Մեկնաբանություն

Օգոստոս 16, 2012 22:51

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Երբ բանսարկությունը դառնում է միակ զենքը

Վերջին երեք–չորս տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ գործ ունենք անարդյունավետությամբ աչքի ընկնող իշխանության հետ։ Սերժ Սարգսյանն ու Տիգրան Սարգսյանը հիմա, փաստացի, ընդունում են, որ տապալվել են բոլոր ոլորտներում, բայց փոխարենը հետևություններ անելու և հանրությանը հաշվետվություն ներկայացնելու, նրանք սեփական անփոխարինելիության գիծն են առաջ տանում՝ շրջանառության մեջ դնելով «Ուրիշ մարդ չկա, որ մեզ փոխարինի. բոլորն էլ մեզ նման վատն են» և «Եթե մենք չլինեինք, ապա կարող էր ավելի վատ արդյունք լինել» թեզերը։

Սրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում, թե ինչ է տեղի ունենում տնտեսության մեջ և հանրային կյանքում։ Սարգսյանի համար գլխավորն այն է, որ թերությունների և ձախողումների մասին չխոսվի, կամ եթե խոսվում է, ապա մեղավորներ ներկայացվեն բոլորը, բացի իրենից։ «Անկախ» մամուլն, ի դեպ, հենց դրանով էլ զբաղված է։

Սերժ Սարգսյանի համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ արդյունքի իմիտացիան, այսինքն՝ ձևը գերակայում է բովանդակության նկատմամբ։ Ասվածի վառ ապացույցը ՀՀ նախագահի ելույթներն են, որոնք պարզունակ մտքերի շարան են և դպրոցահասակ երեխայի շարադրություն են հիշեցնում։

Իշխանական քարոզչամեքենան փորձում է մոնոտոն և ականջ հոգնեցնող ձայնով արտաբերած սերժական ելույթները ներկայացնել որպես բարեփոխումներ նախանշող կոդեր,  սակայն պարզից էլ պարզ է, որ «Չի սխալվում նա, ով ոչինչ չի անում» տիպի ձևակերպումներն ավելի շուտ պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց են, քան բարեփոխման բանաձևեր։

Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Սերժ Սարգսյանի ելույթները բարեփոխումների սկիզբ են ազդարարում, ապա նրա արածները խորը հակասության մեջ են ասածների հետ։ Այսպես՝ որքան շատ է խոսում Ս. Սարգսյանը իշխանության և գործարարության տարանջատման մասին, այնքան ավելի են սերտաճում այդ երկու համակարգերը, ընդ որում՝ նախագահն անձամբ է քարոզում այդ սերտաճվածության օգտին։ Այդ ծրագրի շրջանակներում էր Սարգսյանն ԱԺ վերջին ընտրությունների ժամանակ վերածվել օլիգարխ կոչվածների գովազդային գործակալի։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր, երբ հակասության մեջ էին մտել նախագահի խոսքն ու գործը։ Բազում այլ օրինակներ էլ կարող ենք բերել, բայց վերը նշվածն էլ հերիք է, որպեսզի բոլորի համար հասկանալի լինի, որ գործ ունենք դեմագոգիկ կառավարիչների հետ։

Ս. Սարգսյանի համար խոսքը երկրորդական կամ ավելի ճիշտ՝ տասներորդական նշանակություն ունի։ Նրա կառավարման ոճին ներհատուկ է ստախոսությունը։

Ս. Սարգսյանի համար բառերն ընդամենը մարդկանց խաբելու միջոց են և փողով չչափվող անշոշափելի երևույթներ։ Նա առանց աչք թարթելու կարող է հայտարարել մի բան, բայց անել ճիշտ հակառակը, մարդկանց աչքերին նայելով խոստանալ մի բան, բայց վարվել լրիվ այլ կերպ։ Այդպես եղավ և՛ հայ–թուրքական «ֆուտբոլային» դիվանագիտության, և՛ տնտեսական կառավարման, և՛ տարատեսակ նախագծերի հետ կապված։

Խոստանալ և չանել. ահա՛ այս իշխանության բնորոշ գիծը։ Խոստանալ, որ ճգնաժամը կշրջանցի մեզ, բայց հետո անընդհատ վկայակոչել միջազգային ճգնաժամը՝ խուսափելու համար պատասխանատվությունից։ Խոստանալ, որ Իրան–Հայաստան երկաթգիծ է կառուցվելու, բայց «մոռանալ» այդ մասին։ Խոստանալ, որ Դիլիջանը ֆինանսական կենտրոն է դառնալու, բայց ընդամենը օտարալեզու դպրոցի շինարարություն սկսել այնտեղ։ Խոստանալ, որ 2012–ին նորանկախ Հայաստանի ամենալավ ընտրություններն են անցկացվելու, բայց ամենալկտի ձևով կեղծել ընտրությունները։ Մի խոսքով...

Սերժ Սարգսյանի ու իր նեղ թիմի միակ նպատակը, որը նրանց մոտ վաղուց վերածվել է ինքնանպատակի և «իդեա–ֆիքսի»՝ իշխանություն ունենալն  է։ Հանուն այդ նպատակի զոհաբերվում են թե՛ պետական, թե՛ հանրային շահերը։ Ու քանի որ պետական կառավարումը վերածվել է մեկ մարդու անձնական շահերի սպասարկման ֆունկցիայի, ուստի՝ խաղի կանոն է դարձել բանսարկությունը կամ ինչպես ընդունված է ասել՝ «մուտիլովկան»։

Նախագահական նստավայրն այժմ դարձել է «մուտիլովկաների» արտադրության ու տարածման ֆաբրիկա։ Ստեղծվել կամ գնվել են բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնց առջև խնդիր է դրված պղտորել հանրային մթնոլորտն ու կեղտոտել ամենքին ու ամեն ինչ, որպեսզի այդ կեղտի մեջ Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան Սարգսյանի ու մյուսների կեղտոտվածությունը չերևա։ Ասել է թե՝ նախագահը ոչ թե ուզում է հանրային մթնոլորտը բարելավել ու քաղաքական դաշտը մաքրել, այլ ձգտում է «փչացնել» բոլորին, որպեսզի անբարոյական դաշտում իր ով լինելու հարցը դուրս գա հանրային օրակարգից՝ «Բոլորն էլ փչացած են, ինչու՞ եք միայն  ինձ քննարկում» թեմայով։

Սերժ Սարգսյանի պատկերացրած քաղաքական դաշտն, ըստ այդմ, անապատի պես մի բան է, որտեղ ընդամենը մեկ ծառ կա և այդ ծառի տերն ինքն է՝ ում ուզի կթողնի դրա տակ հովանալու։

Ինքնին հասկանալի է, որ ՀՀԿ ղեկավարի համար գործընկերներ չեն կարող լինել։ Նա միայն  «հաճախորդային» հարաբերությունների ժամանակ է իրեն ապահով զգում, քանզի թույլ տիպի ղեկավար է, ինչպիսին որ հանդիպում ենք ավտորիտար երկրների մեծ մասում։

Սարգսյանի համար ցանկալի քաղաքական գործչի կերպարը գեղամյանատիպ դեմքերն են։ Արթուր Բաղդասարյանը նրա երազած գործընկերն է։ Ինքնուրույն մարդկանցից և ուժերից նա սարսափում է ինչպես սատանան խունկից։ Այլ կերպ ասած՝ Սարգսյանն իրեն ինչպես ձուկը ջրում է զգում զրոների հետ հարաբերվելիս։ Սեփական «ես»–ն ունեցողները նրա անձնական թշնամիներն են, քանզի նմանատիպ մարդկանցից նա պաթոլոգիկ վախ ունի։

Ամփոփելով թեման՝ նշենք, որ եթե ներկայիս կառավարման համակարգը վերարտադրվի, ապա հայաստանյան բարքերը գրեթե չեն տարբերվի միջինասիական հետամնաց երկրներում ստեղծվածից, ինչը թույլ տալ չի կարելի։ Մենք այդքան ռեսուրս չունենք, որպեսզի սպասարկենք Սերժ Սարգսյանի հետադիմական հավակնությունները։ Պետությունն ու ժողովուրդը չեն կարող գերի դառնալ միակ օլիգարխը լինելու սերժսարգսյանական ձգտումներին։ Հետևաբար՝ 2013թ. պետք է վերջ դնել այս անարդյունավետ կառավարմանն ու քաղաքական ասպարեզից հեռացնել «Սերժ Սարգսյան & co»–ին՝ վարչապետով ու երիտօլիգարխիայով հանդերձ։

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Խաղաղապահները և մենք

Խաղաղապահները և մենք

Հունվար 23, 2017 00:05 Եթե մենք, ի վերջո, Ադրբեջանի հետ հաշտության եզր ենք գտնում, ապա ինչո՞ւ պետք է մեր արանքում խաղաղապահներ լինեն:
Հակասահմանադրական ական՝ ընտրության տակ

Հակասահմանադրական ական՝ ընտրության տակ

Հունվար 22, 2017 15:00 Չի կարելի «էս գլխից» հակասահմանադրական հիմքեր դնել սահմանադրորեն ամրագրված ամենակարևորագույն քաղաքական գործընթացի՝ ընտրությունների տակ։
Ոչ կանոնադրային հարաբերություններով ապրող երկիր

Ոչ կանոնադրային հարաբերություններով ապրող երկիր

Հունվար 22, 2017 11:25 Դեռևս ոչ ոք այսպես դիպուկ ու ճշգրիտ չէր բնութագրել երկրում քաղաքականության, տնտեսության և հասարակության մեջ հաստատված հարաբերությունները:
Ո՞վ կվերցնի մրցանակը

Ո՞վ կվերցնի մրցանակը

Հունվար 21, 2017 21:15 Եթե սպորտային լեզվով ներկայացնենք քաղաքական իրավիճակը, ապա պետք է նշենք, որ կան բարձրագույն լիգայում և մի կարգ ցածր խմբում հանդես եկողներ։
Սերժ Սարգսյանի քարոզչական զենքը

Սերժ Սարգսյանի քարոզչական զենքը

Հունվար 21, 2017 02:00 ՀՀԿ ղեկավարի ամենակարողության մասին խոսակցությունները և՛ միֆ են, և՛ իրականություն: Նայած որ կողմից դիտարկենք:
«Թունդ ընդդիմադիր» գործչի դիմանկարը

«Թունդ ընդդիմադիր» գործչի դիմանկարը

Հունվար 20, 2017 11:15 Եթե համ խելագար ես, համ էլ հաճախորդ, ապա ոչ թե «թունդ», այլ «թնդագույն ընդդիմադիր» ես:
Թույլ չտալ վերարտադրությունը

Թույլ չտալ վերարտադրությունը

Հունվար 20, 2017 10:15 Եթե ՀՀԿ-ի և նրա ղեկավարի միակ «գաղափարը» վերարտադրվելն է, ապա նրա քաղաքական մրցակիցներն էլ պետք է առաջնորդվեն իշխանությունը վերցնելու «գաղափարով»:
«Օդափոխել» հանրային գիտակցությունը

«Օդափոխել» հանրային գիտակցությունը

Հունվար 19, 2017 01:35 Պառակտված ժողովրդին կառավարելը հեշտ է, և Սարգսյանն ուզում է հասնել իր ուզածին:
Քաղաքական դաշտի նոր դասավորությունը

Քաղաքական դաշտի նոր դասավորությունը

Հունվար 18, 2017 01:35 Սերժ Սարգսյանի հույսն այն է, որ միավորումներ չեն լինի, և առաձին-առանձին բոլոր ուժերի ձայները հնարավոր կլինի փոշիացնել:
Գերքաղաքականացված հունվարի 17-ը

Գերքաղաքականացված հունվարի 17-ը

Հունվար 18, 2017 01:20 Իրար հաջորդած քաղաքական որոշումների այս քանակությունը մի տեսակ «անմարսելի» էր որոշակի շրջանակների համար, որոնք անշարժություն են սիրում և նախընտրում են դինջ ու կանխատեսելի առօրյան:
Ինչու Հայաստանը չի դառնում գրավիչ

Ինչու Հայաստանը չի դառնում գրավիչ

Հունվար 17, 2017 00:05 Սարգսյանի խոստացած և չիրականացրած բարեփոխումներին այստեղ ոչ ոք չի հավատում, ինչո՞ւ պետք է ուրիշները հավատան և գան ու գործեն այս «գրավիչ» երկրում:
Նեկրոֆիլիա. «Նա հանճար է» շարքից

Նեկրոֆիլիա. «Նա հանճար է» շարքից

Հունվար 16, 2017 10:04 Նեկրոֆիլիան վատ բան է: Շատ ավելի վատ է նեկրոֆիլիան այն դեպքում, երբ դրսևորվում է քաղաքական դաշտում:
Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում Նոր Գեղի գյուղապետն ու արվեստագիտության դոկտորը

Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում Նոր Գեղի գյուղապետն ու արվեստագիտության դոկտորը

Հունվար 14, 2017 00:25 Բարոյական ճգնաժամը հենց սա՛ է, ինչի համար պետք է «արժանին հատուցել» իշխող ուժին և նրա ղեկավարին:
Պատերազմ և ընտրություններ

Պատերազմ և ընտրություններ

Հունվար 13, 2017 12:20 Այս տարվա ապրիլի 2–ին միավորման և «առաջին գիծը» պահելու կարիք կա։ Եթե ներքաղաքական պատկերը չփոխվի, ապա չորսօրյա թեժ մարտերը կարող են կրկնվել, ու ամեն անգամ մեզանից ավելի թանկ գին կպահանջվի։
Ահա՛ այսպիսի «աչքալուսանք»

Ահա՛ այսպիսի «աչքալուսանք»

Հունվար 13, 2017 00:25 Սերժ Սարգսյանը 2008-ին տված իր խոստումները ոչ միայն չի կատարել, այլև դրանք չկատարելու դիմաց երկիրը հարյուրավոր միլիոնների վնաս է կրել:
Ստեղծել իշխանության դեմ ճակատ

Ստեղծել իշխանության դեմ ճակատ

Հունվար 12, 2017 00:05 Այս պարագայում միայն ժողովուրդը կարթնանա, ոտքի կկանգնի և կփորձի ամեն կերպ աջակցել ընդդիմությանը՝ ակնհայտորեն իր վերարտադրմանը ձգտող ՀՀԿ-ին պարտության մատնելու գործում:
Մեծ կապիտալից բացի՝ փոքր գումարներ էլ են դուրս բերվում Հայաստանից

Մեծ կապիտալից բացի՝ փոքր գումարներ էլ են դուրս բերվում Հայաստանից

Հունվար 11, 2017 10:20 Նովոսիբիրսկ տեղափոխված ընտանիքի անդամներից երկուսին այստեղից են օգնում, որպեսզի այնտեղ հաղթահարեն նեղ պահը:
Ինչպես հաղթել ընտրություններն ապրիլի 2-ից առաջ

Ինչպես հաղթել ընտրություններն ապրիլի 2-ից առաջ

Հունվար 10, 2017 00:05 Ի՞նչ պետք է անեն այն ուժերը և ազդեցիկ անհատները, ովքեր ցանկանում են Հայաստանում դրական փոփոխությունների հասնել և նոր որակի իշխանություն ձևավորել:
Սարգսյանի և Սահակաշվիլու նմանությունն ու տարբերությունը

Սարգսյանի և Սահակաշվիլու նմանությունն ու տարբերությունը

Հունվար 09, 2017 21:45 Եթե հիշում եք, հարևան Վրաստանում Սահակաշվիլին փոխեց Սահմանադրությունը, որպեսզի կարողանա վերարտադրել իր իշխանությունը: Չստացվեց:
Հիմա էլ պետք է դպրոցները տաքացնելու համա՞ր 1000-ական դրամներ հավաքել

Հիմա էլ պետք է դպրոցները տաքացնելու համա՞ր 1000-ական դրամներ հավաքել

Հունվար 09, 2017 17:00 «Ողջ ֆինանսներն՝ ընտրական գործընթացին» կարգախոսով առաջնորդվող իշխող ուժից այլ բան սպասելն անմտություն է: