Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Սերժ Սարգսյանի տված հերթական վնասը

Սերժ Սարգսյանի տված հերթական վնասը

Հուլիս 23, 2016 23:00 Նա հերոսներին կարող է արժեզրկել այն աստիճան, որ նրանք հանրության աչքում վերածվեն «մանրադրամի»:
«Է՛լ հարիֆ չկա»

«Է՛լ հարիֆ չկա»

Հուլիս 22, 2016 16:45 Սերժ Սարգսյանը կարծում է, թե այս իրավիճակն արդեն ավելի երկար է տևում, քան մենք կարող ենք մեզ թույլ տալ: Վեց օր ժողովուրդն իրեն է փնտրում, իսկ ինքը հիմա ասում է, որ այսքան երկար ձգելն էլ մի բան չի:
Ո՞րը կարող է լինել փոխզիջումը

Ո՞րը կարող է լինել փոխզիջումը

Հուլիս 22, 2016 10:00 «Սասնա ծռերի» տղաները խառնել են Սարգսյանի խաղաքարտերը: Սա այն դեպքը չէ, երբ քաղաքական հարցերը հնարավոր կլինի չքաղաքականացնել:
… դառնաս չխոսկան

… դառնաս չխոսկան

Հուլիս 21, 2016 16:25 Սերժ Սարգսյանը պետք է հասկանա, որ իր գնացքը վաղուց գնացել է, և իր վերարտադրության ցանկացած փորձ հղի է ծանր հետևանքներով։
Կորել է ՀՀ իշխանությունը. համարել անվավեր

Կորել է ՀՀ իշխանությունը. համարել անվավեր

Հուլիս 21, 2016 14:10 Նորանկախ Հայաստանի պատմության 25 տարում Սերժ Սարգսյանը միշտ արտակարգ իրավիճակներում անհետ կորել է, «հօդս է ցնդել»:
Իյա՜, իրո՞ք, պարո՛ն Թոներ

Իյա՜, իրո՞ք, պարո՛ն Թոներ

Հուլիս 20, 2016 16:10 Ինչպես է ԱՄՆ պետդեպի ներկայացուցիչը խոսում Հայաստանում «ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված» իշխանության մասին։
Ովքեր են ահաբեկիչները, և ինչ է պետք անել

Ովքեր են ահաբեկիչները, և ինչ է պետք անել

Հուլիս 20, 2016 16:00 Բ26–ում ահաբեկված են։ Դա է պատճառը, որ ոստիկանության բաժանմունքը գրավածներին ահաբեկիչ են անվանում։ Հանրային տրամադրությունները հակառակն են։
Ինչպես օգնել Սերժ Սարգսյանին

Ինչպես օգնել Սերժ Սարգսյանին

Հուլիս 20, 2016 09:45 Սարգսյանն իշխանությունը պահելու երկու մոտիվացիա ունի՝ անձնական հարստություն կուտակելը և անձնական անվտանգություն ապահովելը (ագահությունն ու վախը «Վերջի բոլշևիկին» դարձրել են վտանգավոր և՛ իր, և՛ հանրության համար):
Դե հիմա, արի ու ինքդ «կեր քո եփած կաշան»

Դե հիմա, արի ու ինքդ «կեր քո եփած կաշան»

Հուլիս 19, 2016 17:25 ՀՀԿ ղեկավարն այսօր պայթունավտանգ իրավիճակից ելքեր գտնելու հարցում դարձել է անճար ու անկարող:
Բռնապետության անատամ երախը

Բռնապետության անատամ երախը

Հուլիս 19, 2016 09:05 ՀՀԿ ղեկավարը լուծում չունի: Սա իր սիրելի ակցիաներից չէ, որ հետո վերածվում է «Տարո՛ն ջան, սիրուն չի» շոուի կամ «Օպերա» օպերացիայի:
Սարգսյանը կրկին անհետացել է

Սարգսյանը կրկին անհետացել է

Հուլիս 18, 2016 16:35 Ստացվում է, որ այս երկիրը գլուխ չունի, որի հրաժարականի պահանջն են ներկայացրել աբստամբները:
Ով է մեղավոր, և ինչ պետք է անել

Ով է մեղավոր, և ինչ պետք է անել

Հուլիս 18, 2016 09:50 Ոստիկանության բաժանմունքի գրավումն աննորմալություն է, բայց այդ աննորմալությունը հետևանք է մեկ այլ՝ շատ ավելի մեծ աննորմալության:
Խոսքի ազատությունն՝ ըստ Բ26–ի

Խոսքի ազատությունն՝ ըստ Բ26–ի

Հուլիս 17, 2016 13:27 Փակել էր «Ֆեյսբուքը», Բաղրամյան 26-ի լրատվամիջոցներում բառ չկար Երևանում զինված ապստամբության մասին:
Հայաստանի ու Սերժ Սարգսյանի շահերը

Հայաստանի ու Սերժ Սարգսյանի շահերը

Հուլիս 16, 2016 13:25 Սարգսյանն ինքն է հայտնվել փակուղում՝ համաձայնություն տալով Կազանում ներկայացված փաստաթղթին։ Բայց դա չի նշանակում, որ փակուղում պետք է հայտնվի նաև Հայաստանը։
Սոֆի Լորենը, Հրանուշն ու Գալուստը՝ չհաշված գործարարությունը

Սոֆի Լորենը, Հրանուշն ու Գալուստը՝ չհաշված գործարարությունը

Հուլիս 16, 2016 09:40 ՀՀԿ ղեկավարն ամեն ինչ ավերել է ու ժողովրդին էլ հեղինակային ֆարսի մասնակիցն է դարձնում:
Ցողունային բջիջը քո

Ցողունային բջիջը քո

Հուլիս 15, 2016 18:15 Սերժ Սարգսյանը «նստած է» ցողունային բջիջների վրա: Բնականաբար, հարկատուների ու այլոց հաշվին: Նա կարծում է, թե դա կօգնի, բայց օգուտ չկա:
Երևանի գրավյալ տարածքները

Երևանի գրավյալ տարածքները

Հուլիս 15, 2016 09:00 Որքան շատ են Ալիևն ու միջնորդները գոհունակություն հայտնում Ղարաբաղի հարցով բանակցությունների ընթացքից, այնքան շատ են հայաստանյան իշխանությունները հաստիքային սերժականների շուրթերով տարածքները հանձնելու քարոզ տանում:
Ներհաճախորդական պայքարը սրվում է

Ներհաճախորդական պայքարը սրվում է

Հուլիս 14, 2016 13:00 Մասնագիտությամբ «Վազգեն Սարգսյանի եղբայր» հանդիսացող և Սերժ Սարգսյանի հաճախորդ աշխատող Արամ Սարգսյանին անչափ ուրախացրել է ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության ստեղծումը:
«Ռազմահայրենասերներն» ու թուրքի ջրաղացը

«Ռազմահայրենասերներն» ու թուրքի ջրաղացը

Հուլիս 14, 2016 12:40 Հայոց դիվանագիտությունն արդեն 8 տարի զբաղվում է ամեն ինչով, բացի իր բուն առաքելությունից։
Հայաստանը դարձնել բանակցային կողմ

Հայաստանը դարձնել բանակցային կողմ

Հուլիս 14, 2016 09:00 Հայաստանը մասնակցում է հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացին, բայց դա ձևական բնույթ է կրում, քանի որ քննարկումները հիմնականում միջնորդների ու Ադրբեջանի միջև են: