Աշխարհ

Հունվար 28, 2013 09:43

Իսմայիլից Բաքու կամ կենցաղայինից ազգայանականի անցում

Իսմայիլից Բաքու կամ կենցաղայինից ազգայանականի անցում

Ադրբեջանի հյուսիս-արեւմտյան շրջանի Իսմայիլի քաղաքում տեղի ունեցող պատահարները, ապա բողոքի ակցիաներն ու քաղաքացիական անկարգությունները գուցե լուսարձակներ չհրաւիրեին իրենց վրա։ Նման իրադարձությունները սկսել էին հաճախակի դառնալ Ադրբեջանի տարածքում. մեկնաբանությունները մինչև այժմ կենտրոնացել էին դասակարգերի ծայրահեղ բեւեռացման երեւույթի վրա՝ հատկապես հարստապետական ընտանեկան իշխանության եւ թշվառությամբ բնութագրվող բնակչության միջեւ խորացող անջրպետը ընդգծելով։ Հայտնապես, կենցաղային հողի վրա արձանագրվող դեպքերը արագորեն վերածվում էին ժողովուրդ-իշխանություն լարվածության եւ իրավապահ մարմինների հետ ցուցարարների բախումների։

Խնդիրը դիմափոխվեց, երբ հետզհետե պարզ դարձաւ, որ Իսմայիլիի շրջանը լեզգի ազգաբնակչությամբ  հատկանշված է. քաղաքացիական կամ զանգվածային անկարգություններ կամ անհնազանություններ  բառակապակցությունները շուտով փոխարինվեցին լեզգիների ապստամբություն բնութագրումով։ Եթե ադրբեջանական լրատվամիջոցները ծայրահեղ զգուշաւորություն էին ցուցաբերում պատահարների մասին իրենց կատարած լուսաբանումներում, ապա հատկապես ռուսական զանգվածային լրատվամիջոցները փորձ էին կատարում պատահարների պատճառով ծայր առած երեւույթների ետևում տեսնել իրադրությունների զարգացման շարժառիթները եւ մանաւանդ դրանց բնույթը։

Լեզգիների ապստամբություն եզրով Իսմայիլիի միջադեպերը լուսաբանելը նշանակում էր, որ դեպքերը կենցաղային ֆոնից անցում են կատարել դեպի ազգայնականը։ Առնչված որեւէ կողմի քարոզչական քաղաքականությամբ կարող էր մեկնաբանվել նման մի որակում, եթե Բաքվի իշխանությունները արտակարգ միջոցառումների չդիմեին ընդվզումի դրսեւորումները ուղղակի խեղդելու ուղղությամբ։ Մեծաթիւ ձերբակալություններ, բանտարկություններ, Իսմայիլի տանող ճանապարհների փակում եւ... համացանցի,  ընկերային ցանցերի եւ Յութուբի օգտագործման հստակ պետական արգելակում։

Կենցաղայինից ազգայնականի այս անցումը դեպքերի զարգացման առումով այստեղ չէր սահմանափակվում։ Իսմայիլիի ցույցերը արագորէն տեղափոխվում էին Բաքու։

Այսպես. Բաքվում ծայր առավ չարտոնված ցույց։  Ցույցը հազիւ սկսած բախումներ արձանագրվեցին  ոստիկանների և ցուցարարների միջև:  Հարկ էր ուշադրություն կենտրոնացնել  Բաքվում բարձրացված ցուցապաստառների վրա. «Իսմայիլին արթնացաւ, Բաքուն աջակցում է նրան»:

Ցույցը լուսաբանող լրագրողները եւս արձանագրվել էին բանտարկյալների շարքին։ Իսկ ցույցը հրաւիրվել էր սոցցանցերի միջոցով։

Ներադրբեջանական հաճախակի դարձած այս իրադրություններին հետեւողների ուշադրությունից չէր վրիպել ամերիկյան հակազդեցությունը։ Բաքվում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ էր անում իր քաղաքացիներին՝ զգոնություն ցուցաբերել Ադրբեջանի բողոքի ցույցերի նկատմամբ։ Բաքվում ԱՄՆ դեսպանատան պաշտոնական կայքի տարածած հաղորդագրությունում նշվում էր, որ համացանցային հաղորդումների համաձայն՝ ցույցեր կարող են տեղի ունենալ մի շարք շրջաններում, ինչպէս նաև Բաքվում։ Հետեւաբար, ԱՄՆ քաղաքացիներին խորհուրդ էր տրվում պահպանել զգոնություն՝ ճանապարհորդության ժամանակ և խուսափել մարդաշատ հաւաքավայրերից։

«Մի շարք շրջաններ»-ի կանխազգուշացումը մտածել է տալիս, որ  նախատեսվում է դեպքերի որոշ ծաւալում՝ Իսմայիլիից Բաքու եւ այլուր։

Բաքվի իշխանություններին ամենայն հաւանականությամբ այս պահին հաջողվեց զսպել համատարած բռնկումը։ Բայց Յութուբի, ֆեյսբուքի, ընդհանրապես համացանցի անջատումը, ճանապարհների փակումը, ԱՄՆ-ի դեսպանության զգուշացումները, հիշեցնում են արաբական գարունից ազդված երկրների իրավիճակը։ Տակաւին ձմեռ է Ադրբեջանում։ Բաքվում ցուցարարները, սակայն Իսմայիլիի արթնացած լինելու մասին են բարձրաձայնում, խոստանում աջակցել։ Իսկ արթնանալը արդեն կենցաղային պատահական դեպքից աւելի ազգայնական ֆոնի վրա զգացվող նախաապստամբական վիճակ է հուշում։

 Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ»-ի գլխավոր խմբագիր

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Հրանտ Դինքի որդու՝ Արատ Դինքի դեմ 1-5 տարվա ազատազրկման պահանջով դատավարություն է սկսվել

Հրանտ Դինքի որդու՝ Արատ Դինքի դեմ 1-5 տարվա ազատազրկման պահանջով դատավարություն է սկսվել

Հունիս 20, 2019 21:37 «Խաղաղության հռչակագրի» տակ ստորագրելու համար։
Ադրբեջանը պլանավորում է 5 տոկոսով ավելացնել ռազմական ծախսերը

Ադրբեջանը պլանավորում է 5 տոկոսով ավելացնել ռազմական ծախսերը

Հունիս 20, 2019 20:35 Իլհամ Ալիևը փոփոխություններ է կատարել ուժային կառույցներում։
Իգդիրում դաշտային վարժանքներ են անցկացվել Մեծամորի ատոմակայանի հնարավոր վթարի սցենարով

Իգդիրում դաշտային վարժանքներ են անցկացվել Մեծամորի ատոմակայանի հնարավոր վթարի սցենարով

Հունիս 20, 2019 20:32 Ըստ սցենարի` Իգդիրի և շրջակայքի գյուղերի բնակիչները տարհանվելու են։
Գերմանիայում ամուսինը կնոջը սպանել է մեղրամսի ժամանակ 48 ժամ տևած BDSM խաղերից հետո

Գերմանիայում ամուսինը կնոջը սպանել է մեղրամսի ժամանակ 48 ժամ տևած BDSM խաղերից հետո

Հունիս 20, 2019 19:47 Մահացել է ներքին վնասվածքների հետևանքով։
Թբիլիսիի մետրոյում հարձակվել են ականջօղերով տղաների վրա

Թբիլիսիի մետրոյում հարձակվել են ականջօղերով տղաների վրա

Հունիս 20, 2019 15:40 Մեկնարկել է ԼԳԲՏ համայնքի Tbilisi Pride շաբաթը:
Վրաց պատգամավորը ռուս պատգամավորի ուղղությամբ ջուր է լցրել

Վրաց պատգամավորը ռուս պատգամավորի ուղղությամբ ջուր է լցրել

Հունիս 20, 2019 15:30 «Ռուսաստանն օկուպանտ է»:
Ամերիկյան ռազմական դրոնը խոցվել է իրանական «ցամաք-օդ» հրթիռի կողմից

Ամերիկյան ռազմական դրոնը խոցվել է իրանական «ցամաք-օդ» հրթիռի կողմից

Հունիս 20, 2019 12:12 Խախտել է Իրանի օդային սահմանը։
Ղազախստանում Ան-2 ինքնաթիռ է ընկել. օդաչուն զոհվել է

Ղազախստանում Ան-2 ինքնաթիռ է ընկել. օդաչուն զոհվել է

Հունիս 20, 2019 11:50 Տուժել է երկու մարդ:
Հնդկաստանում մարդատար ավտոբուսն ընկել է գետը. 7 երեխա անհայտ կորել Է

Հնդկաստանում մարդատար ավտոբուսն ընկել է գետը. 7 երեխա անհայտ կորել Է

Հունիս 20, 2019 11:25 Վերադառնալիս է եղել հարսանիքից:
Հունիսի 20-ը Փախստականների համաշխարհային օրն է

Հունիսի 20-ը Փախստականների համաշխարհային օրն է

Հունիս 20, 2019 07:14 Աշխարհում մոտ 20 մլն փախստական կա:
Բրիտանական թանգարանը կցուցադրի Տրոյայի գանձերը

Բրիտանական թանգարանը կցուցադրի Տրոյայի գանձերը

Հունիս 19, 2019 20:13 Բացահայտումից 150 տարի անց։
Ադրբեջանի ՊՆ նախարարը քննադատել է Հենրիխ Մխիթարյանին

Ադրբեջանի ՊՆ նախարարը քննադատել է Հենրիխ Մխիթարյանին

Հունիս 19, 2019 19:48 «Հայերը իրենց քաղաքականությունը կառուցել են ֆուտբոլիստ Հենրիխ Մխիթարյանի շուրջ»։
Սահակաշվիլին վազվզել է շատրվանների ջրի տակ (տեսանյութ)

Սահակաշվիլին վազվզել է շատրվանների ջրի տակ (տեսանյութ)

Հունիս 19, 2019 19:45 Փոքր երեխայի նման ուրախացել է։
Չհայտնած կորուստ Ադրբեջանի զինված ուժերում

Չհայտնած կորուստ Ադրբեջանի զինված ուժերում

Հունիս 19, 2019 19:27 Գլխի շրջանում հրազենային վնասվածք է ստացել։
Վրաստանի նախագահի նստավայրը կկահավորեն հին կահույքով

Վրաստանի նախագահի նստավայրը կկահավորեն հին կահույքով

Հունիս 19, 2019 19:08 Արդարացվել է ֆինանսական առումով։
Տրապիզոնում ջրհեղեղի հետևանքով 3 մարդ է զոհվել, կան նաև անհետ կորածներ

Տրապիզոնում ջրհեղեղի հետևանքով 3 մարդ է զոհվել, կան նաև անհետ կորածներ

Հունիս 19, 2019 18:33 2 թաղամասերի բնակչություն տարհանվել է: