Կարծիք

Ապրիլ 13, 2019 12:00

Պարանոյա և շիզոֆրենիա

Պարանոյա և շիզոֆրենիա

Պարզապես մի քանի մեջբերում «Վիքիպեդիայից»

Պարանոյա

Առավել էական ախտանիշը քրոնիկական զառանցանքն է։ Այն սովորաբար ընթանում է հետապնդման, մեծամոլական կամ հիպոխոնդրիկ զառանցանքներով։ Բացի զառանցանքով պայմանավորված վարքագծից և անձի դիրքորոշումից՝ հիվանդների խոսքը, վարքը, հույզերը նորմայից չեն տարբերվում։ Արտաքինից հիվանդները բավականին խնամված են և կոկիկ, ամենօրյա գործունեության կամ անձնային որևէ շեղում չի դիտվում։ Հաճախ նաև կասկածամիտ են, թշնամաբար տրամադրված։

Որոշ հետազոտություններ վկայում են, որ զառանցանքային խանգարումները նյարդային համակարգի որոշ ախտաբանական վիճակների և պրոցեսների ախտանիշներ են:

Քրոնիկական զառանցանքի սկզբնական փուլերում հնարավոր է արձանագրել կարևոր սոցիալական և հոգեբանական դրդապատճառներ, որոնց հիման վրա աստիճանաբար (հաճախ՝ նաև սուր ձևով) զարգանում և աճում է կասկածամտությունը, որը հետագայում վերածվում է զառանցանքի։

Շիզոֆրենիա

Հոգեկան խանգարում է։ Հիմնական դրսևորումներից են լսողական ցնորքները, պարանոիդ կամ արտառոց զառանցանքները և անկազմակերպ մտածողությունն ու խոսքը։ Առաջին ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս երիտասարդ տարիքում։

Շիզոֆրենիայով ախտորոշված անձը կարող է ցնորքներ ունենալ և զառանցանքներ (հիմնականում՝ հետապնդման կամ արտառոց բովանդակությամբ)։ Դիտվում է անկազմակերպ մտածողություն ու խոսք, ինչի արդյունքում հիվանդի խոսքը դառնում է անհասկանալի։

Կարող են դիտվել հուզական և իմացական ոլորտի խանգարումներ։ Մասնավորապես, տուժում են աշխատանքային և երկարատև հիշողությունը, ուշադրությունը։ Հիվանդության կատատոնիկ ձևի ժամանակ անձը կարող է համրանալ, անսովոր դիրքերում անշարժանալ կամ աննպատակ շարժումներ կատարել։

20-րդ դարի սկզբին հոգեբույժ Կուրտ Շնայդերն առանձնացրել է մի շարք պսիխոտիկ ախտանիշներ, որոնցով շիզոֆրենիան տարբերվում է այլ պսիխոտիկ խանգարումներից։ Դրանցից կարևորագույններն են արտաքին ուժերից կառավարվելու զառանցանքը, համոզմունքը, որ մտքերն արհեստականորեն ներդրված կամ վերցված են հիվանդի ուղեղից, որ մտքերը հասանելի են այլ մարդկանց, և հիվանդի արարքները կամ մտքերը մեկնաբանող լսողական ցնորքները։

Շիզոֆրենիան բազմագործոնային հիվանդություն է, այսինքն՝ առաջացմանը նպաստում է ժառանգական և միջավայրի գործոնների համակցությունը։

Արեգնազ Մանուկյանի ֆեյսբուքյան էջից

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Քննադատող էիր, Բոլթոնին քննադատեիր, այլ ոչ թե բերանդ ջուր առած լռեիր

Քննադատող էիր, Բոլթոնին քննադատեիր, այլ ոչ թե բերանդ ջուր առած լռեիր

Ապրիլ 25, 2019 12:01 սուպերմենի կերպարի տակ մնացած Նիկոլին ասեմ, որ վարչապետի գլխավոր գործառույթը ոչ թե ինքնանպատակ քննադատելն է
Նոր իշխանությունների գործելակերպը հիշեցնում է 90-ականների իշխանությունների՝ ՀՀՇ-ի աշխատաոճը

Նոր իշխանությունների գործելակերպը հիշեցնում է 90-ականների իշխանությունների՝ ՀՀՇ-ի աշխատաոճը

Ապրիլ 25, 2019 11:32 Ես չեմ էլ ուզում մտածել, որ այստեղ կոռուպցիոն սխեմա կա։
Օրենքը, որն ընդունող ուժերին քարկոծում էին հեղափոխականները, կդառնա իրենց պաշպանիչ վահանը

Օրենքը, որն ընդունող ուժերին քարկոծում էին հեղափոխականները, կդառնա իրենց պաշպանիչ վահանը

Ապրիլ 25, 2019 10:06 Շնորհակալ կլինեն այն ուժերին, որոնց այդպես մոլեռանդ քարկոծում էին։
Ո՞րն է մեր երկրի ու ժողովրդի հիմնական բրենդը

Ո՞րն է մեր երկրի ու ժողովրդի հիմնական բրենդը

Ապրիլ 25, 2019 00:13 Մեր ժողովրդի դեմ այս մեթոդներով սկսել են պայքարել դեռևս շատ վաղուց։
Տնտեսական հեղափոխության հակառակ կողմը

Տնտեսական հեղափոխության հակառակ կողմը

Ապրիլ 24, 2019 19:45 Պարոն Փաշինյա՛ն, մեղավորությունը ձեր գլխում է։
Զարմանալի է, բայց փաստ

Զարմանալի է, բայց փաստ

Ապրիլ 24, 2019 14:18 Ժամը 12-ի դրությամբ Հայաստանի կառավարության ղեկավարը չէր հասցրել ուղերձով դիմել հայ ժողովրդին։
Մի քանի դիտարկում Հայոց ցեղասպանության պատճառների մասին

Մի քանի դիտարկում Հայոց ցեղասպանության պատճառների մասին

Ապրիլ 24, 2019 09:42 Ըստ պահպանողականների՝ «դրսից տղա բերելու» հայեցակարգը ազգակործան դարձավ մեր ժողովրդի համար։
«Սագերը փրկեցին Հռոմը» կամ Փաշինյանի նոր հայտարարության մասին

«Սագերը փրկեցին Հռոմը» կամ Փաշինյանի նոր հայտարարության մասին

Ապրիլ 24, 2019 09:38 Երկրի զարգացումը կախված է բոլորովին այլ գործոններից։
Պետությունների ղեկավարների հերթը Հայաստանի դռներին

Պետությունների ղեկավարների հերթը Հայաստանի դռներին

Ապրիլ 24, 2019 09:25 Հերթ են կանգնել նայելու «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորների աչքերին։
Քանի՞ օր տևեց ՊԵԿ ստուգում-շոուն․ ձանձրալի չի՞

Քանի՞ օր տևեց ՊԵԿ ստուգում-շոուն․ ձանձրալի չի՞

Ապրիլ 24, 2019 08:50 Որքա՞ն փող ծախսեց ՊԵԿ-ը այդ ստուգում-շոուի համար։
Հայաստանի մեկ տարին կամ շնորհավո՛ր տոնդ, սիրելի՛ համաքաղաքացի

Հայաստանի մեկ տարին կամ շնորհավո՛ր տոնդ, սիրելի՛ համաքաղաքացի

Ապրիլ 24, 2019 00:01 Պարզ, սովորական իշխանափոխություն:
Երբ պահանջում են ատել աղքատությունը և պարտադիր իմանալ երեք օտար լեզու

Երբ պահանջում են ատել աղքատությունը և պարտադիր իմանալ երեք օտար լեզու

Ապրիլ 23, 2019 21:40 Թվում է՝ մանր հարցեր են, բայց իրականում մանր չեն:
Մեկ տարի է՝ ինչո՞ւ էիք ջուր ծեծում առանց Վարդուշի, Գուգոյի, Մնջոյի ու Բղդոյի

Մեկ տարի է՝ ինչո՞ւ էիք ջուր ծեծում առանց Վարդուշի, Գուգոյի, Մնջոյի ու Բղդոյի

Ապրիլ 23, 2019 18:13 Հիմա ե՞րբ ենք քննարկում Արցախի հարցը։
«Սերժ Սարգսյանն իր հրաժարականի մասին որոշումը կայացրել էր մինչև Կարապետյանի հանդիպումը իրենց հետ». Արմեն Աշոտյան

«Սերժ Սարգսյանն իր հրաժարականի մասին որոշումը կայացրել էր մինչև Կարապետյանի հանդիպումը իրենց հետ». Արմեն Աշոտյան

Ապրիլ 23, 2019 17:25 Մոտակա հրապարակային խոսքում Սերժ Սարգսյանն այս հարցին ևս կարող է անդրադառնալ:
Հիշողություններ

Հիշողություններ

Ապրիլ 23, 2019 16:32 ԽՍՀՄ-ում այսօր՝ ապրիլի 22-ը, տոն էր՝ Լենինի ծննդյան օրը․․․
Հայաստանի ԱԳՆ-ն համառորեն լռում է

Հայաստանի ԱԳՆ-ն համառորեն լռում է

Ապրիլ 23, 2019 15:25 Լուրջ հարցերը Հայաստանի նոր իշխանություններին չեն հետաքրքրում։