Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Հերթական չհաջողված քարոզչական հնարք՝ կից «բեմադրությամբ»

Հերթական չհաջողված քարոզչական հնարք՝ կից «բեմադրությամբ»

Փետրվարի 25, 2017 20:33 Իրականությանը չի համապատասխանում:
Ա.Մարտիրոսյան. «Մարտահրավերները հասել են սպառնալիքի մակարդակի»

Ա.Մարտիրոսյան. «Մարտահրավերները հասել են սպառնալիքի մակարդակի»

Փետրվարի 25, 2017 17:23 «Այլևս մարտահրավերներ չկան»:
Ադրբեջանի ԶՈւ հարձակման փորձը (տեսանյութ)

Ադրբեջանի ԶՈւ հարձակման փորձը (տեսանյութ)

Փետրվարի 25, 2017 16:31 Կադրերն արտացոլում են գործողությունները Ակնի ուղղությամբ:
Աղվան Պողոսյան. «Պետք է կոտրենք այս արատավոր համակարգը»

Աղվան Պողոսյան. «Պետք է կոտրենք այս արատավոր համակարգը»

Փետրվարի 25, 2017 15:35 Պետք է հնարավորություն տանք բոլոր երիտասարդներին։
ԱԺ ընտրություններին էլեկտրոնային եղանակով քվեարկողների թիվը 877 է

ԱԺ ընտրություններին էլեկտրոնային եղանակով քվեարկողների թիվը 877 է

Փետրվարի 25, 2017 13:00 Ցուցակները պետք է ներկայացնեն ԱԳՆ-ն եւ ՊՆ-ն:
ԱՀ ՊՆ. «Ինչպե՞ս կարող է պաշտպանվող կողմը զոհեր թողնել չեզոք գոտում»

ԱՀ ՊՆ. «Ինչպե՞ս կարող է պաշտպանվող կողմը զոհեր թողնել չեզոք գոտում»

Փետրվարի 25, 2017 11:19 Իրականության հետ որևէ աղերս չունի:
Հակառակորդը ձեռնարկել է հարձակման փորձ. տվել է զոհեր և վիրավորներ

Հակառակորդը ձեռնարկել է հարձակման փորձ. տվել է զոհեր և վիրավորներ

Փետրվարի 25, 2017 10:40 Մի քանի դիակ գտնվում է չեզոք գոտում:
Հայաստան այցելելուց հետո ԵԽԽՎ դիտորդական առաքելությունը հայտարարություն է տարածել

Հայաստան այցելելուց հետո ԵԽԽՎ դիտորդական առաքելությունը հայտարարություն է տարածել

Փետրվարի 24, 2017 16:35 Շատ կարևոր է, որ վերականգնվի հանրային վստահությունը ժողովրդավարական ընտրական գործընթացի նկատմամբ։