Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Նոյեմբերի 21-ին նախատեսված են Էդվարդ Նալբանդյանի և Սերգեյ Լավրովի բանակցությունները

Նոյեմբերի 21-ին նախատեսված են Էդվարդ Նալբանդյանի և Սերգեյ Լավրովի բանակցությունները

Նոյեմբեր 18, 2017 18:01 Հայաստան կայցելի Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարը:
7 օր առաջնագծում. հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 200 անգամ

7 օր առաջնագծում. հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 200 անգամ

Նոյեմբեր 18, 2017 12:52 Հրաձգային զինատեսակներից հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է շուրջ 2500 կրակոց:
Թուրքիայում լուսային տարիներով հեռու են ԼՂ խնդրի էությունից

Թուրքիայում լուսային տարիներով հեռու են ԼՂ խնդրի էությունից

Նոյեմբեր 17, 2017 10:50 ՀՀ ԱԳՆ արձագանքը Էրդողանի հայտարարություններին:
ԱԺ նիստն ուղիղ միացմամբ

ԱԺ նիստն ուղիղ միացմամբ

Նոյեմբեր 17, 2017 10:32 Օրակարգում՝ 30 հարց:
ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հայտարարությունը

ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հայտարարությունը

Նոյեմբեր 16, 2017 21:25 Նալբանդյանը և Մամեդյարովը կհանդիպեն դեկտեմբերին Վիեննայում՝ ԵԱՀԿ Նախարարական խորհրդի շրջանակում:
Շավարշ Քոչարյան. «Իրավիճակը որոշակի առումով պայթյունավտանգ է» (տեսանյութ)

Շավարշ Քոչարյան. «Իրավիճակը որոշակի առումով պայթյունավտանգ է» (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 16, 2017 15:06 Որոշակի ակտիվություն կա համանախագահների կողմից։
ԵԽ-ն Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը ճանաչող բանաձև է ընդունել

ԵԽ-ն Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը ճանաչող բանաձև է ընդունել

Նոյեմբեր 16, 2017 11:23 Բրյուսելում կայանալիք Արևելյան գործընկերության գագաթաժողովին ընդառաջ։
Հանդիպել են Սերժ Սարգսյանն ու Վլադիմիր Պուտինը (տեսանյութ)

Հանդիպել են Սերժ Սարգսյանն ու Վլադիմիր Պուտինը (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 15, 2017 21:42 Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ է եղել նաև ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին:
Ուսանողները դադարեցնում են հացադուլն ու դասադուլը և անցնում կլոր սեղան ձևաչափով քննարկումների

Ուսանողները դադարեցնում են հացադուլն ու դասադուլը և անցնում կլոր սեղան ձևաչափով քննարկումների

Նոյեմբեր 15, 2017 15:25 «Ինչ կլինի կլոր սեղանից հետո՝ կլինի կլոր սեղանից հետո»։
ԱԺ նիստն ուղիղ միացմամբ

ԱԺ նիստն ուղիղ միացմամբ

Նոյեմբեր 15, 2017 09:56 Օրակարգում նաև «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» նախագիծն է։
Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին

Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին

Նոյեմբեր 14, 2017 21:27 Մտքեր են փոխանակվել ղարաբաղյան հիմնախնդրի վերաբերյալ։
Սերգեյ Լավրովը կգա Երևան, Սերժ Սարգսյանը կգնա Մոսկվա

Սերգեյ Լավրովը կգա Երևան, Սերժ Սարգսյանը կգնա Մոսկվա

Նոյեմբեր 14, 2017 20:13 Սարգսյանն ու Պուտինը կհանդիպեն։
Հայաստանում ՌԴ ռազմաբազայի օդաչուները վարժանքներ են արել ՀՀ ՌՕՈւ և ՀՕՊ ուժերի հետ

Հայաստանում ՌԴ ռազմաբազայի օդաչուները վարժանքներ են արել ՀՀ ՌՕՈւ և ՀՕՊ ուժերի հետ

Նոյեմբեր 14, 2017 15:04 Ներգրավվել է 300 զինծառայող, ավելի քան 50 միավոր զինտեխնիկա։
Հայաստանի արտգործնախարարը կայցելի Մոսկվա

Հայաստանի արտգործնախարարը կայցելի Մոսկվա

Նոյեմբեր 13, 2017 16:19 Կհանդիպի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։