օգտին

Մեկ քայլանի կոմբինացիան ավարտվեց. ՀՀԿ-ն կքվեարկի՞ Նիկոլի օգտին

Ապրիլ 24, 2018 11:05 Սերժը գնաց, բայց ՀՀԿ-ն մնաց: Մնաց նաև ապագա իշխանության կոնֆիգուրացիայի հարցը:
Ո՞ր տարբերակը կընտրի Սերժ Սարգսյանը

Ո՞ր տարբերակը կընտրի Սերժ Սարգսյանը

Ապրիլ 23, 2018 15:30 Սերժ Սարգսյանը պետք է հասկանա, որ չհեռանալու տարբերակ չունի: Նա ԴԵՌ ունի ընտրության հնարավորություն՝ հեռանալու ձևի ընտրության հնարավորություն:
Ո՞րն է լինելու հանգուցալուծումը

Ո՞րն է լինելու հանգուցալուծումը

Ապրիլ 21, 2018 15:35 Փաշինյանի ու Սարգսյանի պահանջներն ու նպատակները փոխբացառող են: Չկա հատման կետ: Երկուսն էլ կապիտուլյացիա են առաջարկում դիմացինին:
Սերժ Սարգսյանի ակամա ինքնախոստովանությունը (տեսանյութ)

Սերժ Սարգսյանի ակամա ինքնախոստովանությունը (տեսանյութ)

Ապրիլ 19, 2018 13:25 Սերժ Սարգսյանի խոսքի արժեքը զրոյացել է իր իսկ նախաձեռնությամբ: Բոլոր այն խոստումները, որոնք նա տվել է` իրականացել են հակառակ նշանով:
Կարեն Կարապետյանը չփոխեց, բայց փոխվեց (տեսանյութ)

Կարեն Կարապետյանը չփոխեց, բայց փոխվեց (տեսանյութ)

Ապրիլ 19, 2018 10:00 Ժիլետի և թմբուկի կարիք «լուսավոր» հաճախորդ Էդմոն Մարուքյանի սիրելի Սերժ Սարգսյանն այլևս չունի:
Էդմոնն ու Արամը արդարացրին Սերժ Սարգսյանի հույսերը, բայց ...

Էդմոնն ու Արամը արդարացրին Սերժ Սարգսյանի հույսերը, բայց ...

Ապրիլ 18, 2018 13:05 Երեկ Սերժ Սարգսյանին հաջողվեց կրկեսի վերածել խորհրդարանը (և ոչ միայն երեկ): Ամեն մեկն իր դերակատարումն ուներ:
Սերժ Սարգսյանի պյուռոսյան հաղթանակը

Սերժ Սարգսյանի պյուռոսյան հաղթանակը

Ապրիլ 18, 2018 11:10 Հիմա ՀՀԿ ղեկավարը շատ ավելի վատ հանրային ընկալում ունի, քան նույնիսկ 2008-ի մարտ 1-ի դեպքերից հետո: «Քա՛յլ արա, մերժի՛ր Սերժին»-ը այլևս դարձել է ազգային գաղափար: