Կարծիք

Մարտ 13, 2019 13:12

Հարևանները տարի են ամփոփում

Հարևանները տարի են ամփոփում

Մինչ մենք քննարկում ենք նոր Հարկային օրենսգիրքը՝ փորձելով պարզել՝ կօգնի՞ այն, թե կխանգարի տնտեսական աճին, մինչ փորձում ենք հասկանալ՝ կա՞ արդյոք իրական ու նոր տնտեսական քաղաքականություն, մեր հարևան երկրները հրապարակում են նախորդ տարվա տնտեսական ցուցանիշները:

Իհարկե, կարելի է արդարանալ ու ասել, որ Վրաստանում ու Ադրբեջանում անցած տարի հեղափոխական գործընթացներ չեն եղել: Ուստի այս երկրների իշխանությունները «բնականոն» հունով ամփոփում են տնտեսական տարին: Բայց այդ ամփոփ ցուցանիշներն այն բազան են, որի վրա մշակվում է երկրի տնտեսական քաղաքականությունը: Հետևաբար, քանի դեռ այդ տվյալների վրա համեմատված ու վերլուծված չեն մեր իշխանությունների՝ տնտեսության ոլորտի «քայլերը», դրանք առայժմ կմնան լոզունգ-պլակատային մակարդակում:

Ճանաչողության ամենատարրական կանոնը պնդում է, որ ամեն ինչի արժեքը ճշտվում է համեմատության մեջ: Հետևաբար, առաջարկում եմ տեսնել, թե տնտեսական ինչ արդյունքներ են արձանագրվել մեր հարևան երկրում: Վրաստանում, օրինակ, արդեն պաշտոնապես հրապարակվել են անցած տարվա ուղղակի ներդրումների տվյալները:

Ինչպես մեր պարագայում, այս թեման ցավոտ է նաև վրաց իշխանությունների համար: Բայց նրանք չեն հետաձգել այս ոլորտի «ձախողման» հաշվետվությունը: 2018-ին, նախորդ տարվա համեմատ, արտասահմանյան ներդրումները շատ կտրուկ են նվազել` 34,9 տոկոսի չափով: 2017-ի 1 մլրդ 894 մլն դոլար ներդրումների փոխարեն 2018-ին հաջողվել է «ներգրավել» 1 մլրդ 232 մլն դոլար: Կից ներկայացված գրաֆիկից նկատելի է, որ «արտասահմանյան ներդրում» ասված երևույթը հարևան երկրում իսկապես արտասահմանյան է: Այսինքն, Վրաստանի պարագայում խոսքը երկրից օֆշոր տեղափոխած ու, իբր, այնտեղից կատարվող ներդրումների մասին չէ (միակ կասկածելին կարելի է համարել պանամական ներդրումը):

Կարելի է, իհարկե, նաև զարմանալ, որ բարդ քաղաքական հարաբերություններին զուգահեռ՝ նկատելի ներդրում է կատարվել Ռուսաստանից: ՌԴ-ն 60.1 մլն դոլար չափաբաժնով Վրաստանի իններորդ գործընկեր երկիրն է: Հաշվետվության մեջ նաև նշվում է, որ ուղղակի ներդրումներից 400 մլն դոլարն ուղղորդվել է ֆինանսական ոլորտ: Իսկ 210 մլն դոլար ներդրում կատարվել է տրանսպորտի ոլորտում: Այս դեպքում խոսքը 2018-ին ավարտված գազամուղի շինարարական աշխատանքների մասին է: Այս գազամուղի շինարարության հիմնական ներդրողը Ադրբեջանն էր` մոտ 240 մլն դոլար, որը Վրաստանի արտասահմանյան ներդրումների 19,5 տոկոսն է:

Ադրբեջանը ևս կառավարության նիստում ամփոփել է տնտեսական տարին: Այստեղ ևս տնտեսական ցուցանիշները հակասական են: Տնտեսության զարգացման աճը հայտարարվում է 1.4 տոկոս (2017թ-ի 0.1 տոկոսի համեմատ): Իշխանությունները սա հաջողություն են համարում: Իսկ փորձագետները նշում են, որ աճն արձանագրվել է հիմնականում նավթի գնաճի հաշվին: 2018-ին ոչ նավթային ոլորտի տնտեսությունը ընդամենը 1.8 տոկոս աճ է գրանցել 2017-ի 2.7 տոկոսի դիմաց: Նշվում է արդյունաբերության 1.5 և գյուղատնտեսության 4.6–տոկոսանոց աճի մասին:

Ադրբեջանը խուսափում է հրապարակել ուղղակի ներդրումների չափը, փոխարենը՝ հայտարարվում է, որ 2018-ին օտարերկրյա ներդրումները գերազանցել են 10 մլրդ դոլարը: Ի տարբերություն Վրաստանի՝ այս պարագայում առայժմ հրապարակված չեն ոչ երկրները, որտեղից կատարվել են ներդրումներ, ոչ էլ ներդրումային ոլորտները: Այլ կերպ ասած, այս թվերը միանշանակ ընկալել չի կարելի: Օրինակ՝ մակրոտնտեսական թվերի համադրմամբ՝ կարելի է նկատել, որ Ադրբեջանի արտաքին պարտքի աճը տնտեսական ակտիվության ցուցանիշից առաջանցիկ է: Անցած տարի արտաքին պարտքն աճել է 3.2 տոկոսով` հասնելով 9.7 մլրդ դոլարի: Այս ցուցանիշը ևս կասկածի տակ է առնում 3 մլրդ դոլարով երկրի տարադրամային պահուստի աճի հայտարարությունը: Բոլոր դեպքերում, այս հարևան երկրի տնտեսական ցուցանիշները խիստ կապված են նավթի համաշխարհային գների տատանումների հետ։ Այդ փաստը նույնիսկ երկրի իշխանությունները չեն թաքցնում և անընդհատ խոսում են տնտեսությունը նավթահումքային ասեղից «պոկելու» անհրաժեշտության մասին: Բոլորն են հիշում «հալվա ասելով բերանդ չի քաղցրանա» արևելյան առածը:

Վերջում մնում է արձանագրել, որ մեր իշխանությունները տարածաշրջանում վերջինն են տնտեսական տեղեկատվություն հրապարակելու հարցում, արձանագրել ու կրկնել, որ այդ տեղեկատվությունն ինքնանպատակ չէ: Այն առաջին հերթին իշխանություններին է պետք տնտեսական հարցերում կողմնորոշվելու և հոդաբաշխ տնտեսական ծրագրեր մշակելու համար:

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

Untitled (1)

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Սա ողբեգություն է պետության և դիագնոզ՝ տվյալ իրավաբանի համար

Սա ողբեգություն է պետության և դիագնոզ՝ տվյալ իրավաբանի համար

Հունիս 20, 2019 16:00 Երբ պաշտոն զբաղեցնող իրավաբանի փայլուն ու շենշող լինելու մասին խոսում է իր թիմակից պաշտոնյան։
Վառոդի հոտ չառած ու զենք չտեսած այս երիտասարդները կասկածի տակ կհամարեն նաև մեր հաղթանակը Արցախյան գոյամարտում

Վառոդի հոտ չառած ու զենք չտեսած այս երիտասարդները կասկածի տակ կհամարեն նաև մեր հաղթանակը Արցախյան գոյամարտում

Հունիս 20, 2019 15:23 Պատեհ-անպատեհ հայտարարում են, որ ապրիլյան պատերազմում մենք չենք հաղթել։
Ավինյանի գործով ինչի՞ նորմալ հայցադիմում չէիր գրում

Ավինյանի գործով ինչի՞ նորմալ հայցադիմում չէիր գրում

Հունիս 20, 2019 14:25 Փոքրի՛կ իշխան, տո՛ւր ինձ արդարադատության նախարարի ինքնավստահությունից...
«Նոր Հայաստանում» դատարանների որոշումներն առ ոչինչ են

«Նոր Հայաստանում» դատարանների որոշումներն առ ոչինչ են

Հունիս 20, 2019 14:15 «Արգելքը իշխանության բարձր օղակներից է»։
Հանցավոր ինքնավստահություն, վտանգավոր դիլենտանտիզմ...

Հանցավոր ինքնավստահություն, վտանգավոր դիլենտանտիզմ...

Հունիս 20, 2019 11:05 Հետո՝ օստրակիզմ՝ ցավոտ, բայց անխուսափելի։
Չե՞ք հասկանում, որ էս մարդկանց զսպելու մեխանիզմ չունեք

Չե՞ք հասկանում, որ էս մարդկանց զսպելու մեխանիզմ չունեք

Հունիս 20, 2019 10:52 Հույսներդ ո՞ւմ վրա եք դրել՝ դասալիքների՞, սուտ խաղաղություն քարոզողների՞։
Երբ գործողությունների հիմքում գաղափար չի լինում, հետևանքներն անխուսափելի են (տեսանյութ)

Երբ գործողությունների հիմքում գաղափար չի լինում, հետևանքներն անխուսափելի են (տեսանյութ)

Հունիս 20, 2019 10:40 Բուլկի Հարութը մասնակցում է ընդդեմ Քոչարյանի աջակիցների ակցիային։
Բաց նամակ ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին

Բաց նամակ ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին

Հունիս 20, 2019 10:40 Երևանի կենտրոն բաժանմունքի փոխգնդապետ Մանուկյանի կողմից՝ պաշտոնական դիրքի չարաշահում:
Եթե Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ է, ուրեմն Վահե Գրիգորյանը նույնպես ոչ լեգիտիմ է

Եթե Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ է, ուրեմն Վահե Գրիգորյանը նույնպես ոչ լեգիտիմ է

Հունիս 20, 2019 10:30 Կարծես թե վերջում երկուսն էլ դեմագոգ են ստացվում։
Իմ նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը նոր ելևէջներ է ունենալու

Իմ նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը նոր ելևէջներ է ունենալու

Հունիս 20, 2019 09:47 Այսօր նվաստիս համեստ անձին որոշել է անդրադառնալ «Սովետական Հայաստան», վայ, կներեք, «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթը։
Fair play-ի և քաղաքական Գարինչաների հրամայականը

Fair play-ի և քաղաքական Գարինչաների հրամայականը

Հունիս 20, 2019 09:31 Մենք՝ բոլորս, նույն տապանի մեջ ենք:
Դուք այսօր իրավունք չունեք սխալվելու

Դուք այսօր իրավունք չունեք սխալվելու

Հունիս 19, 2019 22:10 Վճիռ կայացնելուց առաջ չտրվեք սադրանքների, պաշտոնի մոլուցքից չկուրանաք։
Փաստաբանների դեմ հալածանքի երկրորդ ալիքը

Փաստաբանների դեմ հալածանքի երկրորդ ալիքը

Հունիս 19, 2019 19:05 Փողոցում հարձակվել, ծեծել էին փաստաբաններին, որոնց մեջ՝ նաև Ռուբեն Սահակյանը։
Կոպտորեն խախտվում է Ռոբերտ Քոչարյանի անմեղության կանխավարկածը

Կոպտորեն խախտվում է Ռոբերտ Քոչարյանի անմեղության կանխավարկածը

Հունիս 19, 2019 16:33 Ակնհայտորեն սուտ մատնություն է կատարվում Երկրորդ Նախագահի նկատմամբ։