Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պուտինի, Լուկաշենկոյի և Նազարբաևի հետ

Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պուտինի, Լուկաշենկոյի և Նազարբաևի հետ

Ապրիլ 25, 2018 22:51 Անդրադարձել են Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին:
Վլադիմիր Գասպարյան․ Սթափվեք, տղե´րք

Վլադիմիր Գասպարյան․ Սթափվեք, տղե´րք

Ապրիլ 25, 2018 20:29 Ինքնակազմակերպվե´ք, կողմնորոշվե´ք, հստակվե´ք:
Արցախում հակառակորդի կրակոցից զինծառայող է վիրավորվել

Արցախում հակառակորդի կրակոցից զինծառայող է վիրավորվել

Ապրիլ 25, 2018 20:02 Հյուսիսային ուղղությամբ տեղակայված զորամասերից մեկի պահպանության տեղամասում։
Վ․Էնֆիաջյանը ներկայացրել է ԲՀԿ-ի դիրքորոշումն ապագա վարչապետի մասով

Վ․Էնֆիաջյանը ներկայացրել է ԲՀԿ-ի դիրքորոշումն ապագա վարչապետի մասով

Ապրիլ 25, 2018 19:05 Կողմ են արտահերթ ընտրություններին։
Կարեն Կարապետյանի հրաժարականի մասին լուրերը ապատեղեկատվություն են

Կարեն Կարապետյանի հրաժարականի մասին լուրերը ապատեղեկատվություն են

Ապրիլ 25, 2018 17:03 «Որևէ առնչություն չունեն իրականության հետ»,-ասել է նրա խոսնակը:
Նիկոլ Փաշինյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու հարց օրակարգում չկա. Վահրամ Բաղդասարյան

Նիկոլ Փաշինյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու հարց օրակարգում չկա. Վահրամ Բաղդասարյան

Ապրիլ 25, 2018 16:25 «Այլ մեկնաբանությունների համար կարող եք դիմել դատախազություն»։
Իշխանությունը պետք է հեռանա․ Նաիրա Զոհրաբյան (տեսանյութ)

Իշխանությունը պետք է հեռանա․ Նաիրա Զոհրաբյան (տեսանյութ)

Ապրիլ 25, 2018 15:10 Իշխանությունն իրենց պապական սեփականությունը չէ։
Սամվել Բաբայանի փաստաբանն այսօր դիմելու է Վճռաբեկ դատարան

Սամվել Բաբայանի փաստաբանն այսօր դիմելու է Վճռաբեկ դատարան

Ապրիլ 25, 2018 12:54 Բողոքարկելու է Վերաքննիչ քրեական դատարանի կայացրած որոշումը։
ՀՀ նախագահը խորհրդակցություններ է սկսում խորհրդարանական և արտախորհրդարանական ուժերի ներկայացուցիչների հետ

ՀՀ նախագահը խորհրդակցություններ է սկսում խորհրդարանական և արտախորհրդարանական ուժերի ներկայացուցիչների հետ

Ապրիլ 25, 2018 11:29 Քննարկելու երկրում ստեղծված վիճակը և դրանից դուրս գալու ուղիները:
ԲՀԿ-ն միանում է համաժողովրդական ընդվզման ալիքին

ԲՀԿ-ն միանում է համաժողովրդական ընդվզման ալիքին

Ապրիլ 25, 2018 11:06 Կոչ է անում իր բոլոր կուսակիցներին դուրս գալ փողոց։