Հարցազրույց

Հունվար 25, 2019 15:01

Երվանդ Բոզոյան. Նոր քաղաքական վերնախավի գեներացիայի արդյունքում կծնվի ընդդիմությունը

Երվանդ Բոզոյան. Նոր քաղաքական վերնախավի գեներացիայի արդյունքում կծնվի ընդդիմությունը

Hraparak.am-ի հարցերին պատասխանում է քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը։

-Պարոն Բոզոյան, վերջերս Փարիզում կայացավ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը, իսկ երեկ էլ Դավոսում հանդիպեցին Նիկոլ Փաշինյանն ու Իլհամ Ալիեւը։ Արտգործնախարարների հանդիպումից հետո տարածվեց պաշտոնական հայտարարություն, որում նշված էր ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու մասին։ Ըստ Ձեզ՝ սպասվո՞ւմ է առաջիկայում ԼՂ հակամարտության կարգավորման հեռանկար։

-Եթե հաշվի առնենք արձագանքները, որոնք կան միջնորդների եւ Ադրբեջանի կողմից, ապա Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շուրջ ընթանում են ինտենսիվ բանակցություններ, եւ դրանք թեւակոխել են վճռական փուլ։ Եվ իրականությանը չի համապատասխանում այն տեսակետը, որ Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղի հարցում չի իրականացնում բանակցություններ։

-Ռուս քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովը համարձակվել է կանխատեսել, որ հունիսին Փաշինյանն ու Ալիեւը համաձայնագիր են ստորագրելու Ղարաբաղի վերաբերյալ, որտեղ հայկական կողմն անուղղակի կոմպրոմսիների ներքո ստիպված է լինելու զիջել մի քանի շրջաններ։ Սրան, ըստ նրա, կհետեւի այն, որ թուրքական խորհրդարանը կվերադառնա հայ-թուրքական արձանագրություններին եւ կվավերացնի դրանք, դիվանագիտական հարաբերությունները կվերականգնվեն։ Ի՞նչ նկատառումներից ելնելով է Տարասովը նման հայտարարություն արել։

-Ես կարծում եմ, որ այն քաղաքական գործիչը, որը կփորձի տարածքներ զիջել, կդադարի քաղաքական գործիչ լինել Հայաստանում։ Ես կարծում եմ, որ Հայաստանում այդպիսի խնդիրներ լուծելու համար պետք է հանրությանը ներկայացվեն լուրջ հիմնավորումներ։ Մեր հանրությունը տեսել է պատերազմ, ունի անվտանգության լուրջ խնդիր, անվստահություն հակառակորդի նկատմամբ եւ թույլ չի տա գնալու նման զիջումների։ Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հայ եւ ադրբեջանցի ժողովուրդները հավերժ դատապարտված են հակամարտության մեջ լինելու։ Ոչ։ Պարզապես Ադրբեջանի ներկա իշխանությունները, պետական կառավարման համակարգը պատրաստ չեն գնալու փոխզիջումների Լեռնային Ղարաբաղի հարցում։ Իսկ մեզ համար Ղարաբաղը ոչ թե տարածք է, այլ անվտանգության խնդիր։ Ղարաբաղի կորուստը այսօր չի խանգարում Ադրբեջանի հաղորդակցությանը, զարգացմանը, իսկ Հայաստանի պարագայում դա կլինի պետականության կորուստ։ Այդ իսկ պատճառով էլ Ղարաբաղը մեզ համար ոչ թե տարածք է, այլ ինքնության խնդիր։

-Դեռ պաշտոնավարման սկզբում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Լեռնային Ղարաբաղը պետք է ներգրավված լինի բանակցություններում։

-1994թ․ Բուդապեշտում ընդունվեց որոշում, որ Լեռնային Ղարաբաղը պետք է ներգրավված լինի բանակցություններում, բայց Ադրբեջանը խոչընդոտել է այն կյանքի կոչելուն։ Լեռնային Ղարաբաղը դե ֆակտո դուրս է մնացել այդ բանակցային գործընթացից։ Եթե ԼՂ խնդիրը մոտ լինի լուծման, եւ ներկայացվի այնպիսի բանաձեւ, որը կբավարարի հայկական եւ ադրբեջանական կողմերին, բնականաբար, Լեռնային Ղարաբաղը պետք է մասնակցի այդ գործընթացին։

-Այսօրվա ԱԺ-ի, կառավարության կազմում հիմնականում ներկայացված է այն սերունդը, որը կանգնած չէ Արցախյան շարժման ակունքներում, այլ հայացքով է նայում այդ հակամարտության կարգավորման հեռանկարներին։ Ըստ Ձեզ՝ նրանք ավելի անկաշկա՞նդ չեն լինի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խնդիրը բանակցություններում ներկայացնելիս։

-Երբ նոր մարդիկ բերում են նոր մոտեցումներ, դա հասկանալի է։ Սակայն կան օբյեկտիվ գործոններ, որոնք չես կարող շրջանցել։ Օրինակ՝ Կիպրոսի, Պաղեստինի կամ Քաշմիրի խնդիրները, անկախ սերունդներից, անկախ հայացքներից, դժվար է լուծելը։ Նույնիսկ եթե փոխվել են Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի սերունդները, կան պետական շահեր։ Եվ այդ պետական շահերը կարող են ունենալ այնպիսի հակադրություն, որ պրակտիկորեն դժվար կլինի լուծելը։ Եվ կա խաբկանք, որ եթե մի կողմը, օրինակ՝ հայկական կողմը, քայլ անի, ապա հնարավոր կլինի լուծել այն։ Սակայն ճիշտ հակառակն է․ երբ փոխզիջման պատրաստ կողմը փորձի մի քայլ անել, դրա արդյունքում կարող են հայտնվել փորձանքի մեջ։ Իսկ բանակցային գործընթացում հավասարը հավասարի հետ բանակցելու համար պետք է Ադրբեջանի հետ կարողանանք պահպանել քաղաքական համակարգի, տնտեսական բալանսը։ Նոր սերունդը նախ պետք է ապացուցի, որ ինքը կարող է կառավարել երկիրը, զարգացնել տնտեսությունը, պետք է ապացուցի, որ կկարողանա ստեղծել քաղաքական համակարգ եւ նոր մտածի լուծելու այնպիսի խնդիր, որը կապված է անվտանգության հետ։ Հեշտ է խոստանալը, թե կարող ես մի քանի ամսում լուծել լուրջ խնդիրներ, որոնք օբյեկտիվորեն են հասունացել։

-Տեսանելի ապագայում, ըստ Ձեզ, Հայաստանում կձեւավորվի՞ ընդդիմություն։

-Ես կարծում եմ, որ դա անխուսափելի է։ Ես կարծում եմ, որ այդ ընդդիմությունը կլինի նոր քաղաքական վերնախավի գեներացիայի արդյունք։ Չի կարելի ասել, որ այս կամ այն քաղաքական ուժը դոմինանտ դեր կխաղա։ Քաղաքական նոր վերնախավի գեներացիայի արդյունքում կլինեն եւ՛ հին, եւ՛ նոր մարդիկ, մարդիկ, որոնք մինչ այդ չեն եղել քաղաքականության մեջ, բայց կարող են դերակատարում ունենալ։

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Քոչարյանների կողմից վտանգ չեմ զգում. իրենք քաղաքակիրթ մարդիկ են»․ Վանեցյան

«Քոչարյանների կողմից վտանգ չեմ զգում. իրենք քաղաքակիրթ մարդիկ են»․ Վանեցյան

Փետրվարի 22, 2019 12:02 «Եթե ես սխալ եմ անում, ես իմ սխալն ընդունում եմ, մարդ ենք, անսխալ չենք»։
«96-ին տեղի ունեցածը բումերանգի պես հարվածեց 2008–ին». Երվանդ Բոզոյան (տեսանյութ)

«96-ին տեղի ունեցածը բումերանգի պես հարվածեց 2008–ին». Երվանդ Բոզոյան (տեսանյութ)

Փետրվարի 22, 2019 11:02 Քաղաքագետը հյուրընկալվել է «Հայելու առաջ» հաղորդմանը:
«Նիկոլի միակ գործիքը մնացել է էժանագին տեսարանների ապահովումը»․ Սեդրակ Քոչարյան

«Նիկոլի միակ գործիքը մնացել է էժանագին տեսարանների ապահովումը»․ Սեդրակ Քոչարյան

Փետրվարի 18, 2019 15:21 «Նպատակը՝ ցանկացած գնով իր իշխանության պահպանումը»:
«Ադրբեջանի կողմից կա բանակցային գործընթացին պատրաստ լինելու իմիտացիա». Տիգրան Աբրահամյան

«Ադրբեջանի կողմից կա բանակցային գործընթացին պատրաստ լինելու իմիտացիա». Տիգրան Աբրահամյան

Փետրվարի 18, 2019 11:56 Շարունակում է խախտել հրադադարի պահպանման ռեժիմը:
Քոչարյանի նկատմամբ վենդետա է տեղի ունենում. Գուրգեն Եղիազարյան (տեսանյութ)

Քոչարյանի նկատմամբ վենդետա է տեղի ունենում. Գուրգեն Եղիազարյան (տեսանյութ)

Փետրվարի 15, 2019 15:19 Հյուրընկալվել է «Հայելու առաջ» հաղորդաշարի տաղավարում:
Ժամանակն աշխատում է մեր օգտին․ Վազգեն Մանուկյան

Ժամանակն աշխատում է մեր օգտին․ Վազգեն Մանուկյան

Փետրվարի 15, 2019 12:16 Բանակցությունները շատ վաղուց փակուղու մեջ են:
«Վերջիվերջո, սա միայն քայլարածականների երկիրը չէ». Սարգիս Ավետիսյան

«Վերջիվերջո, սա միայն քայլարածականների երկիրը չէ». Սարգիս Ավետիսյան

Փետրվարի 14, 2019 12:15 «Մեր երկիրն արագ տեմպերով գնում է դեպի քայքայում»։
«Հինգ տոկոս տնտեսական ա՞ճ, բա ո՞ւր է հեղափոխությունը». ՀՅԴ ներկայացուցիչ (տեսանյութ)

«Հինգ տոկոս տնտեսական ա՞ճ, բա ո՞ւր է հեղափոխությունը». ՀՅԴ ներկայացուցիչ (տեսանյութ)

Փետրվարի 13, 2019 19:55 «Նախորդ իշխանություններն էլ էին պլանավորել 5–տոկոսանոց աճ»։
«Դեժավյուի զգացողություն ունեմ, կարծես վերադառնում ենք 90-ականների սկիզբ». Լարիսա Ալավերդյան

«Դեժավյուի զգացողություն ունեմ, կարծես վերադառնում ենք 90-ականների սկիզբ». Լարիսա Ալավերդյան

Փետրվարի 12, 2019 20:29 «Այն, ինչ հիմա խաղաղության անվան տակ մատուցվում է, ամբողջովին իմիտացիա է»։
Պարգևավճարներ չանելը չեմ կարծում, թե ճիշտ ճանապարհ է. Ատոմ Ջանջուղազյան

Պարգևավճարներ չանելը չեմ կարծում, թե ճիշտ ճանապարհ է. Ատոմ Ջանջուղազյան

Փետրվարի 11, 2019 22:36 Ամեն մարդ պետք է զբաղվի իր գործով։
2015-ին Փաշինյանը Տեր-Պետրոսյանի դեմ Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք է տվել. Ռուբեն Հակոբյան

2015-ին Փաշինյանը Տեր-Պետրոսյանի դեմ Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք է տվել. Ռուբեն Հակոբյան

Փետրվարի 11, 2019 19:34 Պետք է լինի արդար քննություն, այլ ոչ թե նշանակեն մեղադրյալ:
Ադրբեջանական կողմը մերժել է հայ պատանդներին ազատելու առաջարկությունը. Արցախի ԱԳՆ

Ադրբեջանական կողմը մերժել է հայ պատանդներին ազատելու առաջարկությունը. Արցախի ԱԳՆ

Փետրվարի 07, 2019 21:53 Շարունակում է շահարկել մարդասիրական հարցերը։
Անդրանիկ Թևանյան․ «Եթե ներկա փիլիսոփայությամբ շարժվենք, ուրեմն պետք է ազատ արձակել Նաիրի Հունանյանին, բայց ես դեմ եմ դրան»

Անդրանիկ Թևանյան․ «Եթե ներկա փիլիսոփայությամբ շարժվենք, ուրեմն պետք է ազատ արձակել Նաիրի Հունանյանին, բայց ես դեմ եմ դրան»

Փետրվարի 07, 2019 09:45 «Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Անդրանիկ Թևանյանի հարցազրույցը։
Անդրանիկ Թևանյան. «Իշխանությունը լեգիտիմ է, բայց ոչ կոմպետենտ»

Անդրանիկ Թևանյան. «Իշխանությունը լեգիտիմ է, բայց ոչ կոմպետենտ»

Փետրվարի 06, 2019 00:40 «Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Անդրանիկ Թևանյանի հարցազրույցը «TV 5» հեռուստաընկերությանը։