Հետաքրքրաշարժ մաթեմատիկա կամ ասք լեգիտիմության մասին

Հետաքրքրաշարժ մաթեմատիկա կամ ասք լեգիտիմության մասին

Ապրիլ 23, 2017 19:59 10 տարվա համապետական (չ)ընտրությունների արդյունքները։
Սեկտայի վերածված համույթի արարողակարգ

Սեկտայի վերածված համույթի արարողակարգ

Ապրիլ 23, 2017 19:50 Դրոշի այրումը կուսակցական ինքնության և սեփական գոյությունը իմաստավորելու մարող ճիգ է։

Լրահոս

Հունիս 23, 2012 17:59

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Հայ փորձագետները և քաղաքական գործիչները հաճախ են բարձրաձայնում այն հարցի շուրջ, թե Ադրբեջանը խախտում է Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին պայմանագրի (ԵՍԶՈւՊ) դրույթները: Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ԵՍԶՈւՊ-ը և ի՞նչ տիպի խախտումներ է թույլ տալիս Ադրբեջանը:

ԵՍԶՈւՊ-ը և Վիեննայի Փաստաթուղթը` որպես տեղեկատվության փոխանական միջոց

 Այսպես` ԵՍԶՈւՊ-ը (ստորագրվել է 1990թ. նոյեմբերի 19-ին Փարիզում) և 1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթը (ստորագրվել է 1999թ. նոյեմբերին` Ստամբուլում կայացած ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի ժամանակ) համարվում են հիմնարար փաստաթղթեր մասնակից-պետությունների  և Եվրոպայում անվտանգության ու փոխադարձ վստահության երաշխիքի համար: Այդ փաստաթղթերով, հատկապես   ԵՍԶՈՒ պայմանագրով սահմանվում է մասնակից պետությունների զինված ուժերի մասին տեղեկատվության փոխանակման և ստուգման բավականին խիստ ռեժիմ: Նշենք, որ իր ստեղծման պահից ԵՍԶՈւ պայմանագրի գլխավոր նպատակը եղել է երկու բլոկների` ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: 2006թ. հունիսի դրությամբ պայմանագրի անդամներ էին եվրոպական 28 երկրներ, այդ թվում` Հայաստանը, Ադրբեջանը, Մեծ Բրիտանիան, Ռուսաստանը, Թուրքիան, Ուկրաինան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան։

1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթի շրջանակներում իրականացվում է ամենամյա տեղեկատվության փոխանակում, պետությունները միմյանց են տրամադրում զինված ուժերում առկա սովորական սպառազինությունների, տեխնիկայի և անձնակազմի թվաքանակների մասին տեղեկատվություը, հայտնում են ռազմական ոլորտի ծախսերի մասին:

Նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից 8-ը, այդ թվում` Հայաստանը, Ռուսաստանը, Վրաստանը, Ադրբեջանը, 1992թ. Տաշքենդում ստորագրված համաձայնագրով ճանաչեցին իրենց պարտավորություններն այս պայմանագրի իրականացման ոլորտում: Արդյունքում նրանք ըստ համապատասխան կատեգորիաների ստացան սպառազինության ու տեխնիկայի հետևյալ հավասար չափաբաժինները.

220-ական մարտական տանկ,

220-ական մարտական զրահամեքենա

285-ական հրետանային միավոր,

100-ական մարտական ինքնաթիռ,

50-ական հարվածային ուղղաթիռ:

ԵՍԶՈՒՊ-ի դիրքերի թուլացումը

Ինչպես վերը նշվեց, ԵՍԶՈւ պայմանագրի առաջնային նպատակը եղել է ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Վարշավյան պակտ»-ը ներկայումս գոյություն չունի, իսկ այդ երկրներն արդեն իսկ միացել են 1949թ. Վաշինգտոնյան համաձայնագրին (ՆԱՏՕ), առաջացել է վերոնշյալ հավասարակշռության խախտում: Հարձակողական սպառազինությունների այն չափաբաժինները, որոնք նախատեսված էին վերոնշյալ երկրների համար, առանց փոփոխություն կրելու անցել են ՆԱՏՕ-ին:

Սա հիմք հանդիսացավ, որ այս պայմանագրի առնչությամբ ի հայտ գան մի շարք հակասություններ, որոնք ավելի սրվեցին 2007թ.-ին: Նախ Վաշինգտոնի կողմից Չեխիայում և Լեհաստանում ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերի տեղակայման առնչությամբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սպառնաց ռուսաստանյան կողմի՝ ԵՍԶՈւՊ-ի շրջանակներից դուրս գալով: Նույն թվականին հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունները ԵՍԶՈւՊ-ի մասնակիցների արտակարգ խորհրդաժողովի գումարման կապակցությամբ արված հայտարարության մեջ ընդգծել էին, որ պայմանագրի կենսունակությունն ու արդյունավետությունը կորսված է, և դրա բուն գոյությունը հարցականի տակ է դրված: Խնդրի առնչությամբ չստանալով դրական պատասխան ՌԴ-ն 2010թ.-ին սառեցնում է ԵՍԶՈւ պայմանագիրը: 2011թ.-ին Մեծ Բրիտանիան հայտարարում է, որ դադարեցնում է պայմանագրի շրջանակում Ռուսաստանի հետ տեղեկությունների փոխանակումը: Նույն թվականին այդ մասին հայտարարել էր նաև ԱՄՆ-ը` որոշումը պատճառաբանելով Ռուսաստանի պահվածքով: Այս ամենը և միջազգային ռազմաքաղաքական հարաբերություններում խմորումների խորացումը Ադրբեջանի իշխանության համար խթանիչ հանդիսացան` պայմանագրի պահանջների խախտմանն ուղղված քաղաքականությունն ավելի խորացնելու և բացահայտ ներկայացնելու ուղղությամբ։

Միջազգային կառույցները լռում են

Հայաստանը ԵՍԶՈւ պայմանագրի դրույթների իրականացման առումով մշտապես ցուցաբերել է դրական արդյունքներ: Երբևէ չի գրանցվել պայմանագրի խախտման որևէ դեպք: Ադրբեջանը, օրինակ, 2007-2011թթ. պայմանագրով սահմանափակվող սպառազինություններից հինգ կատեգորիաներից երկուսում ակնառու խախտումներ է թույլ տվել (թույլատրվելիք 220 տանկի և 285 հրետանային սարքերի փոխարեն ունեցել է 381 տանկ և 425 միավոր հրետանի): Ներկայումս ադրբեջանական տանկերի քանակն անցնում է 500-ը: Հայաստանը միջազգային բոլոր հարթակներում բազմիցս բարձրացրել է այս հարցը` նշելով, որ Ադրբեջանը Պայմանագրի անդամ հանդիսացող միակ երկիրն է, որը բացահայտ խախտում է ԵՍԶՈւՊ-ով նախատեսված պարտավորությունները: Սակայն միջազգային կառույցները մինչ օրս որևէ պատասխանատվության չեն ենթարկել այդ երկրին:

Գևորգ Թոսունյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Աշտարակում հայտնաբերվել է տղամարդու դի

Աշտարակում հայտնաբերվել է տղամարդու դի

Ապրիլ 23, 2017 22:46 Տներից մեկի շքամուտքում։
Հայտնի են Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքները

Հայտնի են Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքները

Ապրիլ 23, 2017 22:21 Մակրոնը և Լե Պենը անցել են երկրորդ փուլ։
Մանչեսթեր Յունայթեդը հաղթել է. Մխիթարյանը խաղացել է (տեսանյութ)

Մանչեսթեր Յունայթեդը հաղթել է. Մխիթարյանը խաղացել է (տեսանյութ)

Ապրիլ 23, 2017 20:35 Փոխարինման է դուրս եկել 80-րդ րոպեին:
Լևոն Արոնյանը հաղթել է GRENKE Chess Classic միջազգային մրցաշարում

Լևոն Արոնյանը հաղթել է GRENKE Chess Classic միջազգային մրցաշարում

Ապրիլ 23, 2017 20:24 Ոչ-ոքի է ավարտել պարտիան:
«Սևան ազգային պարկ»-ի Հայրավանք կոչվող տեղամասում այրվել է մոտ 0,5 հա բուսածածկ տարածք

«Սևան ազգային պարկ»-ի Հայրավանք կոչվող տեղամասում այրվել է մոտ 0,5 հա բուսածածկ տարածք

Ապրիլ 23, 2017 11:36 Մեղրի-Կայարան ավտոճանապարհի մոտ՝ 25 ծիրանենի:
Աշտարակ-Թալին ճանապարհին բախվել են «ՎԱԶ-2106»-ը և «ՎԱԶ-21099»-ը․ կան տուժածներ

Աշտարակ-Թալին ճանապարհին բախվել են «ՎԱԶ-2106»-ը և «ՎԱԶ-21099»-ը․ կան տուժածներ

Ապրիլ 23, 2017 11:05 Բժիշկները տուժածների առողջական վիճակը գնահատել են ծանր:
Այսօր «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-«Բյորնլի» հանդիպումն է

Այսօր «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-«Բյորնլի» հանդիպումն է

Ապրիլ 23, 2017 10:45 Հենրիխ Մխիթարյանը մեկնարկային կազմում չէ:
Վանաձորում տնակ է այրվել

Վանաձորում տնակ է այրվել

Ապրիլ 23, 2017 10:16 Մասամբ այրվել է չբնակեցված տնակի գույքը:
Ֆրանսիայում նախագահական ընտրություններ են

Ֆրանսիայում նախագահական ընտրություններ են

Ապրիլ 23, 2017 10:00 Ֆրանսիայի նախագահն ընտրվում է ուղիղ գաղտնի քվեարկությամբ՝ մեծամասնական ընտրակարգով և երկու փուլով։
«Լճափ» բենզալցակայանի մոտ տեղի է ունեցել ՃՏՊ․ կան տուժածներ

«Լճափ» բենզալցակայանի մոտ տեղի է ունեցել ՃՏՊ․ կան տուժածներ

Ապրիլ 23, 2017 09:54 Երևանի Բագրատունյաց պողոտայում։
Վանաձորի Տպագրիչների փողոցում փլուզում է տեղի ունեցել

Վանաձորի Տպագրիչների փողոցում փլուզում է տեղի ունեցել

Ապրիլ 23, 2017 09:47 Երկհարկանի վթարային շենքի տանիքի բետոնե ծածկը մասնակի փլուզվել է։
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է

Ապրիլ 23, 2017 09:42 Բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար:
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. որոնվում է որպես անհետ կորած

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. որոնվում է որպես անհետ կորած

Ապրիլ 23, 2017 09:36 Իր «Օպել Աստրա Ջի» ավտոմեքենայով դուրս է եկել տանից և չի վերադարձել:
Արթուր Աբրահամը հաղթեց (տեսանյութ)

Արթուր Աբրահամը հաղթեց (տեսանյութ)

Ապրիլ 23, 2017 08:17 WBO միջմայրցամաքային տիտղոսի համար մենամարտում։
Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ

Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ

Ապրիլ 23, 2017 08:11 Հետագայում վթարներից խուսափելու համար կհոսանքազրկվեն։
Այսօր գրքի և հեղինակային իրավունքի միջազգային օրն է

Այսօր գրքի և հեղինակային իրավունքի միջազգային օրն է

Ապրիլ 23, 2017 07:37 Նշվում է, ավելի քան 100 երկրում:
Երևան-Մեղրի ճանապարհին բախվել են «Mitsubishi Grandis»-ը և «Mercedes»-ը․ կա տուժած

Երևան-Մեղրի ճանապարհին բախվել են «Mitsubishi Grandis»-ը և «Mercedes»-ը․ կա տուժած

Ապրիլ 22, 2017 22:44 Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են բավարար: