Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Կիսանախագահական համակարգն ու ինքնասպանված կուսակցությունները

Կիսանախագահական համակարգն ու ինքնասպանված կուսակցությունները

Սեպտեմբեր 01, 2015 10:05 Պալատ մտնելու համար հերթի կանգնելով՝ ինքնասպանվեցին:
«Մարդակենտրոն արդարադատություն»

«Մարդակենտրոն արդարադատություն»

Օգոստոս 31, 2015 01:35 Ծեծվողը ցուցաբերեց «քաղաքացիական» բարձր գիտակցություն և ապացուցեց, որ ՀՀ արդարադատության համակարգն արդեն լրիվ մարդակենտրոն է, այն է՝ մեկ մարդ է որոշում, թե ով է պետք է ծեծի, իսկ ով՝ ծեծվի։
Հայաստանի «նավթն» ու «գազը»

Հայաստանի «նավթն» ու «գազը»

Օգոստոս 31, 2015 01:10 «Խորհրդարանական կայուն մեծամասնության» ձևավորումն այնպես, ինչպես ծրագրել են «վերևներում», նշանակում է սեփականության կենտրոնացման կայուն միտումներ և բիզնեսի մահացում։
Սերժ Սարգսյանի հաշվետվությունը

Սերժ Սարգսյանի հաշվետվությունը

Օգոստոս 31, 2015 00:30 Սարգսյանը հանրությանը ցույց էր տալիս, թե ինչի վրա է ծախսվում տնտեսության երևացող հատվածից դեպի ստվեր հոսող գումարների մի չնչին, շատ չնչին մասը։
«Համ նալին, համ մեխին» խփող Վենետիկի հանձնաժողովից էլ բան չհասկացանք

«Համ նալին, համ մեխին» խփող Վենետիկի հանձնաժողովից էլ բան չհասկացանք

Օգոստոս 26, 2015 11:55 Անպատժելիության «նարուշիլովկա» Եվրոպայում է՞լ է գործում:
Սատանի մայլում քյանդրբազություն եք անո՞ւմ

Սատանի մայլում քյանդրբազություն եք անո՞ւմ

Օգոստոս 24, 2015 18:45 ՀՅԴ-ն տգեղ, եթե չասենք՝ հակաժողովրդական դերակատարություն է ստանձնել: ՀՅԴ–ի արածը, մեղմ ասած, բարոյական չէ։
Սերժ Սարգսյանի կարգախոսը. «Ռոբե՛րտ, հեռացի՛ր»

Սերժ Սարգսյանի կարգախոսը. «Ռոբե՛րտ, հեռացի՛ր»

Օգոստոս 20, 2015 00:05 Բաղրամյան 26–ում տառապում են Ֆորեստոլի սինդրոմով։ «Սահմանադրական» հեղաշրջման պատրաստվողներն ամենուրեք Ռոբերտ Քոչարյանին են տեսնում։
Առաջարկներ ոչ մի բանի մասին

Առաջարկներ ոչ մի բանի մասին

Օգոստոս 19, 2015 23:23 Բայց ո՞ւմ համար են բեմադրել այս ամենը, երբ իրենք էլ գիտեն, որ ժողովուրդը դեմ է սահմանադրական փոփոխություններին: Ուրեմն՝ էդ նախագծի «կատարելագործելը» ո՞րն է: Ցմահ իշխելու դրույթները կատարելության հասցնե՞լը:
«Քաղաքացիականի» դիմանկարը

«Քաղաքացիականի» դիմանկարը

Օգոստոս 19, 2015 00:05 Չի սիրում Պուտինին, լիզում է Օբամայի կոշիկները, էքստազի մեջ է ընկնում Մերկելի ելույթների ժամանակ և գրգռվում Օլանդի խոսքերից՝ համատեղելով հաճելին (առաջադեմ երևալը) օգտակարի («քաղաքացիական» խաղալու բիզնեսի համար լավ վարձատրվելը) հետ։
«Չե՛ք անցկացնի»–ն պայթեցնում է քարոզչափուչիկները

«Չե՛ք անցկացնի»–ն պայթեցնում է քարոզչափուչիկները

Օգոստոս 18, 2015 00:05 Բաղրամյան 26–ի պատկերացրած «քաղաքացիականները» պետք է պահանջեն բոլորի, բայց ոչ Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը և վերջում էլ «Աշոտյան» լինեն «մարտի դաշտից»։
Հաճախորդների նոր սերունդը

Հաճախորդների նոր սերունդը

Օգոստոս 17, 2015 09:05 Սերժ Սարգսյանի մարդկային որակներն ու վարած քաղաքականությունն այնպիսին են, որ մշտապես պահանջում են հաճախորդների առկայություն։
Սերժ Սարգսյանի և Ռուբեն Հայրապետյանի նոր գործարքը

Սերժ Սարգսյանի և Ռուբեն Հայրապետյանի նոր գործարքը

Օգոստոս 16, 2015 17:05 Հաշվի առնելով անցած տարիների փորձը, Սերժ Սարգսյանի գործելաոճը և ընթացիկ քաղաքական «մոմենտը»՝ Ռուբեն Հայրապետյանը կարող է անհոգ լինել։
Երկքայլանի կոմբինացիաներ. ո՞վ կհաղթի

Երկքայլանի կոմբինացիաներ. ո՞վ կհաղթի

Օգոստոս 15, 2015 16:00 Նժարի մի կողմում Հայաստանի շահերն են, մյուս կողմում՝ «Վերջի բոլշևիկինը»։ Ընտրությունը մեծ չէ։
Բ26–ը պատրաստվում է սադրանքների և ապավինում հաճախորդներին

Բ26–ը պատրաստվում է սադրանքների և ապավինում հաճախորդներին

Օգոստոս 15, 2015 09:55 Սադրիչների գործը, ինչպես միշտ, էժանագին շոու սարքելն ու ոստիկանության հետ համատեղ «սարքոցիներ» կազմակերպելն է։
Որոտանի ՀԷԿ, ՀԷՑ, Մարզահամերգային համալիր … հերթը Հայաստանինն է

Որոտանի ՀԷԿ, ՀԷՑ, Մարզահամերգային համալիր … հերթը Հայաստանինն է

Օգոստոս 14, 2015 10:25 Այժմ հերթը հասել է Հայաստանին։ Այն գնելու համար նոր Սահմանադրություն են առաջարկում։ Դա «Այո՛ թալանին» կարգախոսն առաջ տանելու Սահմանադրություն է։
Ձրիակերների որջն ու «ատկատային» աուդիտը

Ձրիակերների որջն ու «ատկատային» աուդիտը

Օգոստոս 13, 2015 12:00 Հարկատուներիս հաշվին ուզում են, որ Նազարյան Ռոբերտը ճիշտ դուրս գա, հոսանքի գնի բարձրացումը հիմնավորվի, ու տարատեսակ մեկնաբանություններ չլինեն։
Հոդված 2. Իշխանության յուրացումը որևէ կազմակերպության կամ անհատի կողմից հանցագործություն է

Հոդված 2. Իշխանության յուրացումը որևէ կազմակերպության կամ անհատի կողմից հանցագործություն է

Օգոստոս 13, 2015 10:45 Հանրաքվեն ոչ միայն Սերժ Սարգսյանին անվստահություն հայտնելու միջոցառում է, այլ նաև հանուն իրավունքների պայքարի հնարավորություն։
Հանրաքվեի առաջին «զոհի» անունը հայտնի է

Հանրաքվեի առաջին «զոհի» անունը հայտնի է

Օգոստոս 13, 2015 09:20 Միգուցե Հովիկ Աբրահամյանին Բաղրամյան 26–ից խոստացել են, որ նոր Սահմանադրության շրջանակներում նա կշարունակի պահպանել վարչապետի աթոռը, բայց դա բլեֆ է։
Ինչու է Սերժ Սարգսյանը քարոզում Ռոբերտ Քոչարյանի ու Վարդան Օսկանյանի դեմ

Ինչու է Սերժ Սարգսյանը քարոզում Ռոբերտ Քոչարյանի ու Վարդան Օսկանյանի դեմ

Օգոստոս 12, 2015 15:00 Բաղրամյան 26–ում, թերևս, մտածում են, որ Քոչարյանին ու Օսկանյանին նույնացնելով և նրանց Սերժի հետ համեմատելով՝ շահած դուրս կգան։
Գերտերությունների գերախմախությունները

Գերտերությունների գերախմախությունները

Օգոստոս 12, 2015 12:00 Ռուսաստանը չի հասկանում, որ Սերժ Սարգսյանը հայկական Յանուկովիչն է (ոչինչ, մի օր կհասկանա), իսկ Արևմուտքում հույս ունեն, որ կարելի է նույն Սերժ Սարգսյանից հայկական Սահակաշվիլի ստանալ («եվրաասոցացումը» սրանց, փաստորեն, դաս չեղավ)։