Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Սամվել Բաբայանի հիմնական «մեսիջները»

Սամվել Բաբայանի հիմնական «մեսիջները»

Մայիս 27, 2016 20:20 Ադրբեջանը չի ցանկանում փոխզիջում, այլ ձգտում է ամբողջին, իսկ դա նշանակում է, որ բանակցային սեղանի շուրջ հիմա ոչ մի հարց չի կարող լուծվել, եթե իհարկե չենք որոշել կապիտուլյացիայի գնալ:
ՀՀԿ ղեկավարի համար կարեւորը Մաշտոցի պուրակն «ազատագրելն» է

ՀՀԿ ղեկավարի համար կարեւորը Մաշտոցի պուրակն «ազատագրելն» է

Մայիս 27, 2016 16:26 Տարածք հանձնածին երկրի ղեկից 8000 հեկտար հեռու պահելը: Որպեսզի հերթական 800 հեկտարը չկորցնենք:
Այս անգամ էլ Նժդեհի արձանն է քվեարկելու

Այս անգամ էլ Նժդեհի արձանն է քվեարկելու

Մայիս 26, 2016 00:57 2013-ի հունվարին, նախագահական ընտրություններին ընդառաջ՝ ՀՀԿ-ն շախով-շուխով կազմակերպեց «Գարեգին Նժդեհ» ֆիլմի պրեմիերան (ֆիլմի շուրջ ապահովելով քարոզչական «տորնադո»): Ո՞վ է հիմա հիշում այդ ֆիլմը:
Կեղծ պացիֆիզմի ռահվիրաները

Կեղծ պացիֆիզմի ռահվիրաները

Մայիս 25, 2016 10:25 ՀՀԿ ղեկավարի անմիջական մեղավորությամբ մենք կորուստներ ունեցանք, և այժմ ուզում են դա ներկայացնել որպես հաղթանակ, իսկ ռազմավարական դիրքերը հանձնելը որպես Սերժ Սարգսյանի մարդասիրության դրսևորում:
Ականը՝ պետության տակ

Ականը՝ պետության տակ

Մայիս 25, 2016 09:50 Չորսօրյա պատերազմը ցույց տվեց, որ «Սուրբ սարի» տակ կորցրել ենք 800 հեկտար տարածք, եւ չնայած պետականության տակ չդրված «ականին»՝ ունեցանք զգալի մարդկային կորուստ:
Ադրբեջանական արձագանքը Սամվել Բաբայանի վերադարձին

Ադրբեջանական արձագանքը Սամվել Բաբայանի վերադարձին

Մայիս 24, 2016 23:10 Ուշագրավն այն է, որ ադրբեջանական կողմի հետ հավասար ԼՂՀ ՊԲ նախկին ղեկավարի վերադարձը ծանր են տանում նաև հայաստանյան որոշ շրջանակներ:
Չեն օգնում նույնիսկ ցողունային բջիջները

Չեն օգնում նույնիսկ ցողունային բջիջները

Մայիս 24, 2016 09:55 Ինչքան էլ հիմա Բ26-ից փորձեն քավության նոխազներ ու կեղծ թիրախներ հրամցնել հանրությանը, միևնույն է, չի ստացվի:
Անկախականներ vs հակաանկախականներ

Անկախականներ vs հակաանկախականներ

Մայիս 24, 2016 09:05 Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի հակաանկախական սուբյեկտների դրոշակակիրն է դարձել:
Պարտվողական քարոզի առանձնահատկությունները

Պարտվողական քարոզի առանձնահատկությունները

Մայիս 24, 2016 00:10 Աշոտյանի գերագույն գլխավոր հրամանատարի ողջ կեցվածքը, բանակցային գործընթացում բռնած դիրքն ու հանձնելու պատրաստակամությունը մաքուր պարտվողականության սերմանում է նշանակում:
Բենզինի գինն ու հակամենաշնորհային պայքարը

Բենզինի գինն ու հակամենաշնորհային պայքարը

Մայիս 23, 2016 11:50 Գաղտնիք չէ, որ հեղուկ վառելիքի շուկայում Սերժ Սարգսյանը հասել է գերիշխող դիրքի: Նա մասնավոր բիզնես շահեր ունի այդ ոլորտում: Եվ ահա այդ շահերը նրան ստիպում են թանկացնել բենզինի գինը:
Ումից սկսել կրճատումը

Ումից սկսել կրճատումը

Մայիս 23, 2016 00:17 Որտե՞ղ է լսված, որ իշխող ուժի «հեղինակության» և այդ ուժի ղեկավարի կուսակցական այցերի համար պետք է վճարեն ՀՀ հարկատուները (իսկ բանակն էլ մնա բահի հույսին):
«Մեր հաղթանակը մեր պարտությունն է» շարքից

«Մեր հաղթանակը մեր պարտությունն է» շարքից

Մայիս 21, 2016 08:35 «Մենք ոչ թե պարտվել ենք, այլ հաշվի մեջ հետ ենք մնացել: Մրցակիցը մեզ ավելի շատ գոլ է խփել, բայց նա չի կարողացել ճեղքել ու քայքայել մեր դարպասի ցանցը»:
Ս. Սարգսյանի եւ հայրենիքի պաշտպանության խրամատները հակադիր բեւեռներում են

Ս. Սարգսյանի եւ հայրենիքի պաշտպանության խրամատները հակադիր բեւեռներում են

Մայիս 21, 2016 00:05 Սերժ Սարգսյանը ինչի՞ գերագույն գլխավոր հրամանատարն է՝ սեփական ծրագրերի կենսագործմա՞ն, թե՞ երկրի անվտանգության ապահովման:
Հեկտարի վերածված հայրենիքը (տեսանյութ)

Հեկտարի վերածված հայրենիքը (տեսանյութ)

Մայիս 20, 2016 08:40 Սերժ Սարգսյանը երկու տարի առաջ հայտարարել էր, թե Ադրբեջանը կարող է հարձակվել ու Նախիջևանից հասնել մինչև Երևան, բայց դրանից հետո կստանա արժանի հակահարված:
Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն. հեռանալու պահը

Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն. հեռանալու պահը

Մայիս 19, 2016 14:15 Սերժ Սարգսյանի ասածները մարդու կյանքի ու հեկտարների հակադրության մասով զարգացնելու դեպքում վերջում կհանգենք պետություն չունենալու գաղափարին:
«Սերժերենից» հայերեն «թարգմանության» դժվարությունները

«Սերժերենից» հայերեն «թարգմանության» դժվարությունները

Մայիս 19, 2016 08:10 Բոլոր հարցերում է Սերժ Սարգսյանը դիմում կեղծիքի եւ «մուտիլովշիկության» մեթոդին: Նման «դեմքերին» անգամ տաբուրետկա վստահել չի կարելի:
Հակակոռուպցիոն պայքարը և Սերժ Սարգսյանի մասնավոր շահերը

Հակակոռուպցիոն պայքարը և Սերժ Սարգսյանի մասնավոր շահերը

Մայիս 18, 2016 14:20 Հեղուկ վառելիքի շուկան Հայաստանում մենաշնորհային է, և այդ մենաշնորհից անձնական շահ ունի անձամբ Սերժ Սարգսյանը։
Մա՞րդ, թե՞ հեկտար. կեղծ երկընտրանք

Մա՞րդ, թե՞ հեկտար. կեղծ երկընտրանք

Մայիս 18, 2016 10:20 Կյանքը ցույց է տալիս, որ Սերժ Սարգսյանը եթե Ղարաբաղը ծախող չէ, ապա առնվազն հանձնող է, և ըստ էության՝ նույն քիրվայական կոդի մեջ է, ինչ իր երբեմնի աթոռային մրցակիցն ու ներկայիս քաղաքական հաճախորդ–զուգընկերը։
«Օդանավային խորաթա»

«Օդանավային խորաթա»

Մայիս 18, 2016 00:01 «Օդանավային խորաթայից» հետո սպանիչ էր իշխանական որոշ գործիչների գնահատականը, թե Ադրբեջանը շառաչուն ապտակ ստացավ: Վարագույր: Կատակերգությունն ավարտվեց:
Լավրովը բացեց փակագծերը. պետք է պատրաստվել ֆորս մաժորի

Լավրովը բացեց փակագծերը. պետք է պատրաստվել ֆորս մաժորի

Մայիս 17, 2016 22:30 ՀՀԿ ղեկավարը հասկանում է, որ եթե փորձի գնալ զիջումների, ապա աթոռից կզրկվի, իսկ զիջումների չգնալու ռեսուրս չունի: Ըստ ամենայնի՝ նա գնում է երրորդ տարբերակով: