Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Քիչ էր մնում՝ Հրանուշն ասեր, որ Ճոյտի ֆիլմն էլ է ինքը նկարել

Քիչ էր մնում՝ Հրանուշն ասեր, որ Ճոյտի ֆիլմն էլ է ինքը նկարել

Փետրվարի 26, 2015 15:55 Պետք է լուծարել բոլոր գերատեսչությունները եւ թողնել միայն Հրանուշի «կանտորան»։
«Օսկարը» փախչում է կյանքից

«Օսկարը» փախչում է կյանքից

Փետրվարի 24, 2015 02:00 Ռեժիսորն իշխանություն-եկեղեցի սիմբիոզը դիտարկում է որպես ծովային հրեշ, որը շատ հեշտությամբ խժռում, ոչնչացնում, սպանում է մարդուն, անհատին, քաղաքացուն։
Քաղաքական կյանքը Գագիկ Ծառուկյանի որոշումից առաջ և հետո

Քաղաքական կյանքը Գագիկ Ծառուկյանի որոշումից առաջ և հետո

Փետրվարի 19, 2015 19:43 Մեզ համար անհասկանալի է այն հրճվանքը, որն առկա է ԲՀԿ հետքայլի ու Գագիկ Ծառուկյանի որոշումից հետո։ Երբ դա նկատվում է հակառակ ճամբարի ներկայացուցիչների մոտ, ապա դա հասկանալի է։ Բայց երբ...
Ծառուկյան–Սարգսյան դիմակայություն. նախնական արդյունքներ

Ծառուկյան–Սարգսյան դիմակայություն. նախնական արդյունքներ

Փետրվարի 17, 2015 03:55 Կարող ենք արձանագրել, որ Սարգսյանին չհաջողվեց բլից կրիգի միջոցով հաղթանակ տանել: Նա այս պահին որևիցե լուրջ հաջողություն չի գրանցել՝ ահագին նվազեցնելով հետագա հաղթանակների հնարավորությունը:
«Հայրենասիրական» թամաշայի փորձ

«Հայրենասիրական» թամաշայի փորձ

Փետրվարի 17, 2015 00:01 ԱԺ-ից տխրահռչակ արձանագրությունները հետ կանչելը առանձնապես «խիզախ» քայլ չէ, քանի որ ՀՀ-ի ստորագրությունը մնում է դրանց տակ:
Կենտրոնացե՛ք իրական գործընթացների վրա

Կենտրոնացե՛ք իրական գործընթացների վրա

Փետրվարի 16, 2015 17:08 Ստեղծված իրավիճակում չեն բացառվում նաև ՀՀԿ-ին ցտեսություն ասելու տարբերակները:
Բացարձակ մեծամասնությունը պատրաստ է

Բացարձակ մեծամասնությունը պատրաստ է

Փետրվարի 16, 2015 15:10 Քանի որ «ՀՀԿ քաղաքական զինանոց» ասվածը գոյություն չունի, իսկ տոտալ հակաքարոզչությունն ու բռնությունները հակառակ արդյունքը տվեցին, Սերժ Սարգսյանը «բացվեց»: Ու կրկին սխալվեց:
Գագիկ Ծառուկյանը գաղտնազերծեց պետական հեղաշրջման ծրագիրը

Գագիկ Ծառուկյանը գաղտնազերծեց պետական հեղաշրջման ծրագիրը

Փետրվարի 16, 2015 10:45 Սարգսյանը խոստովանեց, որ առանց ԲՀԿ–ի գործոնը վերացնելու՝ վախենում է գնալ սահմանադրական փոփոխությունների, քանի որ հանրաքվեն կարող է վերածվել իր հեռացման ակտի։
Հայրենիքը վաղուց է վերածվել կրկեսի

Հայրենիքը վաղուց է վերածվել կրկեսի

Փետրվարի 16, 2015 09:45 Կրկեսային տեսարանների հանդիպել ենք Եռաբլուրից մինչեւ Հանրապետության հրապարակ, Մելիք-Ադամյան փողոցից մինչեւ խորհրդարան ու կառավարություն, ԵԽԽՎ–ից մինչեւ մարզեր:
Բարի՛ իշխանափոխություն

Բարի՛ իշխանափոխություն

Փետրվարի 15, 2015 14:22 Անհրաժեշտ է, որպեսզի համազգային մոբիլիզացիա տեղի ունենա, որպեսզի իշխանությունները կրակելու հրաման չկարողանան տալ, իսկ եթե տան, ապա այն չկատարվի։
Մեխված, չագուչված և նալված «Էջմիածնի Սիմոնը»

Մեխված, չագուչված և նալված «Էջմիածնի Սիմոնը»

Փետրվարի 15, 2015 10:55 «Ասուժդամս»–ի ժամանակ հատկապես աչքի ընկավ ճամբարափոխության ռահվիրա, առնետավազքի բազմակի չեմպիոն, գեներալ–պատգամավոր և «Կռազի» ասպետ «Էջմիածնի Սիմոնը»՝ Մանվել Գրիգորյանը։
Ինչպես ազատվել չարիքի իշխանությունից

Ինչպես ազատվել չարիքի իշխանությունից

Փետրվարի 15, 2015 10:15 Ողորմելի վիճակ է: Բաղրամյան 26-ից ուշի-ուշով հետեւում են հանրապետականների ակտիվությանը, բոլորին առել են մանրադիտակի տակ եւ ուշադիր նայում են՝ հո մեկնումեկը գլուխ չի՞ պահում՝ Ծառուկյանի դեմ խոսելու հարցում:
Քաղաքական դաշտի խճանկարը

Քաղաքական դաշտի խճանկարը

Փետրվարի 15, 2015 10:00 Գագիկ Ծառուկյանի պատասխանը ոչ միայն ծանր վիճակի մեջ գցեց Սերժ Սարգսյանին, այլ նաև նրան հետ բերեց քաղաքական քննարկումների դաշտ:
Ելքը կանխորոշված է

Ելքը կանխորոշված է

Փետրվարի 14, 2015 17:40 Բացի վաղուց ծակված դհոլներից Սերժ Սարգսյանի զինանոցում մնացել են միայն սուրիկխաչատրյանները, մեկ էլ՝ քաղաքական դաշտի զառամյալները: Իսկ դրանք առաջվանը չեն:
Ծրագրված վենդետայի դիմում են վախկոտները

Ծրագրված վենդետայի դիմում են վախկոտները

Փետրվարի 14, 2015 00:45 Նման խայտառակ իրավիճակում ի՞նչ է մնում անել, եթե ոչ հասնել Սերժ Սարգսյանի պաշտոնանկությանը:
Սերժ Սարգսյանը պահանջեց իշխանափոխություն. հուսախաբ չանենք

Սերժ Սարգսյանը պահանջեց իշխանափոխություն. հուսախաբ չանենք

Փետրվարի 13, 2015 22:35 Անհապաղ իշխանափոխության կոչով երեկ հանդես եկավ հենց Սերժ Սարգսյանը:
Ծառուկյանը պայթեցրեց Սարգսյանի քարոզչափուչիկը

Ծառուկյանը պայթեցրեց Սարգսյանի քարոզչափուչիկը

Փետրվարի 13, 2015 15:51 Հիմա գնդակը ոչ թե Սերժ Սարգսյանի դաշտում է, այլ նա իր բորենիների հետ գնդակով հայտնվել է ցանցի մեջ։
Նեոբոլշևիկների հախուռն գրոհը

Նեոբոլշևիկների հախուռն գրոհը

Փետրվարի 13, 2015 15:26 Ս. Սարգսյանն արագացնում է արտահերթ ընտրությունների պահանջով հանրահավաքների կազմակերպումը:
Մի բանում Սերժ Սարգսյանը միանգամայն ճիշտ է

Մի բանում Սերժ Սարգսյանը միանգամայն ճիշտ է

Փետրվարի 13, 2015 13:20 Վերցրե՛ք Սերժ Սարգսյանի ելույթի ցանկացած հատված կամ արտահայտություն ու բարձր կարդացեք: Ո՞վ է առաջինը գալիս ձեր աչքի առաջ:
Հեռացնե՛լ չարիքի իշխանությունը

Հեռացնե՛լ չարիքի իշխանությունը

Փետրվարի 13, 2015 05:10 Սերժ Սարգսյանի «ծրագրային» ելույթը յուրօրինակ ինքնագնահատական էր և ինքնանկարի փորձ։