Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Առաքյալ» մարզպետն ու էլեկտրաֆիկացիան

«Առաքյալ» մարզպետն ու էլեկտրաֆիկացիան

Դեկտեմբեր 10, 2016 10:00 Որքան իշխանությունը հարստանում է, այնքան սահմանագոտին ավելի ու ավելի է ընկղմվում խավարի մեջ:
Օդից փող ստանալու մեթոդ

Օդից փող ստանալու մեթոդ

Դեկտեմբեր 09, 2016 10:20 Թե՞ այս երկրում օրենքները գրվում են միայն ժողովրդին քերթելու համար: Այն ժողովրդին, որն արդեն վարձերից ու վարկերից, հարկերից ու տուրքերից չգիտի՝ գլուխն առնի ուր փախչի:
ՀՀԿ-ն և բարեփոխումները՝ հակադիր դիրքերում

ՀՀԿ-ն և բարեփոխումները՝ հակադիր դիրքերում

Դեկտեմբեր 08, 2016 09:20 «Բարեփոխումները» գայլ չեն, անտառ չեն փախչի: Ժողովրդին կարելի է բառերով էլ կերակրել, թե «բարեփոխումներ» ենք անում:
Իշխանության հակասական հռետորաբանությունը

Իշխանության հակասական հռետորաբանությունը

Դեկտեմբեր 07, 2016 00:05 Եթե վարչապետն ինքն է խոստովանում, որ ՀՀԿ-ական դառնալուց հետո վարկանիշային անկում է ունեցել, ապա ինչպե՞ս է հնարավոր, որ այդքան մարդ անդամագրվի ՀՀԿ-ին:
Տարոն Մարգարյանը պատրաստվում է ընտրություններին

Տարոն Մարգարյանը պատրաստվում է ընտրություններին

Դեկտեմբեր 06, 2016 00:05 Քաղաքապետի աթոռին 8 տարի նստած Մարգարյանը նոր միայն նկատեց իշոտնուկային դրվածքը, կիսախարխուլ սրահները և հակահիգիենիկ վիճակը:
Ֆրանսիայի «հարիֆ» նախագահն ու Հայաստանի «շուստրի» իշխանությունը

Ֆրանսիայի «հարիֆ» նախագահն ու Հայաստանի «շուստրի» իշխանությունը

Դեկտեմբեր 03, 2016 00:05 Սեփական վարկանիշնը իրատեսորեն է գնահատում և ընդունում է, որ իր կողմից տրված խոստումները այնքան էլ լավ չի կատարել, սխալներ են եղել:
Գայլին դրել են գառանը պահակ

Գայլին դրել են գառանը պահակ

Դեկտեմբեր 02, 2016 00:20 Ինչպե՞ս են հույժ դեմոկրատ երկրներն այս իշխանությանն այդքան գումար վստահում:
ՀՀԿ-ում հեղափոխության հոտ են առել

ՀՀԿ-ում հեղափոխության հոտ են առել

Դեկտեմբեր 01, 2016 09:20 Հեղափոխական իրավիճակների հնարավոր դրսևորումները կամ դրանք կանխելու վճռականությունն ինչ-որ ծրագրով կամ կուսակցական «դիրեկտիվներով» չեն կարգավորվում:
ԽՄԿԿ-ի ժամանակներին համահունչ

ԽՄԿԿ-ի ժամանակներին համահունչ

Նոյեմբեր 30, 2016 00:30 Եթե երկրում իրականացվող քաղաքականությունը ՀՀ քաղաքացիների դեմ է, այդ դեպքում ինչ հեքիաթ ուզում են՝ թող պատմեն ՀՀԿ-ականները: Ո՞վ է նրանց հավատացողը:
Արհեստականորեն «լցոնված» ՀՀԿ-ն

Արհեստականորեն «լցոնված» ՀՀԿ-ն

Նոյեմբեր 29, 2016 00:37 Ի՞նչ է տալու պարտադրանքով կազմակերպված այդ «ներհոսքը», եթե, ընդհանուր առմամբ, Հայաստանը զրկվում է մարդուժից:
«Պատվիրաններ» և իրականություն

«Պատվիրաններ» և իրականություն

Նոյեմբեր 27, 2016 18:30 ԽՄՀՀԿ համագումարում բազմաթիվ ձևակերպումներ հնչեցին:
ՀՀԿ-ի սարքած երկիր դրախտավայրը

ՀՀԿ-ի սարքած երկիր դրախտավայրը

Նոյեմբեր 27, 2016 10:00 Մի քիչ տրանսֆերտներն են քչացել, բայց դե, ոչինչ. փոխարենը հեսա բոլ-բոլ ընտրակաշառք կբաժանեն, ու այդ բացը կլրացվի:
ՀՀԿ-ն «պարԾիայի» է վերածվել

ՀՀԿ-ն «պարԾիայի» է վերածվել

Նոյեմբեր 26, 2016 09:30 Որտեղի՞ց մոգոնվեց այդ թեզը, թե եկել են կուսակցականացվելու ժամանակները:
Լափը, կոոպերատիվ Գելափը և կրճատման տակ ընկածների անխնա շահագործումը

Լափը, կոոպերատիվ Գելափը և կրճատման տակ ընկածների անխնա շահագործումը

Նոյեմբեր 25, 2016 10:55 Ահարոն Ադիբեկյանը սրանց համեմատ ազնվության և անաչառության խորհրդանիշ կարող է դառնալ:
«Մշակութային» բիզնեսը թափ է հավաքում

«Մշակութային» բիզնեսը թափ է հավաքում

Նոյեմբեր 24, 2016 00:05 Սկսվում է շենք-շինություններ ծախծխելու, «ազատ» տարածքները ունիվերսալ ձևով շահագործելու գործընթաց: Ի՞նչ մշակույթ, ի՞նչ բան:
Պետական ապարատը հոգեբանական ցնցման է ենթարկվել

Պետական ապարատը հոգեբանական ցնցման է ենթարկվել

Նոյեմբեր 23, 2016 00:10 Պետաշխատողների կրճատված զանգվածը 2017-ին իշխող ուժին մերժող պոտենցիալ ռեսուրս է։
Սիցիլիայո՞ւմ ենք ապրում, թե՞ Հայաստանում

Սիցիլիայո՞ւմ ենք ապրում, թե՞ Հայաստանում

Նոյեմբեր 22, 2016 00:05 Հայտնի բան է՝ վախեցիր անկայուն հոգեվիճակում գտնվող հասարակությունից:
2017-ի պետբյուջեի «փրկչական» դերակատարությունը

2017-ի պետբյուջեի «փրկչական» դերակատարությունը

Նոյեմբեր 19, 2016 10:00 Ոչ ոք չի հավատում դրան, բացի ՀՀԿ-ից և ՀՅԴ-ից, որոնք հայտարարել են, որ կողմ են քվեարկելու։
Անկուսակցական խեղճերն ի՞նչ անեն, ախր...

Անկուսակցական խեղճերն ի՞նչ անեն, ախր...

Նոյեմբեր 17, 2016 19:05 Կառավարման մոդելն է խեղդում ու ստիպում անդամագրվել մի ուժի, որին ժողովրդի մեծամասնությունը պարզապես ատում է:
Ինչպես փայ մտնել պետության հետ և պետության հաշվին

Ինչպես փայ մտնել պետության հետ և պետության հաշվին

Նոյեմբեր 17, 2016 14:35 Ահա թե ինչ է լինում, երբ միահեծան իշխանություն ենք ունենում։