Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Ելք»-ի հերթական առաջադրանքը

«Ելք»-ի հերթական առաջադրանքը

Հունիս 22, 2017 11:05 Երեկ «Ելք» դաշինքի և հատկապես Նիկոլ Փաշինյանի համար քաղաքական կոմերցիայի տեսանկյունից շատ արդյունավետ օր էր, քանզի ԱԺ-ում քննարկվում էր ՀՀ կառավարության ծրագիրը:
Մհերը չէր ուզում, բայց ստացվեց (տեսանյութ)

Մհերը չէր ուզում, բայց ստացվեց (տեսանյութ)

Հունիս 20, 2017 08:30 Հանրության մեծ մասին թողել են հարկեր ու տուրքեր տալու, ինչպես նաև հայրենիքի համար կռվելու և զոհվելու պարտականությունները, իսկ իրենց պահել են փողերն ու կայֆերը:
Հերոսներ ու հակահերոսներ. ովքե՞ր են դատավորները

Հերոսներ ու հակահերոսներ. ովքե՞ր են դատավորները

Հունիս 19, 2017 09:25 «Ռեյտինգային» կոչված ընտրակարգի միջոցով ընտրակաշառքը «լեգիտիմացվեց»: Այս տարվա ապրիլին ընտրությունների միջոցով բան փոխելու հնարավորության վրա մեծ «խաչ» քաշվեց:
Երբ իշխանական իդիլիան խախտում են զոհերը

Երբ իշխանական իդիլիան խախտում են զոհերը

Հունիս 18, 2017 09:45 Իշխանությունները հաղթել են Հայաստանի հանրությանը և ընդդիմություն են ստացել ի դեմս Ադրբեջանի, որին 10.000 դրամով չեն կարող կաշառել, որին չեն կարող հաճախորդացնել:
Վտանգավորություն և հետընթաց

Վտանգավորություն և հետընթաց

Հունիս 17, 2017 07:00 Բ26-ն իր հաշիվները 10.000 դրամով փակել է հանրության հետ և զբաղված է բացառապես մուտիլովկաներով՝ վասն վերարտադրության, վասն «Աթոռ-2040» ծրագրի կյանքի կոչման:
Սվիտալսկին՝ ընդդեմ ՀՀԿ-ի ու «Ելք»-ի

Սվիտալսկին՝ ընդդեմ ՀՀԿ-ի ու «Ելք»-ի

Հունիս 16, 2017 12:00 Նա նոր բան չի ասել, բայց քանի որ դեսպանի կարգավիճակով է ասել, նյարդայնացրել է իշխանություններին: Վերջիններս դրսից եկող ամեն մի փռշտոցի ձայնից վախենում են և դա է պատճառը, որ խառնվել են իրար:
«Огласите весь список пожалуйста»

«Огласите весь список пожалуйста»

Հունիս 16, 2017 10:05 Բ26-ը «նագլի» խասիաթ ունի:
Օտարված պետություն

Օտարված պետություն

Հունիս 13, 2017 00:05 Ունենք տնտեսաքաղաքական փտած վերնախավ և հոգնած հասարակություն:
2018-ի սինդրոմը

2018-ի սինդրոմը

Հունիս 02, 2017 11:55 2015-ից մեկնարկած ներքաղաքական գործընթացն իր ավարտին կհասնի, ավելի ճիշտ՝ ցիկլը կփակվի 2018-ին: Թե ինչպես դա տեղի կունենա և ինչպիսի արդյունք կարձանագրվի, կախված է մի շարք հանգամանքներից:
Բյուջեն լցնելու ձև

Բյուջեն լցնելու ձև

Հունիս 01, 2017 10:10 Նման «հաղթանակը» ավելի մեծ վնաս է հասցնում ժողովրդի առողջությանը, որը նորից հայտնվում է ՀՀԿ-ի գերության մեջ ու դեռ հարց է՝ ծխելն է մահացու, թե «նժդեհականության» ճիրաններում դեպրեսիվ թպրտալը։
Մարտնչող միջակության հաղթարշավը շարունակվում է

Մարտնչող միջակության հաղթարշավը շարունակվում է

Մայիս 31, 2017 00:05 Փողի դիմաց պետական դահլիճների տնօրենները ում առջև ասես կարող են բացել իրենց դռները։
Գագիկ Հարությունյանին էլ Ազգային հերոսի կոչում տվեք, պրծեք, էլի՛

Գագիկ Հարությունյանին էլ Ազգային հերոսի կոչում տվեք, պրծեք, էլի՛

Մայիս 29, 2017 23:00 Չնայած ժողովրդական արտիստի կոչում ստանալու համար իրենց պատեպատ խփող մարդիկ ապահովված են, բայց դե, շատ են ուզում, որ պետության հաշվին լինի իրենց թաղումը:
Խորհրդարան խորհրդարանի ներսում

Խորհրդարան խորհրդարանի ներսում

Մայիս 28, 2017 10:02 Այդ 17 հոգուն մի քանի սենյակ տրամադրեք Մելիք-Ադամյան փողոցում գտնվող պարտիայի կենտրոնական գրասենյակում:
«Անվտանգություն և առաջընթաց». Վերջին զանգի օրն էլ զոհ ունեցանք

«Անվտանգություն և առաջընթաց». Վերջին զանգի օրն էլ զոհ ունեցանք

Մայիս 27, 2017 09:00 Մրցանակաբաշխություններ, տոնական շոուներ և...անտերություն Զինված ուժերում:
Ինչու են ընտրակաշառք վերցնում, և ինչ է դա նշանակում

Ինչու են ընտրակաշառք վերցնում, և ինչ է դա նշանակում

Մայիս 26, 2017 11:20 Ընտրակաշառքի հարցն ունի իրավական, բարոյական, հոգեբանական (ստոկհոլմյան սինդրոմ) ու քաղաքական կողմ: Մեզ ավելի շատ հարցի քաղաքական կողմն է հետաքրքրում:
«Յալվար» ընկած ժողովրդին զոռով վարկառու եք դարձնում

«Յալվար» ընկած ժողովրդին զոռով վարկառու եք դարձնում

Մայիս 26, 2017 00:05 Այս ամենը չէի գրի, եթե չլսեի Սերժ Սարգսյանի վերջին ելույթը:
2040-ին ԿԸՀ-ն կհայտարարի՝ ընտրողների թիվը 3,6 միլիոն է

2040-ին ԿԸՀ-ն կհայտարարի՝ ընտրողների թիվը 3,6 միլիոն է

Մայիս 24, 2017 09:55 Ընտանիքներով քոչել են, ու երեխա չկա, դպրոցները աշակերտներ չունեն:
Հասա՞վ իր ուզածին Սերժ Սարգսյանը

Հասա՞վ իր ուզածին Սերժ Սարգսյանը

Մայիս 23, 2017 13:10 2018-ի ապրիլից Սերժ Սարգսյանի նախագահական լիազորություններն ավարտվում են: Իսկ առանց ՀՀ նախագահի լիազորությունների՝ ՀՀԿ նախագահը լրիվ այլ բան է՝ այդտեղից բխող բոլոր հետևանքներով:
Իսկ հրապարակի շատրվանների տակ օրգիաներ չե՞նք տեսնելու

Իսկ հրապարակի շատրվանների տակ օրգիաներ չե՞նք տեսնելու

Մայիս 23, 2017 00:05 Ի դեպ, հարսանքավորները կարո՞ղ է առավոտյան էլ Մատենադարանում խաշ ուտեն:
Հայաստան – 2060

Հայաստան – 2060

Մայիս 22, 2017 11:00 Իշխող ուժն ընտրություններին կմասնակցի «Առողջություն, երջանկություն, բարի բախտ» կարգախոսով: ... Նավսողներ միշտ էլ կգտնվեն: