Արմեն Հարությունյան

Արմեն Հարությունյան

Նոյեմբեր 28, 2014 00:25 Խոցված ինքնաթիռը և իշխանավորների էժանագին «PR»-ը։
Արեգ Գևորգյան

Արեգ Գևորգյան

Նոյեմբեր 27, 2014 17:24 Նիկոլի կողմից սա Սերժ Սարգսյանին ծառայություններ մատուցելն արդարացնելու անօգուտ փորձ է։

Լրահոս

Հունիս 23, 2012 17:59

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Հայ փորձագետները և քաղաքական գործիչները հաճախ են բարձրաձայնում այն հարցի շուրջ, թե Ադրբեջանը խախտում է Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին պայմանագրի (ԵՍԶՈւՊ) դրույթները: Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ԵՍԶՈւՊ-ը և ի՞նչ տիպի խախտումներ է թույլ տալիս Ադրբեջանը:

ԵՍԶՈւՊ-ը և Վիեննայի Փաստաթուղթը` որպես տեղեկատվության փոխանական միջոց

 Այսպես` ԵՍԶՈւՊ-ը (ստորագրվել է 1990թ. նոյեմբերի 19-ին Փարիզում) և 1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթը (ստորագրվել է 1999թ. նոյեմբերին` Ստամբուլում կայացած ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի ժամանակ) համարվում են հիմնարար փաստաթղթեր մասնակից-պետությունների  և Եվրոպայում անվտանգության ու փոխադարձ վստահության երաշխիքի համար: Այդ փաստաթղթերով, հատկապես   ԵՍԶՈՒ պայմանագրով սահմանվում է մասնակից պետությունների զինված ուժերի մասին տեղեկատվության փոխանակման և ստուգման բավականին խիստ ռեժիմ: Նշենք, որ իր ստեղծման պահից ԵՍԶՈւ պայմանագրի գլխավոր նպատակը եղել է երկու բլոկների` ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: 2006թ. հունիսի դրությամբ պայմանագրի անդամներ էին եվրոպական 28 երկրներ, այդ թվում` Հայաստանը, Ադրբեջանը, Մեծ Բրիտանիան, Ռուսաստանը, Թուրքիան, Ուկրաինան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան։

1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթի շրջանակներում իրականացվում է ամենամյա տեղեկատվության փոխանակում, պետությունները միմյանց են տրամադրում զինված ուժերում առկա սովորական սպառազինությունների, տեխնիկայի և անձնակազմի թվաքանակների մասին տեղեկատվություը, հայտնում են ռազմական ոլորտի ծախսերի մասին:

Նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից 8-ը, այդ թվում` Հայաստանը, Ռուսաստանը, Վրաստանը, Ադրբեջանը, 1992թ. Տաշքենդում ստորագրված համաձայնագրով ճանաչեցին իրենց պարտավորություններն այս պայմանագրի իրականացման ոլորտում: Արդյունքում նրանք ըստ համապատասխան կատեգորիաների ստացան սպառազինության ու տեխնիկայի հետևյալ հավասար չափաբաժինները.

220-ական մարտական տանկ,

220-ական մարտական զրահամեքենա

285-ական հրետանային միավոր,

100-ական մարտական ինքնաթիռ,

50-ական հարվածային ուղղաթիռ:

ԵՍԶՈՒՊ-ի դիրքերի թուլացումը

Ինչպես վերը նշվեց, ԵՍԶՈւ պայմանագրի առաջնային նպատակը եղել է ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Վարշավյան պակտ»-ը ներկայումս գոյություն չունի, իսկ այդ երկրներն արդեն իսկ միացել են 1949թ. Վաշինգտոնյան համաձայնագրին (ՆԱՏՕ), առաջացել է վերոնշյալ հավասարակշռության խախտում: Հարձակողական սպառազինությունների այն չափաբաժինները, որոնք նախատեսված էին վերոնշյալ երկրների համար, առանց փոփոխություն կրելու անցել են ՆԱՏՕ-ին:

Սա հիմք հանդիսացավ, որ այս պայմանագրի առնչությամբ ի հայտ գան մի շարք հակասություններ, որոնք ավելի սրվեցին 2007թ.-ին: Նախ Վաշինգտոնի կողմից Չեխիայում և Լեհաստանում ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերի տեղակայման առնչությամբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սպառնաց ռուսաստանյան կողմի՝ ԵՍԶՈւՊ-ի շրջանակներից դուրս գալով: Նույն թվականին հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունները ԵՍԶՈւՊ-ի մասնակիցների արտակարգ խորհրդաժողովի գումարման կապակցությամբ արված հայտարարության մեջ ընդգծել էին, որ պայմանագրի կենսունակությունն ու արդյունավետությունը կորսված է, և դրա բուն գոյությունը հարցականի տակ է դրված: Խնդրի առնչությամբ չստանալով դրական պատասխան ՌԴ-ն 2010թ.-ին սառեցնում է ԵՍԶՈւ պայմանագիրը: 2011թ.-ին Մեծ Բրիտանիան հայտարարում է, որ դադարեցնում է պայմանագրի շրջանակում Ռուսաստանի հետ տեղեկությունների փոխանակումը: Նույն թվականին այդ մասին հայտարարել էր նաև ԱՄՆ-ը` որոշումը պատճառաբանելով Ռուսաստանի պահվածքով: Այս ամենը և միջազգային ռազմաքաղաքական հարաբերություններում խմորումների խորացումը Ադրբեջանի իշխանության համար խթանիչ հանդիսացան` պայմանագրի պահանջների խախտմանն ուղղված քաղաքականությունն ավելի խորացնելու և բացահայտ ներկայացնելու ուղղությամբ։

Միջազգային կառույցները լռում են

Հայաստանը ԵՍԶՈւ պայմանագրի դրույթների իրականացման առումով մշտապես ցուցաբերել է դրական արդյունքներ: Երբևէ չի գրանցվել պայմանագրի խախտման որևէ դեպք: Ադրբեջանը, օրինակ, 2007-2011թթ. պայմանագրով սահմանափակվող սպառազինություններից հինգ կատեգորիաներից երկուսում ակնառու խախտումներ է թույլ տվել (թույլատրվելիք 220 տանկի և 285 հրետանային սարքերի փոխարեն ունեցել է 381 տանկ և 425 միավոր հրետանի): Ներկայումս ադրբեջանական տանկերի քանակն անցնում է 500-ը: Հայաստանը միջազգային բոլոր հարթակներում բազմիցս բարձրացրել է այս հարցը` նշելով, որ Ադրբեջանը Պայմանագրի անդամ հանդիսացող միակ երկիրն է, որը բացահայտ խախտում է ԵՍԶՈւՊ-ով նախատեսված պարտավորությունները: Սակայն միջազգային կառույցները մինչ օրս որևէ պատասխանատվության չեն ենթարկել այդ երկրին:

Գևորգ Թոսունյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Բյուրեղավանի գիշերօթիկ դպրոցի նախկին տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել 2 դրվագով

Բյուրեղավանի գիշերօթիկ դպրոցի նախկին տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել 2 դրվագով

Նոյեմբեր 28, 2014 00:49 Ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա Գայանե Մարգարյանին 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` առանձնապես խոշոր չափերով յուրացում կատարելու համար, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ առանձանապես խոշոր չափերով վատնում կատարելու համար:
«Զվարթնոց» օդանավակայանում պայթուցիկ սարքի մասին ահազանգը կեղծ էր

«Զվարթնոց» օդանավակայանում պայթուցիկ սարքի մասին ահազանգը կեղծ էր

Նոյեմբեր 27, 2014 22:47 «Իր քայլը պատճառաբանել է, ասելով. «Անտեր տղա եմ, ասի՝ զանգեմ, մի քանի տարի կտանեն՝ կպահեն: Հացը կտան, ջուրը կտան, քնելու տեղն էլ կունենամ»»:
«Megadeth»–ի միանգամից երկու անդամ լքել է խումբը

«Megadeth»–ի միանգամից երկու անդամ լքել է խումբը

Նոյեմբեր 27, 2014 22:10 Խմբի առաջատար Դեյվ Մասթեյնը դեռ չի մեկնաբանել արդեն նախկին գործընկերների որոշումը։
Որոշ տարածքներ կհոսանքազրկվեն

Որոշ տարածքներ կհոսանքազրկվեն

Նոյեմբեր 27, 2014 22:07 Նոյեմբերի 28-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ կիրականացվեն։
Կրիկետ խաղացողը մահացել է գլխին ստացած գնդակի հարվածից

Կրիկետ խաղացողը մահացել է գլխին ստացած գնդակի հարվածից

Նոյեմբեր 27, 2014 21:37 Մարզիկն այդպես էլ գիտակցության չի եկել:
Հրդեհ Ուլնեցի փողոցում

Հրդեհ Ուլնեցի փողոցում

Նոյեմբեր 27, 2014 20:59 Ամբողջությամբ այրվել է Ն. Մ.-ին պատկանող «ԲՄՎ» մակնիշի 09oo855 պետհամարանիշով ավտոմեքենայի շարժիչի հատվածը:
Պայթուցիկ սարք «Զվարթնոց» օդանավակայանում

Պայթուցիկ սարք «Զվարթնոց» օդանավակայանում

Նոյեմբեր 27, 2014 20:57 Ահազանգ է ստացվել, որ «Զվարթնոց» օդանավակայանի գլխավոր մասնաշենքում պայթուցիկ սարք է տեղադրված:
Սուրիկ Խաչատրյանին տեղափոխել են «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն

Սուրիկ Խաչատրյանին տեղափոխել են «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն

Նոյեմբեր 27, 2014 20:44 Նա սրտի հետ կապված խնդիրներ է ունեցել:
Աբխազիան կարող է ճանաչել ԴԺՀ  ինքնիշխանությունը

Աբխազիան կարող է ճանաչել ԴԺՀ ինքնիշխանությունը

Նոյեմբեր 27, 2014 20:21 «Այդ հարցն այժմ մշակվում է, փաստաթղթերը պատրաստ կլինեն մոտավորապես երկու շաբաթից»։
Սպասվում են տեղումներ և մառախուղ

Սպասվում են տեղումներ և մառախուղ

Նոյեմբեր 27, 2014 19:44 Օդի ջերմաստիճանը 29-30-ին կնվազի 2-3 աստիճանով:
Նյու Ջերսիում հայտարարվել է արտակարգ դրության ռեժիմ

Նյու Ջերսիում հայտարարվել է արտակարգ դրության ռեժիմ

Նոյեմբեր 27, 2014 19:06 Սառը ցիկլոնի ազդեցության տակ է հայտնվել ԱՄՆ գրեթե ամբողջ արևելյան ափը ՝ Վաշինգտոնից մինչև Բոստոն:
Վաղը Հռոմի պապը կժամանի Թուրքիա

Վաղը Հռոմի պապը կժամանի Թուրքիա

Նոյեմբեր 27, 2014 18:52 Հաղորդվում է, որ նա նաև կայցելի Աթաթուրքի դամբարան, Ս. Սոֆյա տաճար, Ստամբուլի Կապույտ մզկիթ:
Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում

Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում

Նոյեմբեր 27, 2014 18:05 Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 8 պատահար, ինչի հետևանքով 13 մարդ ստացել է տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:
Իսպանիայի վարչապետն առաջարկել է արգելել խոշոր նվիրատվությունները քաղաքական կուսակցություններին

Իսպանիայի վարչապետն առաջարկել է արգելել խոշոր նվիրատվությունները քաղաքական կուսակցություններին

Նոյեմբեր 27, 2014 17:33 Վարչապետը նաև առաջարկել է արգելել բանկերին «ներել» քաղաքական կուսակցությունների պարտքերը։
Դատարանը հրապարակել է 2007թ. դիվերսանտի կողմից Շահումյանի շրջանում նկարահանված տեսանյութերը

Դատարանը հրապարակել է 2007թ. դիվերսանտի կողմից Շահումյանի շրջանում նկարահանված տեսանյութերը

Նոյեմբեր 27, 2014 17:02 Ասկերովը ժխտել է իր կապն ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների կամ զինվորականների հետ՝ պնդելով, որ տեսանկարահանումներն իբր կատարել է միայն անձնական ու ընտանեկան դիտումների նպատակով։
Եվս 5 կազմակերպություն միացավ համաժողովրդական շարժմանը

Եվս 5 կազմակերպություն միացավ համաժողովրդական շարժմանը

Նոյեմբեր 27, 2014 16:50 «Մեր երկրի ապագան կապում են համաժողովրդական շարժման հաղթանակի հետ»։
Ավարտվել է անչափահաս աղջկա հետ սեռական հարաբերություն ունենալու դեպքի առթիվ հարուցված քր.գործի նախաքննությունը

Ավարտվել է անչափահաս աղջկա հետ սեռական հարաբերություն ունենալու դեպքի առթիվ հարուցված քր.գործի նախաքննությունը

Նոյեմբեր 27, 2014 16:45 Վ. Բեգլարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քաբուլում ահաբեկչության պատասխանատվությունը ստանձնել է «Թալիբանը»

Քաբուլում ահաբեկչության պատասխանատվությունը ստանձնել է «Թալիբանը»

Նոյեմբեր 27, 2014 16:44 Պայթյունի զոհ է դարձել հինգ խաղաղ բնակիչ. 34 մարդ, այդ թվում՝ 5 երեխա, վնասվածքներ է ստացել։
Պորոշենկոյի խորհրդական. «Ուկրաինայի վարչապետ կդառնա Յացենյուկը, Ռադայի խոսնակ՝ Գրոյսմանը»

Պորոշենկոյի խորհրդական. «Ուկրաինայի վարչապետ կդառնա Յացենյուկը, Ռադայի խոսնակ՝ Գրոյսմանը»

Նոյեմբեր 27, 2014 15:53 Այս մասին լրագրողներին հայտարարել է երկրի նախագահի խորհրդական Յուրի Լուցենկոն։
Գալուստ Սահակյան. «Բաքվի այս սադրանքը միանշանակ ուղղված է տարածաշրջանում իրավիճակի ապակայունացմանը»

Գալուստ Սահակյան. «Բաքվի այս սադրանքը միանշանակ ուղղված է տարածաշրջանում իրավիճակի ապակայունացմանը»

Նոյեմբեր 27, 2014 15:32 Սանկտ Պետերբուրգում տեղի Է ունեցել ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի լիագումար նիստը։