Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

ԵՄ  հայտարարությունը Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ

ԵՄ հայտարարությունը Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ

Հուլիս 30, 2016 22:23 Քաղաքական փոփոխության նպատակով ուժի կիրառումն ու բռնությունը անընդունելի են:
Ալեք Ենիգոմշյանը կալանավորվել է

Ալեք Ենիգոմշյանը կալանավորվել է

Հուլիս 30, 2016 20:02 Դատավորը պատեհ պահ է գտել իրեն պատժելու։
ԱՄՆ դեսպանատունը վերջին օրերի ստացված տեղեկությունները կկիրառի դեսպանատան ծրագրերում

ԱՄՆ դեսպանատունը վերջին օրերի ստացված տեղեկությունները կկիրառի դեսպանատան ծրագրերում

Հուլիս 30, 2016 19:56 Միջոցառումներում մասնակցության մասով որոշումներ ընդունելիս:
ԱԱԾ-ն «Սասնա ծռեր»–ին ժամանակ է տվել մինչև 17։00-ն

ԱԱԾ-ն «Սասնա ծռեր»–ին ժամանակ է տվել մինչև 17։00-ն

Հուլիս 30, 2016 16:56 «Սպառվել են խաղաղ հանգուցալուծման հասնելու բոլոր ողջամիտ հնարավորությունները»:
Ժիրայր Սեֆիլյան. «Սերժ Սարգսյանը չի փոխել իր դիրքորոշումը»

Ժիրայր Սեֆիլյան. «Սերժ Սարգսյանը չի փոխել իր դիրքորոշումը»

Հուլիս 30, 2016 14:24 «Ողջ պատասխանատվությունն ընկնում է Սերժ Սարգսյանի վրա»:
Արմեն Մարտիրոսյանը ձերբակալվել է

Արմեն Մարտիրոսյանը ձերբակալվել է

Հուլիս 30, 2016 13:03 Զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու կասկածանքով:
Հակառակորդի կրակոցից ՊԲ զինծառայող է վիրավորվել

Հակառակորդի կրակոցից ՊԲ զինծառայող է վիրավորվել

Հուլիս 30, 2016 10:15 Հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 670 կրակոց:
Ինչպես են քաղաքացիական հագուստով անձինք ոստիկանների հետ հարձակվում ցուցարարների վրա (տեսանյութ)

Ինչպես են քաղաքացիական հագուստով անձինք ոստիկանների հետ հարձակվում ցուցարարների վրա (տեսանյութ)

Հուլիս 30, 2016 09:51 Շրջանցեցին ոստիկաններին, իբր թե, որ ժողովրդի կողմից են։
Յագլանդ․ «Մտահոգությամբ եմ հետևում Հայաստանում կատարվող իրադարձություններին»

Յագլանդ․ «Մտահոգությամբ եմ հետևում Հայաստանում կատարվող իրադարձություններին»

Հուլիս 30, 2016 01:24 Կոչ եմ անում բոլոր կողմերին անհապաղ վերջ տալ այս վտանգավոր իրադրությանը։
Ականատես եղա մի 100 սադրիչների՝ փայտերով ու մահակներով (տեսանյութ)

Ականատես եղա մի 100 սադրիչների՝ փայտերով ու մահակներով (տեսանյութ)

Հուլիս 30, 2016 00:27 Ոստիկանները և փայտերով զինված իրանց մարդիկ միասին էին ծեծում ցուցարարներին։
Ի՞նչ էր կատարվում ՊՊԾ գնդի տարածքում, ի՞նչ կրակոցներ էին

Ի՞նչ էր կատարվում ՊՊԾ գնդի տարածքում, ի՞նչ կրակոցներ էին

Հուլիս 30, 2016 00:13 Հավաքի մասնակիցներից անջատված խումբը փորձել է Սարի թաղի տարածքով մոտենալ անվտանգության գոտուն։
Ոստիկանի բազկի ուժը. կոտրված ծնոտ և ուղեղի ցնցում (տեսանյութ)

Ոստիկանի բազկի ուժը. կոտրված ծնոտ և ուղեղի ցնցում (տեսանյութ)

Հուլիս 29, 2016 21:29 Թադևոսյանը դաժան ծեծի է ենթարկվել բերման ենթարկվելու ժամանակ:
«Սասնա ծռերի» ևս երկու անդամ է վիրավորվել (լրացված)

«Սասնա ծռերի» ևս երկու անդամ է վիրավորվել (լրացված)

Հուլիս 29, 2016 19:39 Իրավապահների պատասխան կրակից։
Բերման է ենթարկվել Ալբերտ Բաղդասարյանը

Բերման է ենթարկվել Ալբերտ Բաղդասարյանը

Հուլիս 29, 2016 17:31 Բաղրամյան պողոտայից։
Լևոն Բարսեղյան. «Չկարողացան մի գործ սարքել»

Լևոն Բարսեղյան. «Չկարողացան մի գործ սարքել»

Հուլիս 29, 2016 16:10 Թույլ չեն տվել օգտվել զուգարանից, ջուր չեն տվել։