Քաղաքական

Մայիս 13, 2012 12:06

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Խորհրդարանական ընտրությունների համեմատական վերլուծություն

Նորանկախ Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական բոլոր ընտրություններից հետո քաղաքական դաշտի մենաշնորհայնացման միտում է արձանագրվել, որը կարճ ժամանակ անց բերել է պայթյունավտանգ իրավիճակի և մենք ականատես ենք եղել  ֆորս–մաժորի։

Այսպես,  1995–ի ԱԺ ընտրություններում ՀՀՇ–ի ղեկավարությամբ ձևավորված «Հանրապետություն» բլոկը, որի մեջ էր նաև մի քանի հոգանոց կուսակցություն համարվող ՀՀԿ–ն, կեղծիքների միջոցով վերցրեց բացարձակ մեծամասնություն։ Հանրության մոտ ստեղծվել էր ապատիկ վիճակ և շատերը նույնիսկ անիմաստ էին համարում 1996–ի ընտրություններին մասնակցելը, բայց կյանքը լրիվ այլ բան ցույց տվեց։ Վազգեն Մանուկյանին հաջողվեց համախմբել հանրության լայն շերտերին ու ցնցել իշխանական բուրգը։ Նախագահական ընտրություններից երկու տարի անց Տեր–Պետրոսյանը հրաժարական տվեց։

1999–ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Կարեն Դեմիրճյանի ժողովրդականությունն օգտագործելով՝ ՀՀԿ–ի գլուխն անցած և ՀԺԿ–ի հետ «Միասնություն» դաշինք ստեղծած Վազգեն Սարգսյանը գրեթե մենաշնորհային դարձրեց քաղաքական դաշտը։ «Միասնություն» դաշինքը վերցրեց ֆանտաստիկ տոկոսներ և ձգտում էր ավելիին։ Այդպիսով Վազգենն ինքն իր գլխին «հոկտեմբերի 27» բերեց։ 

2003ի խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան նախագահականից հետո։ Քաղաքական մենաշնորհ այդ ժամանակ առանձին վերցրած ոչ մի ուժ չվերցրեց, ինչը հնարավորություն տվեց խուսափել ֆորս–մաժորներից։ Ճիշտ է, 2004–ի ապրիլի 12–ի գիշերը ցուցարարների դեմ դաժան բռնություններ կիրառվեցին, բայց դա ոչ թե ԱԺ, այլ նախագահական ընտրությունների հետ էր կապված։ Հանրային ընդվզման մարող էներգիան վերջնականապես սպառվեց ապրիլի 12–ի գիշերը, և կոալիցիոն իշխանությունը հանգիստ գլորվեց մինչև հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։

2007–ի ԱԺ ընտրությունների արդյունքում Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ՀՀԿ–ն, ոչ առանց կեղծիքների, բացարձակ իշխանություն վերցրեց և կրկին, ինչպես 1995–ից հետո և 1996–ից առաջ, թվում էր, թե 2008ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ամեն ինչ շատ հարթ կանցնի և բացարձակ մենաշնորհի տիրապետող ՀՀԿ–ի, կամ ավելի ճիշտ, Սերժ Սարգսյանի դեմ խաղ չկա, սակայն քաղաքականություն վերադարձած Լևոն Տեր–Պետրոսյանը խառնեց Սարգսյանի խաղաքարտերը։ Վերջինիս հաջողվեց նախագահ դառնալ միայն ֆորս–մաժորի՝ «մարտի 1»–ի շնորհիվ։ Դրանից հետո Սարգսյանը ստիպված էր ժամանակավորապես հրաժարվել իր ծրագրերից և իշխանությունը կիսել այլ կուսակցությունների հետ ու «հանդուրժողականություն» խաղալ։

2012ի ԱԺ ընտրությունները Սերժ Սարգսյանի համար հետաձգված ծրագրերի իրագործման հնարավորություն էր, և  նա ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպես 2007–ին, մենաշնորհ հաստատեց քաղաքական դաշտում։ Նկատենք, որ հիմա էլ, ինչպես 1995–ի կամ 2007–ի ընտրություններից հետո, հանրության մոտ անելանելիության զգացում կա և թվում է, թե գալիք նախագահականն արդեն պարզ ձևականության է վերածվելու, բայց, ըստ իս, ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։ Հայաստանը Թուրքմենստան դառնալու ռեսուրս չունի և ամեն անգամ, երբ որևէ մեկը փորձում է թուրքմենբաշի դառնալ՝ փորձանք է բերում թե՛ իր, թե՛ երկրի գլխին։ Տեսնենք, թե հիմա ինչ է սպասվում։

Անդրանիկ Թևանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

ՀԺԿ-ն բացառում է որևէ այլ կուսակցության ցուցակով մասնակցությունը

ՀԺԿ-ն բացառում է որևէ այլ կուսակցության ցուցակով մասնակցությունը

Հունվար 23, 2017 15:43 «Կարող է միայն դաշինքով մասնակցել»։
«Չսկսենք խախտումով». բաց նամակ Սերժ Սարգսյանին

«Չսկսենք խախտումով». բաց նամակ Սերժ Սարգսյանին

Հունվար 23, 2017 14:36 Ապրիլի 2-ին ԱԺ ընտրությունների օր նշանակելը չի համապատասխանում ՀՀ Սահմանադրությանը։
Հեղինե Բիշարյան. «Իմ ելույթն առհասարակ ոչ ոքի դեմ ուղղված չի եղել»

Հեղինե Բիշարյան. «Իմ ելույթն առհասարակ ոչ ոքի դեմ ուղղված չի եղել»

Հունվար 23, 2017 13:20 «Ես չգիտեմ՝ ով և ինչու է տարանջատել իմ ելույթը և փորձել հասցեագրել»։
Կալանքի վերաբերյալ դատական նիստն Անդրիաս Ղուկասյանը բոյկոտում է

Կալանքի վերաբերյալ դատական նիստն Անդրիաս Ղուկասյանը բոյկոտում է

Հունվար 23, 2017 13:18 Դատարանը զրկում է պաշտպանվելու բոլոր արդյունավետ միջոցներից։
«Հոգևոր Հայաստան»-ը պահանջում է անհապաղ տեղափոխել խորհրդարանական ընտրությունների օրը

«Հոգևոր Հայաստան»-ը պահանջում է անհապաղ տեղափոխել խորհրդարանական ընտրությունների օրը

Հունվար 23, 2017 12:01 Արհամարհական վերաբերմունք է մեր սուրբ նահատակների հիշատակի հանդեպ:
Սեյսուլանի ուղղությամբ ԵԱՀԿ դիտարկում կանցկացվի

Սեյսուլանի ուղղությամբ ԵԱՀԿ դիտարկում կանցկացվի

Հունվար 23, 2017 11:15 ԼՂՀ իշխանությունները պատրաստակամություն են հայտնել աջակցել։
Հակառակորդի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման արդյունքում պայմանագրային զինծառայող է զոհվել

Հակառակորդի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման արդյունքում պայմանագրային զինծառայող է զոհվել

Հունվար 23, 2017 09:42 Շփման գծի արևելյան ուղղությամբ առավել ինտենսիվ կրակ է վարել դիպուկահար հրացաններից, կիրառել ականանետ:
Հող տալու լուրերի մասին խոսակցությունները Սերժ Սարգսյանն «ախմախություն» է որակել

Հող տալու լուրերի մասին խոսակցությունները Սերժ Սարգսյանն «ախմախություն» է որակել

Հունվար 22, 2017 13:21 Ամենակարևորը ԼՂ կարգավիճակի որոշումն է։
Սերժ Սարգսյան․ «Այն, որ Ղարաբաղյան խնդրի հանգուցալուծումից հետո խաղաղապահ ուժեր ի վերջո տեղակայվելու են, միանշանակ է»

Սերժ Սարգսյան․ «Այն, որ Ղարաբաղյան խնդրի հանգուցալուծումից հետո խաղաղապահ ուժեր ի վերջո տեղակայվելու են, միանշանակ է»

Հունվար 22, 2017 12:13 «Խաղաղապահ ուժեր տեղակայելու շուրջ բանակցություններ չեն ընթանում»։
Սեյրան Օհանյան. «Հերի՛ք է ապրենք լոկ երազանքներով» (տեսանյութ)

Սեյրան Օհանյան. «Հերի՛ք է ապրենք լոկ երազանքներով» (տեսանյութ)

Հունվար 21, 2017 15:44 Երկրի ընդհանուր մթնոլորտն այլևս չի տալիս զարգացման, աճի, դրական փոփոխությունների հնարավորություն։
Ընտրությունները պետք է անցկացվեն ապրիլի 20-21-ին (տեսանյութ)

Ընտրությունները պետք է անցկացվեն ապրիլի 20-21-ին (տեսանյութ)

Հունվար 21, 2017 15:06 Հակասություն Սահմանադրության և օրենքի միջև։
Դաշինքներ՝ հանուն քվեի՞, թե՞ Հայաստանի (տեսանյութ)

Դաշինքներ՝ հանուն քվեի՞, թե՞ Հայաստանի (տեսանյութ)

Հունվար 21, 2017 13:35 «Բարձրաձայն» հաղորդաշարի հյուրն է նաև Գեղամ Նազարյանը։
Բանավեճ՝ «Ի՞նչ ազդեցություն կունենա Ծառուկյանի վերադարձը» (տեսանյութ)

Բանավեճ՝ «Ի՞նչ ազդեցություն կունենա Ծառուկյանի վերադարձը» (տեսանյութ)

Հունվար 21, 2017 00:50 Բանախոսներից է նաև Երվանդ Բոզոյանը։
Ապրիլի 2–ի ընտրություններին ընդառաջ աշխատանքային խումբ է ստեղծվել դատախազությունում

Ապրիլի 2–ի ընտրություններին ընդառաջ աշխատանքային խումբ է ստեղծվել դատախազությունում

Հունվար 20, 2017 15:39 Գործունեությունը համակարգելու նպատակով։
ՀԺԿ նախագահ է վերընտրվել Ստեփան Դեմիրճյանը

ՀԺԿ նախագահ է վերընտրվել Ստեփան Դեմիրճյանը

Հունվար 20, 2017 14:58 Համագումարը փակ է անցկացվել։
Ընտրական օրենսգիրքը չի կարող գերակա լինել Սահմանադրության անցումային դրույթներից

Ընտրական օրենսգիրքը չի կարող գերակա լինել Սահմանադրության անցումային դրույթներից

Հունվար 20, 2017 14:16 Առայժմ ներկայացված արձագանքներում իրավական հիմնավոր հակափաստարկներ չեն բերվել: Խնդիրը մնում է բաց: