Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Կարասինն ու Կասպշիկը քննարկել են ԼՂ խնդիրը

Կարասինն ու Կասպշիկը քննարկել են ԼՂ խնդիրը

Մայիս 27, 2015 15:51 Քննարկել են արդիական հարցեր։
Լիպարիտ Պետրոսյանը դադարեցրել է հացադուլը

Լիպարիտ Պետրոսյանը դադարեցրել է հացադուլը

Մայիս 27, 2015 15:10 «Անսալով պայքարն այլ ձևերով շարունակելու վերաբերյալ Ժիրայր Սէֆիլյանի հորդորին»։
ՀԽ. «Ոստիկանությունը խոչընդոտում է հանրահավաքի իրազեկումը» (լուսանկարներ)

ՀԽ. «Ոստիկանությունը խոչընդոտում է հանրահավաքի իրազեկումը» (լուսանկարներ)

Մայիս 27, 2015 10:43 Պոկում և հեռացնում է փակցված պաստառները։
Քերրի. «ԱՄՆ–ը հավատարիմ է ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման հարցում ուղիներ փնտրելուն»

Քերրի. «ԱՄՆ–ը հավատարիմ է ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման հարցում ուղիներ փնտրելուն»

Մայիս 27, 2015 10:37 Վաշինգտոնը լրջորեն աջակցում է Ադրբեջանի դերին։
Այսօր բողոքի երթ է տեղի ունենալու

Այսօր բողոքի երթ է տեղի ունենալու

Մայիս 27, 2015 07:08 Ընդդեմ էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացման։
Սուրիկ Խաչատրյանի սիրտը լավ չէ. դեղահաբեր է ընդունում

Սուրիկ Խաչատրյանի սիրտը լավ չէ. դեղահաբեր է ընդունում

Մայիս 26, 2015 16:45 Ըստ Ա.Երիցյանի՝ իրոք մահափորձ էր։
Արամ Հարությունյան. «Այս իշխանությունները մեր երկիրը տանում են կործանման»

Արամ Հարությունյան. «Այս իշխանությունները մեր երկիրը տանում են կործանման»

Մայիս 26, 2015 13:46 Միակ տարբերակն իշխանափոխությունն է:
Բերման են ենթարկվել ՀԽ մի խումբ երիտասարդ աջակիցներ

Բերման են ենթարկվել ՀԽ մի խումբ երիտասարդ աջակիցներ

Մայիս 26, 2015 12:07 «Ջղաձիգ քայլեր՝ «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը խոչընդոտելու համար»։
ԼՂՀ ԱԳՆ. «Ադրբեջանը պետք է կողմնորոշվի»

ԼՂՀ ԱԳՆ. «Ադրբեջանը պետք է կողմնորոշվի»

Մայիս 25, 2015 21:15 Շարունակե՞լ առաջնորդվել պատրանքներով։
Ուրասար համայնքի ղեկավարի ընտրություններում որոշիչ է եղել երկու ձայնը

Ուրասար համայնքի ղեկավարի ընտրություններում որոշիչ է եղել երկու ձայնը

Մայիս 25, 2015 10:30 Արտակ Կիրակոսյանը նախկին գյուղապետի որդին է։
Հիմնադիր խորհրդարանի քարտուղարության կոչը

Հիմնադիր խորհրդարանի քարտուղարության կոչը

Մայիս 23, 2015 10:34 Մասնակցել մայիս 27-ին Ազատության հրապարակից մեկնարկող բողոքի երթին:
Տեսանկարահանող սարքեր չե՞ն եղել

Տեսանկարահանող սարքեր չե՞ն եղել

Մայիս 22, 2015 16:05 Հրապարակվելո՞ւ են ավտոմեքենայի ներսում արված, հատկապես վարորդի նստատեղի լուսանկարները։
Ուորլիքն ու Դաչիչը քննարկել են ԼՂ հարցը

Ուորլիքն ու Դաչիչը քննարկել են ԼՂ հարցը

Մայիս 22, 2015 14:10 «Կարող ենք միասին աշխատել խնդրի խաղաղ կարգավորման ձեռք բերման հարցում»։
Սահմանադրական դատարանի նախագահի ասուլիսը (տեսանյութ)

Սահմանադրական դատարանի նախագահի ասուլիսը (տեսանյութ)

Մայիս 22, 2015 10:55 Սահմանադրական փոփոխությունների մասին։