Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ցլամարտի հրապարակի վերածված հայրենիք

Ցլամարտի հրապարակի վերածված հայրենիք

Փետրվարի 25, 2017 10:15 ՀՀԿ-ի ռեյտինգային «ցուլերն» արդեն սկսել են մարտնչել միմյանց դեմ: ԸՕ-ում ռեյտինագայինի ներմուծումը սա էլ ենթադրում էր:
Ծրագիր, որին չեն հավատում նույնիսկ «հեղինակները»

Ծրագիր, որին չեն հավատում նույնիսկ «հեղինակները»

Փետրվարի 25, 2017 03:15 Համակարգային և մարդկային նոր որակական դրսևորմամբ է միայն հնարավոր կոտրել անսխալականության փալանը հագած չինովնիկի և կառավարչի ցինիկ կերպարը:
Ոչ անվտանգություն, ոչ էլ առաջընթաց

Ոչ անվտանգություն, ոչ էլ առաջընթաց

Փետրվարի 24, 2017 10:25 Կարևորը տոկոս «խփելու» հարցում առաջընթաց ապահովելն ու կուտակած սեփականությունն անվտանգ պահելն է:
Ընտրակաշառքային տեխնոլոգիա. ՀՀԿ-ականների նոր բլեֆը

Ընտրակաշառքային տեխնոլոգիա. ՀՀԿ-ականների նոր բլեֆը

Փետրվարի 24, 2017 09:45 Հայաստանում անկաշառ 700 հազար ընտրող կա: ՀՀԿ-ն, իր բոլոր ընտրակեղծարար ռեսուրսներով հանդերձ, առավելագույնը կարող է հավակնել 30–տոկոսանոց «լսարանի»:
Սերժ Սարգսյանի նոր կարգախոսը

Սերժ Սարգսյանի նոր կարգախոսը

Փետրվարի 24, 2017 09:15 8-9 տարի Հանրապետականի նախընտրական կարգախոսները համընդհանուր ծիծաղի առարկա էին դարձել: «Առա՛ջ, Հայաստան», «Ապահով Հայաստան», «Հավատանք, որ փոխենք»:
«Ջուրը մտնողը թրջվելուց չի վախենա»

«Ջուրը մտնողը թրջվելուց չի վախենա»

Փետրվարի 23, 2017 12:50 Սեյրան Օհանյանի խոսքից ակնհայտ է դառնում, որ նա մինչ քաղաքականություն մուտք գործելը հաշվարկել էր այն ճղճիմ քայլերը, որոնց հնարավոր է՝ դիմեր իշխանությունը:
Հասարակությունը չի հավատում իշխանական անկարող դատարկախոսներին

Հասարակությունը չի հավատում իշխանական անկարող դատարկախոսներին

Փետրվարի 23, 2017 12:40 Նախընտրական քաղաքական պայքարը բավականին բուռն ու թեԺ է սկսվել և ակնհայտ ռեպրեսիվ վարքագիծ է դրսևորում։
Նախընտրական խճանկար

Նախընտրական խճանկար

Փետրվարի 22, 2017 12:10 Քաղաքական դաշտի հիմնական ուժային կենտրոնները երեքն են՝ «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքը, «Ծառուկյան» դաշինքը և ՀՀԿ-ն:
Բոլորը մեկի դեմ

Բոլորը մեկի դեմ

Փետրվարի 22, 2017 10:50 Լրահոսը հագեցած է բացառապես «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի մասին տեղեկություններով, «վերլուծություններով» ու մեկնաբանություններով:
Ընտրությունը  յուրաքանչյուրինն է

Ընտրությունը յուրաքանչյուրինն է

Փետրվարի 22, 2017 10:45 Փոփոխություն հնարավոր է միայն այն ժամանակ, երբ բոլորը նայեն ժողովրդի դեմքին, «դաբրո» տվողը լինի ժողովուրդը, պատժողն ու խրախուսողը լինի ժողովուրդը։
Ի՞նչն է ստիպում մարդուն «խուրդվել»

Ի՞նչն է ստիպում մարդուն «խուրդվել»

Փետրվարի 20, 2017 11:15 Ի՞նչն է ստիպում մինչև երեկ ունեցած սկզբունքային և արդարամիտ տեսակետները «խուրդել» կուսակցական չեղած գաղափարախոսական ձևակերպումներով։
Ծեծված, նաֆթալինոտ հարցեր. իշխանությունների ճղճիմ մարտավարությունը

Ծեծված, նաֆթալինոտ հարցեր. իշխանությունների ճղճիմ մարտավարությունը

Փետրվարի 18, 2017 17:05 Իշխանության անհանգստությունը արտահայտվում է բացառապես այս դաշինքի նկատմամբ:
Ագրեսիվ–հնազանդ մեծամասնության թշվառացումը

Ագրեսիվ–հնազանդ մեծամասնության թշվառացումը

Փետրվարի 17, 2017 23:20 Խորհրդարանական խեղճ դակիչներն ինչպե՞ս չշփոթվեն ու չկատաղեն ընդդիմության չնախատեսված քայլերից։
Կոմկուսն ու ՀՀԿ-ն

Կոմկուսն ու ՀՀԿ-ն

Փետրվարի 17, 2017 11:35 Խե՜ղճ Կոմկուս, ամենամղձավանջային երազում չէիր կարող տեսնել, թե քո մետաստազներն իրենց ինչպես կդրսևորեին 21-րդ դարում:
Սրտաճմլիկ հեքիաթներ

Սրտաճմլիկ հեքիաթներ

Փետրվարի 16, 2017 11:26 ՀՀԿ–ական գործիչները «բացում են փակագծերը» ու հերթով նշում, թե իրականում որոնք են եղել «մրցունակ» ցուցակից իրեն դուրս դնելու Սերժ Սարգսյանի որոշման պատճառները:
Դիմակազերծումը՝ որպես  ուղիղ ճանապարհ. բոլշևիկները գրոհում են

Դիմակազերծումը՝ որպես ուղիղ ճանապարհ. բոլշևիկները գրոհում են

Փետրվարի 16, 2017 10:55 Գաղափարական և բարոյական սկզբունքներից զուրկ այս տոնավաճառի բոլոր թևերի ու գույների մասնակիցներին հասարակությունն անգիր ճանաչում է։
Քարերը հավաքելու ժամանակը

Քարերը հավաքելու ժամանակը

Փետրվարի 15, 2017 11:40 Հանրային ու քաղաքական գիտակցության մեջ հարկավոր է կատարել այդ հեղափոխությունը, որպեսզի ընտրացուցակային թամաշայից անցնենք մեր ու մեր երեխաների վաղվա օրվա մասին ավելի ուշագրավ ծրագրեր պահանջելուն։
Սերժ Սարգսյանը՝ շտաբի պետ

Սերժ Սարգսյանը՝ շտաբի պետ

Փետրվարի 15, 2017 01:20 Բնական է, նա այլևս ոչ ոքի չի վստահում և որոշել է անձամբ համակարգել տոկոս խփելու համար տարվող աշխատանքները:
Սերժ Սարգսյանը գտել է ելքը

Սերժ Սարգսյանը գտել է ելքը

Փետրվարի 14, 2017 12:25 Քաղաքական զարգացումները հանգեցրեցին այն բանին, որ Սերժ Սարգսյանն իր նախկին օգնականի միջոցով որոշեց միավորել հիմնական հաճախորդներին, որպեսզի սրանց օգտագործի իր իրական ընդդիմախոսների դեմ։
Սեյրան Օհանյանի գլխավոր «մեսիջը»

Սեյրան Օհանյանի գլխավոր «մեսիջը»

Փետրվարի 14, 2017 00:45 Ալիևը պատրաստվել է պատերազմի, իսկ Սարգսյանը՝ «տոկոսխփոցիի։ Այդ ամենի արդյունքում լրջագույն հարվածներ ստացանք։