Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Սյունիք Փրոդաքշընը» ներկայացնում է

«Սյունիք Փրոդաքշընը» ներկայացնում է

Մայիս 22, 2015 10:00 «Ազատամարտի ռահվիրա» Սուրիկ Խաչատրյանին պետք է ուղարկել դիրքեր, որպեսզի նա կարողանա շեղել թշնամու արձակած բոլոր փամփուշտները։
Ամեն մեկն իր «կաֆելչիկն» ունի

Ամեն մեկն իր «կաֆելչիկն» ունի

Մայիս 21, 2015 14:35 Եթե Պարույրի ուսի համար 20 միլիոն դրամ հատկացվեց պետբյուջեից (թե որքան է հատկացվել արտաբյուջետային ֆոնդից, հայտնի չէ), ապա 10 փամփուշտից «ուխոդ արած» Լիսկան արժանի է ավելի լուրջ փոխհատուցման։
Գաղջը տեղափոխվել է Արտաշատ

Գաղջը տեղափոխվել է Արտաշատ

Մայիս 21, 2015 11:35 Իսկ ումի՞ց է պակաս Հովիկ Աբրահամյանը։
Լիսկան զոհի՞, թե՞ «Կաշչեյ բեսսմեռտնու» դերում

Լիսկան զոհի՞, թե՞ «Կաշչեյ բեսսմեռտնու» դերում

Մայիս 21, 2015 02:10 Լիսկայի ավտոմեքենայի ուղղությամբ 10 կրակոց է հնչում, բայց Լիսկան ու իր ընկերները ողջ են մնում։ Իսկական «Կաշչեյ բեսսմեռտնի»։
Մենաշնորհը խժռում է Հայաստանը

Մենաշնորհը խժռում է Հայաստանը

Մայիս 20, 2015 14:10 Անցումային ավտորիտարիզմի պայմաններում քաղաքական մենաշնորհի համար անհրաժեշտ է ընդամենը հսկիչ փաթեթ ունենալ խորհրդարանում և նախագահական ընտրություններում ամեն գնով անցկացնել ԱԺ–ում հսկիչ փաթեթ ունեցող թեկնածուին։
Ներիշխանական գզվռտոցը տրագիկոմեդիայի է վերածվում

Ներիշխանական գզվռտոցը տրագիկոմեդիայի է վերածվում

Մայիս 20, 2015 12:00 «Գեբելսյան» քարոզչամեքենայի մի հատվածին հրահանգել են դրական լույսի ներքո «ռասկրուտկա անել» «նախագահացուներից» մեկին և յուր կնոջը, իսկ մյուս հատվածին լծել են նրանց «փչացման» գործին։
Տիգրանը կիթառ էր նվագում, Հրանուշը նկարվում էր

Տիգրանը կիթառ էր նվագում, Հրանուշը նկարվում էր

Մայիս 19, 2015 23:10 Տիգրան Սարգսյանին ձգում է նունեեսայանական «երգարվեստը», որի համերգի համար 54 միլիոն չխնայեց, երբ Կառավարության ղեկավարն էր:
«Արևմտամետ» Պալաչը և «ռուսամետ» Լիսկան

«Արևմտամետ» Պալաչը և «ռուսամետ» Լիսկան

Մայիս 19, 2015 15:50 «Արևմտամետ» մամուլը լիզում է Պալաչի կոշիկները և քարկոծում Լիսկային։
«Անկախ» մամուլի նոր իդեալը

«Անկախ» մամուլի նոր իդեալը

Մայիս 19, 2015 15:05 «Lragir.am»–ը էքստազի մեջ է։ Այդ կայքի ղեկավարը բարի նախանձով է խոսում ալիևյան «հակաօլիգարխիկ» քաղաքականության մասին ու «քննադատում» է Սերժ Սարգսյանին այն բանի համար, որ վերջինս չի կարողանում Ալիևին հասնել։
Ինչ չգիտի Սեյրան Սարոյանը

Ինչ չգիտի Սեյրան Սարոյանը

Մայիս 19, 2015 00:05 Սեյրանը գյուղացի հասարակ տղա է ու շատ բան չի հասկանում, քանզի նա չգիտի, թե ինչ է նշանակում «Մեկ օլիգարխի տնտեսություն»։ Ոչինչ, մի օր կհասկանա։
Լիսկան և «անկախ» մամուլը (տեսանյութ)

Լիսկան և «անկախ» մամուլը (տեսանյութ)

Մայիս 18, 2015 16:55 Հիմա Գագիկ Ծառուկյանի գործոնը չեզոքացված է, «եռյակը» չկա, հետևաբար Մելիք–Ադամյան փողոցում արդեն այնքան էլ չեն զգում Լիսկայի կարիքը։
Ամենաթողության ռահվիրաները

Ամենաթողության ռահվիրաները

Մայիս 18, 2015 12:29 Եթե լիսկաների գործունեության արդյունքում առավելագույնը տուժում է կոնկրետ «բդեշխությունը», թաղը, գյուղը կամ քաղաքը, ապա տիգրանսարգսյանների «ռազմախը» անհամեմատ մեծ է։
Ով կամ ինչը կդառնա օլիգարխիկ համակարգի զոհ

Ով կամ ինչը կդառնա օլիգարխիկ համակարգի զոհ

Մայիս 18, 2015 00:30 Լիսկաների հարցերը պետք է լուծել և կազմակերպել նրանց առերեսումը քրեական օրենսգրքի հետ։ Բայց այստեղ առաջանում է գլխավոր հարցը՝ իսկ դատավորներն ովքե՞ր են։
Գեղամյանիզմը և «ինստիտուցիոնալիզմը»

Գեղամյանիզմը և «ինստիտուցիոնալիզմը»

Մայիս 16, 2015 14:10 Համաշխարհային քաղաքագիտական միտքը հարստացել է։ Հայաստանում հայտնաբերվել է «մշտադալար ընդդիմության» բանաձևը՝ համարյա հավերժական շարժիչի պես մի բան։
Որտեղ է վրա հասնում և որտեղ է ուշանում ոստիկանությունը

Որտեղ է վրա հասնում և որտեղ է ուշանում ոստիկանությունը

Մայիս 16, 2015 13:30 Ոստիկաններն աչալուրջ են վարորդների խախտումներն արձանագրելիս։ Բայց կան դեպքեր, երբ ոստիկանությունն անհետանում է, կամ ահագին ուշանում։
Ինչու Ալիևի քարոզչամեքենան «փչացրեց» Տիգրան Խզմալյանին

Ինչու Ալիևի քարոզչամեքենան «փչացրեց» Տիգրան Խզմալյանին

Մայիս 15, 2015 15:45 Ի՞նչ է, եթե Խզմալյանը «Haqqin.az»–ի փոխարեն հարցազրույց տար, ասենք, տեղական «ռազլիվի» «Haqqin.az»–ին՝ «Lragir.am»–ին, ապա նրա ասածները նորմա՞լ էին ընկալվելու։
Լիսկան և ընթացիկ քաղաքական «մոմենտը»

Լիսկան և ընթացիկ քաղաքական «մոմենտը»

Մայիս 15, 2015 13:10 Լիսկան, իհարկե, կմնա իր աթոռին, բայց նրա տղան, հավանաբար, փախած ման կգա։ Բացի այդ՝ Լիսկային «մին լյավ» փողաթափ կանեն ու գործը կփակեն։
Ուղերձ նախագահականից. «Արտագաղթե՛ք, քանի դեռ ուշ չէ»

Ուղերձ նախագահականից. «Արտագաղթե՛ք, քանի դեռ ուշ չէ»

Մայիս 15, 2015 01:25 Տիգրան Սարգսյանի գործն այժմ շարունակվում է Սերժ Սարգսյանի մեկ այլ սիրելի պաշտոնյայի՝ Սուրիկ Խաչատրյանի միջոցով։
Պաշտպանված է պետության կողմից

Պաշտպանված է պետության կողմից

Մայիս 14, 2015 23:10 Ինչպես տխրահռչակ Հրանուշ Հակոբյանը կասեր՝ ծեծում ու սպանում եք դուք, շահում է «պետությունը»՝ մեկ մարդու գլխավորությամբ։
Ինչո՞ւ է լռում Սերժ Սարգսյանը

Ինչո՞ւ է լռում Սերժ Սարգսյանը

Մայիս 14, 2015 17:35 Ղարաբաղում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններին անդրադարձել են բոլոր շահագրգիռ սուբյեկտները, բացի Սերժ Սարգսյանից։