Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Համախմբումը» Գյումրիում և Վանաձորում իշխանափոխության հայտ է ներկայացնում

«Համախմբումը» Գյումրիում և Վանաձորում իշխանափոխության հայտ է ներկայացնում

Օգոստոս 26, 2016 20:08 Ընդդիմության հաղթանակը, վերջիվերջո, ավարտվելու է իշխանափոխությամբ։
Սերգեյ Կյուրեղյանը կմնա կալանքի տակ

Սերգեյ Կյուրեղյանը կմնա կալանքի տակ

Օգոստոս 26, 2016 15:05 Վերաքննիչը մերժել է խափանման միջոցը փոխելու միջնորդությունը:
Վարդան Օսկանյանն առաջարկում է առկախել ԼՂ բանակցությունները. ամբողջական հարցազրույցն «Ամերիկայի ձայնին» (տեսանյութ)

Վարդան Օսկանյանն առաջարկում է առկախել ԼՂ բանակցությունները. ամբողջական հարցազրույցն «Ամերիկայի ձայնին» (տեսանյութ)

Օգոստոս 26, 2016 12:29 Նրա կարծիքով՝ ստեղծված պայմաններում Հայաստանի իշխանությունը պետք է հրաժարական տա։
Դ. Սանասարյան. «Հայաստանում ֆրուստրացիա տեղի ունեցավ»

Դ. Սանասարյան. «Հայաստանում ֆրուստրացիա տեղի ունեցավ»

Օգոստոս 26, 2016 12:17 «Այդ օրերին ժողովուրդը պետք է ոտքի կանգներ»,–հավելել է Հ.Խուրշուդյանը։
Վանաձորում Վարդան Օսկանյանն ասուլիսով հանդես կգա

Վանաձորում Վարդան Օսկանյանն ասուլիսով հանդես կգա

Օգոստոս 26, 2016 11:18 ՏԻՄ ընտրություններին ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության մասնակցության վերաբերյալ։
Այսօր Գյումրիում տեղի կունենա ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության ժողովը՝ ՏԻՄ ընտրությունների կապակցությամբ

Այսօր Գյումրիում տեղի կունենա ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության ժողովը՝ ՏԻՄ ընտրությունների կապակցությամբ

Օգոստոս 26, 2016 09:53 Կներկայացվեն ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցելու ձևաչափը և առաջադրվող թեկնածուները:
Հակառակորդը հրադադարը խախտել է 41 անգամ

Հակառակորդը հրադադարը խախտել է 41 անգամ

Օգոստոս 26, 2016 09:15 Արձակվել է ավելի քան 620 կրակոց:
«Սասնա ծռերին» սատարող ցուցարարները վերստին հավաքվել են ԱՆ ՔԿՎ–ի մոտ (ուղիղ)

«Սասնա ծռերին» սատարող ցուցարարները վերստին հավաքվել են ԱՆ ՔԿՎ–ի մոտ (ուղիղ)

Օգոստոս 25, 2016 16:42 Պահանջելով վիրավոր անդամներին անհապաղ բուժօգնություն, խնամք և պայմաններ ապահովել։
Սեֆիլյանն Անդրիաս Ղուկասյանին հորդորել է դադարեցնել հացադուլը

Սեֆիլյանն Անդրիաս Ղուկասյանին հորդորել է դադարեցնել հացադուլը

Օգոստոս 25, 2016 14:58 «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ից նամակ է հղել։
Կապանում հիմնադրվեց ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության տարածքային կառույցը (ֆոտոշարք)

Կապանում հիմնադրվեց ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության տարածքային կառույցը (ֆոտոշարք)

Օգոստոս 25, 2016 13:10 Նախաձեռնող խմբից անդամներից ժողովին ներկա էր 145-ը:
Հովսեփ Խուրշուդյանը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել

Հովսեփ Խուրշուդյանը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել

Օգոստոս 25, 2016 10:49 Անկարգությունների մեջ էր մեղադրվում։
«Սասնա ծռերի» անդամի դստերը զգուշացրել են

«Սասնա ծռերի» անդամի դստերը զգուշացրել են

Օգոստոս 24, 2016 16:50 Աշխատանքից ազատվելու դիմում գրի։
Անդրիաս Ղուկասյանը կմնա կալանքի տակ

Անդրիաս Ղուկասյանը կմնա կալանքի տակ

Օգոստոս 24, 2016 15:52 Ղուկասյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։
Բողոքի երթ Երևանում (տեսանյութ)

Բողոքի երթ Երևանում (տեսանյութ)

Օգոստոս 23, 2016 17:50 Վերականգնել «Սասնա ծռերի» մի շարք անդամների շուրջօրյա խնամքը։
Մոսկվայում լողացող թանգարան է հայտնվելու

Մոսկվայում լողացող թանգարան է հայտնվելու

Օգոստոս 22, 2016 16:45 Մայրաքաղաքային շոգենավերից մեկի վրա։