Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ե՞րբ են ուտելու հայ–թուրքական արձանագրությունները

Ե՞րբ են ուտելու հայ–թուրքական արձանագրությունները

Ապրիլ 21, 2015 10:00 Բոլորս էլ հիշում ենք, թե ինչ աժիոտաժ էին սարքել իշխանական դեմքերը Թուրքիայի նախագահ Գյուլի՝ Երևան գալուց առաջ, ընթացքում և հետո։ Հիմա նույն դեմքերը նույնանման աժիոտաժ են սարքել։
Ինչպես և ինչու անել հացադուլ

Ինչպես և ինչու անել հացադուլ

Ապրիլ 20, 2015 23:30 Հացադուլը պայքարի հրաշալի և արագ արդյունք ապահովող մեթոդ է, եթե, իհարկե, խնդիր ես դրել ավելորդ կիլոգրամներդ կորցնել, կամ պարզապես «շուխուռ» անել։
Իշխանությունների մտքինն ու Ահարոն Ադիբեկյանի լեզվինը

Իշխանությունների մտքինն ու Ահարոն Ադիբեկյանի լեզվինը

Ապրիլ 20, 2015 09:05 Բոլորս էլ շատ լավ գիտենք թե՛ Ադիբեկյանի «հարցումների» գնի մասին, թե՛ նրա առաքելության։ Նա աշխատում է «Շատ կտաս (փող)՝ շատ կտամ (տոկոս), քիչ կտաս՝ քիչ կտամ» սկզբունքով։
Ովքեր և ինչու են վարկաբեկում Հռոմի պապին

Ովքեր և ինչու են վարկաբեկում Հռոմի պապին

Ապրիլ 19, 2015 14:40 Ցեղասպասնության հարցում էժանագին «փիառը» գավառամտության և հակապետականության վառ դրսևորում է։
Ինչո՞ւ են լռում «գառները»

Ինչո՞ւ են լռում «գառները»

Ապրիլ 17, 2015 16:58 Մենք իրավունք չունենք լուռ հետևել, թե ինչպես են ուզում ադրբեջանական մոդել ներդնել Հայաստանում ու Ղարաբաղում՝ անունը դնելով «սահմանադրական փոփոխություններ» կամ էլ՝ «դեմոկրատական ընտրություններ»։
«Ընտրական» իդիլիան Ղարաբաղում չստացվեց

«Ընտրական» իդիլիան Ղարաբաղում չստացվեց

Ապրիլ 17, 2015 11:55 Ընտրողը հասկանում է, որ ինքն ընտրելու բան չունի։ Կա՛մ չի գնում ընտրության, կա՛մ «ընտրում» է իշխանական ուժերից որևէ մեկին։ Սա էլ կոչվում է «Ձիմակրածիա պո կառաբախսկի»։ Բայց հիմա այդպես չի լինելու։
Ինչի՞ մասին ենք ՀԻՇՈՒՄ և ի՞նչ ենք ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ

Ինչի՞ մասին ենք ՀԻՇՈՒՄ և ի՞նչ ենք ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ

Ապրիլ 17, 2015 10:50 Սրանց ձեռքին ճար լիներ՝ տարվա բոլոր օրերը Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր կհայտարարեին, ու ամեն տարի կնշեին Ցեղասպանության 100–ամյա տարելիցը։
Միջպետական վա՞րկ, թե՞ ընտրակաշառքի փող. ԼՂՀ ԱԺ ընտրություններին ընդառաջ

Միջպետական վա՞րկ, թե՞ ընտրակաշառքի փող. ԼՂՀ ԱԺ ընտրություններին ընդառաջ

Ապրիլ 16, 2015 17:10 Հայաստանյան իշխանությունները, բացի վարկային օգնությունից, ԼՂՀ իրենց թիմակիցներին նաև «բնամթերքով» են աջակցում։ ԼՂՀ է գործուղվել տխրահռչակ Ահարոն Ադիբեկյանը։
Պուտինը հայտնվել է երկու քարի արանքում

Պուտինը հայտնվել է երկու քարի արանքում

Ապրիլ 15, 2015 14:50 Եթե Կրեմլում մտածում են, որ հայ ժողովրդի հետ կարելի է հարաբերվել այնպես, ինչպես Սերժ Սարգսյանի հետ, ապա նրանք չարաչար սխալվում են։
Հիլարի Քլինթոնը Քիմ Քարդաշյան չի դառնա. Նալբանդյանի այտերը վկա

Հիլարի Քլինթոնը Քիմ Քարդաշյան չի դառնա. Նալբանդյանի այտերը վկա

Ապրիլ 14, 2015 22:20 Քլինթոնը Ցեղասպանությունը գործնականում մոռացության տալու և դրա միջազգային ճանաչմանը խոչընդոտելու արձանագրությունների «քավորներից» է։ Ապրիլի 24–ին գալիս է Երևան, որ ի՞նչ անի։
Ամերիկացի փեսայի հեղափոխական «մեսիջը»

Ամերիկացի փեսայի հեղափոխական «մեսիջը»

Ապրիլ 13, 2015 16:35 Քանիեն հեղափոխություն արեց։ Նա հայաստանցիներին հասկացրեց, որ պետք է լավ իմաստով «պոֆիգիստ» լինել և թքել հաստատված նորմերի վրա՝ չենթարկվելով վերևից պարտադրված խաղի կանոններին։
Երկաթե շերեփին սպասելիս

Երկաթե շերեփին սպասելիս

Ապրիլ 13, 2015 00:20 Հայաստանի հետ հաշվի կնստեն, երբ մենք մեր ներսում կարողանանք մեր խնդիրները լուծել։ Ա՛յ, այդ ժամանակ էլ թղթե շերեփի փոխարեն կունենանք երկաթե շերեփ ու խեղճի հոգեբանությամբ չենք թռվռա ուրախությունից երբ մեզ կտան «կոտորված ազգ» ձևակերպումը։
«Տոն», որը մեզ հետ չպետք է լինի

«Տոն», որը մեզ հետ չպետք է լինի

Ապրիլ 12, 2015 22:25 Ուրիշ էլ ի՞նչ պետք է անեին։ Պետք է անմոռուկներով շոու սարքեին, սեփական փիառն անեին ու էժանագին սերիալի վերածեին անմեղ զոհերի ոգեկոչման արարողությունը։
Հռոմի պապն ու Քիմ Քարդաշյանն՝ ընդդեմ «Ֆուտբոլային» դիվանագիտության

Հռոմի պապն ու Քիմ Քարդաշյանն՝ ընդդեմ «Ֆուտբոլային» դիվանագիտության

Ապրիլ 12, 2015 16:30 Քիմի ու Ֆրանսցիսկոսի ֆոնին փիառվող իշխանությունները հիմա փորձում են «հայրենասիրություն» և «պահանջատիրություն» խաղալ, բայց դա առնվազն ժպիտ է առաջացնում:
Ախմախություն մանկական հիվանդությունը

Ախմախություն մանկական հիվանդությունը

Ապրիլ 10, 2015 13:39 ժողովուրդն ի՞նչ մեղք ունի, որ այս կամ այն «պայքարիստը», քաղաքական լիդերը կամ ուժը ախմախ է կամ քաղաքականապես անմեղսունակ։
Կեղծ բանավեճի շահառուները. Հայաստանը տուժող կողմն է

Կեղծ բանավեճի շահառուները. Հայաստանը տուժող կողմն է

Ապրիլ 10, 2015 11:50 Նողկալի է հետևելը, թե ինչպես են «Ֆուտբոլային» դիվանագիտության գաղափարախոսներն ու այդ գաղափարախոսությունը կյանքի կոչողներն այժմ իրար հետ «սկզբունքային» դիրքերից բանավիճում։
2001թ. Հայաստան եկավ և Ծիծեռնակաբերդում աղոթք հնչեցրեց Հռոմի պապը

2001թ. Հայաստան եկավ և Ծիծեռնակաբերդում աղոթք հնչեցրեց Հռոմի պապը

Ապրիլ 09, 2015 16:47 Զարմանալի է, որ ՀՅԴ-ն դեռ չի շտապում փակել աշխարհի բոլոր ծագերում գործող Հայ դատի գրասենյակները:
Քիմ Քարդաշյանի հեղափոխական գալուստը

Քիմ Քարդաշյանի հեղափոխական գալուստը

Ապրիլ 09, 2015 16:15 Քիմը ցույց տվեց, որ միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում հայտնվելու համար պարտադիր չէ Գյուլին Երևան կանչել ու անջատել Ծիծեռնակաբերդի լույսերը։
Քիմ Քարդաշյանը, Անժելա Սարգսյանը և ՀՀԿ–ականների ուրախ զբոսանքը

Քիմ Քարդաշյանը, Անժելա Սարգսյանը և ՀՀԿ–ականների ուրախ զբոսանքը

Ապրիլ 08, 2015 12:40 Անժելան հայաստանցի է, իսկ նրան գեղեցկության և մտավոր զարգացածության հարցերում զգալիորեն զիջող Քիմը՝ ամերիկացի, ուստի առաջինին հասնում է անարգանքի սյունը, իսկ Քիմին՝ աղ ու հացը։
Մոռուկն ու անմոռուկը (չհաշված 3000–անոց «Մատյան» գունդը)

Մոռուկն ու անմոռուկը (չհաշված 3000–անոց «Մատյան» գունդը)

Ապրիլ 05, 2015 22:10 «Լճից լիճ Հայաստանին» փոխարինելու է եկել «Ծովից ծով Հայաստան» ռազմահայրենասիրական հայեցակարգը, իսկ «Մոռուկին»՝ «Անմոռուկը»։