Հարցազրույց

Դեկտեմբեր 19, 2017 22:08

Էդ. Նալբանդյան․ «Բաքուն հետ է կանգնել բազմաթիվ պայմանավորվածություններից»

Էդ. Նալբանդյան․ «Բաքուն հետ է կանգնել բազմաթիվ պայմանավորվածություններից»

ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հարցազրույցը հունական «Էթնոս» թերթին

Հարց. Ո՞րն է Աթենք Ձեր այցելության հիմնական նպատակը։

Էդվարդ Նալբանդյան. Հայաստանը և Հունաստանը, մեր եղբայրական ժողովուրդները կապված են դարավոր ջերմ հարաբերություններով, ավանդական խորը փոխադարձ համակրանքով, փոխաջակցությամբ և համերաշխությամբ:

Ես այստեղ եմ իմ գործընկեր նախարար Կոձիասի հրավերով: Երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարները կանոնավոր հանդիպումներ են ունենում: Այս տարի ես պատիվ ունեի հյուրընկալելու նախարար Կոձիացին Երևանում, մենք նաև հանդիպումներ ունեցանք Տալլինում և Նյու Յորքում, իսկ այսօր ես այստեղ եմ՝ Աթենքում՝ շարունակելու մեր երկխոսությունը: Այս այցը ևս մեկ հնարավորություն է ընձեռում քննարկելու մեր ընդարձակ օրակարգը, որը միտված է երկու բարեկամ երկրների միջև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող բոլոր ոլորտներում արդյունավետ համագործակցության հետագա խթանմանը:

Այսօր ավելի վաղ պատիվ ունեցա հանդիպելու Հունաստանի Հանրապետության նախագահ Պրոկոպիոս Պավլոպուլոսի հետ և մտքեր փոխանակելու հայ-հունական հարաբերությունների շուրջ:

Իմ այցելությունը սկսվեց երեկ՝ արտաքին գործերի նախարարությունում ունեցած դասախոսությամբ: Ուզում եմ ևս մեկ անգամ շնորհակալություն հայտնել ընձեռված հնարավորության համար՝ ներկայացնելու տարածաշրջանային խնդիրների և Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մի շարք առաջնահերությունների շուրջ մեր մոտեցումները:

Իմ գործընկերոջ հետ հանդիպման ընթացքում անդրադարձանք Հայաստանի Նախագահի՝ նախորդ տարի Հունաստան կատարած այցի ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների կատարման ընթացքին:

Եվ իհարկե մտքեր փոխանակեցին նաև տարածաշրջանային և միջազգային օրակարգի հրատապ հարցերի շուրջ:

Հարց. Աթենք Ձեր այցը տեղի է ունենում Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի այցից մի քանի օր անց: Այստեղ գտնվելու ընթացքում Էրդողանը շեշտեց Լոզանի պայմանագրի «վերանայելու» «անհրաժեշտությունը»: Ինչպի՞սի մոտեցում ունի Հայաստանը նման դիրքորոշումների հանդեպ, որոնք վերաբերում են պայմանագրերի «վերանայմանը»:

Էդվարդ Նալբանդյան. Ես չէի ցանկանա մեկնաբանել որևէ կոնկրետ պայմանագիր կամ կոնկրետ հայտարարություն: Այնուամենայնիվ, ձեռք բերված պայմանավորվածություններից հետ կանգնելու սովորությունը կարծես թե Անկարայի բնավորության գիծ է դառնում: Մենք կարող ենք հեշտությամբ հիշել այլ օրինակներ, երբ Թուրքիան չի հարգել համաձայնագրերի տակ դրված իր ստորագրությունը: Ի թիվս այլոց, մենք կարող էինք հիշել Ցյուրիխյան արձանագրությունները, որոնք ուղղված էին Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորմանը:

Հարց. Վաշինգտոնում տեղակայված թուրքական ՀԿ-ն վերջերս հայտարարեց, որ այսպես կոչված «Ֆեթուլլահական ահաբեկչական կազմակերպության» կողմնակիցները համագործակցում են հայկական խմբերի հետ` ԱՄՆ Կոնգրեսում Թուրքիայի դեմ լոբբիստական գործունեուն իրականացնելու համար: Անցյալում Թուրքիայում իշխանամետ գործիչները նաև պնդել են, որ Գյուլենը «հայ» է՝ ներկայացնելով դա որպես մեղադրանք: Ինչպ՞ես կմեկնաբանեք սա:

Էդվարդ Նալբանդյան
. Ցավոք, սա հայերին իրենց հակառակորդների կամ նույնիսկ թշնամիների հետ նույնականացնելու որորշ թուրք քաղաքական գործիչների դարավոր սովորության ևս մեկ ապացույց է: Ավելին, նրանք երբեմն շատ ավելի հեռու են գնում՝ հայ լինելը համարելով վիրավորանք, ինչը պարզապես անհանդուրժողականության և ռասիզմի դրսևորում է:

ԱՄՆ-ում թուրքական լոբբիստական գործունեության մեթոդներն ու ձևերն արդեն քաջ հայտնի են բոլորին: Այնուամենայնիվ, դա չի խոչընդոտում նրանց թիրախավորելու այլոց՝ Թուրքիայի դեմ լոբբիստական գործունեության մեջ ենթադրաբար ներգրավված լինելու համար:

Հարց. Վերջերս Նյու Յորքում հատուկ միջոցառում տեղի ունեցավ` նվիրված Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի ու արժանապատվության և այդ հանցագործության կանխարգելման միջազգային օրվան: Դուք նկատե՞լ եք միջազգային հարթակում առաջընթացի նշաններ, երբ խոսքը վերաբերում է Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը:

Էդվարդ Նալբանդյան. Այդ օրը միջազգային օրացույցում ամրագրվեց Հայաստանի ջանքերով: 2015 թվականին Հայաստանի նախաձեռնությամբ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը միաձայն ընդունեց Ցեղասպանության կանխարգելման մասին բանաձևը: Հետագայում, կրկին մեր նախաձեռնությամբ, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան դեկտեմբերի 9-ը հայտարարեց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի միջազգային օր:

Հաջորդ տարի դեկտեմբերի 9-ին Միջազգային հիշատակի օրն էլ ավելի մեծ նշանակություն կունենա, քանի որ այն կհամընկնի Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու և պատժելու կոնվենցիայի ընդունման 70-ամյակի հետ: Այս առիթով Հայաստանը պատրաստվում է Երևանում հյուրընկալել «Ըննդեմ Ցեղասպանության հանցագործության» երրորդ գլոբար ֆորումը:

Կոնվենցիայի ընդունումից 70 տարի է անցել, սակայն աշխարհը զերծ չէ այս «նողկալի արհավիրքից»: Այս առումով սնհրաշեշտ է կրկնապատկել միջազգային ջանքերը՝ ուղղված կանխարգելման օրակարգի ակտիվացմանը:

Հարց. Հաշվի առնելով Երուսաղեմում ամուր հայկական ներկայությունը, ի՞նչ եք կարծում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Երուսաղեմը Իսրայելի մայրաքաղաքը ճանաչելու վերաբերյալ որոշման մասին:

Էդվարդ Նալբանդյան.
Երուսաղեմում առկա է բազմադարյա հայկական ներկայություն, հարուստ հայկական պատմա-մշակութային ժառանգություն։ Հայ առաքելական եկեղեցին հանդիսանում է Սուրբ վայրերի իրավատեր եկեղեցիներից մեկը: Բնականաբար, մենք ուշադրությամբ հետևում ենք Երուսաղեմին առնչվող բոլոր զարգացումներին։

Երուսաղեմի կարգավիճակի հարցը միջազգային օրակարգի կարևորագույն խնդիրներից է և կարող է լուծում ստանալ բանակցությունների միջոցով՝ իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության կողմերի համար ընդունելի կարգավորման համատեքստում։ Դա կարող է ճանապարհ հարթել տևական անվտանգության և խաղաղության հաստատման համար։

Հարց. Արդյո՞ք առաջընթացի հնարավորություն կա Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման առումով: Որո՞նք են ամենամեծ խոչընդոտները:

Էդվարդ Նալբանդյան. Նախորդ շաբաթ ԵԱՀԿ նախարարական խորհրդում իմ ելույթի մեջ ես մանրամասն թվարկել եմ ինը պատճառներ, թե ինչու մինչ օրս հնարավոր չի եղել առաջընթաց արձանագրել խաղաղ բանակցային գործընթացում՝ չնայած նախագահական և նախարարական մակարդակներով բազմաթիվ հանդիպումներին, բանակցությունների բազմաթիվ փուլերին, համանախագահ երկրների՝ Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ անխոնջ միջնորդությանը, ԵԱՀԿ-ի և այլ կառույցների կողմից համանախագահների ջանքերին և մոտեցումներին ցուցաբերված աներկբա աջակցությանը:

Կարճ ասած, կարգավորման ուղղությամբ առաջընթացի բացակայությունը պայմանավորված է բանակցային գործընթացում Ադրբեջանի ցուցաբերած անզիջողական և առավելապաշտական դիրքորոշմամբ, Բաքվի մերժմամբ իրականացնելու այն, ինչն ընդգծվել և ինչի շուրջ համաձայնություն էր ձեռք բերվել Վիեննայում, Սանկտ-Պետերբուրգում, Ժնևում՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների վերջին երեք գագաթաժողովներում, մասնավորապես, հակամարտության բացառապես խաղաղ կարգավորման, զինադադարի վերաբերյալ 1994-1995թթ. եռակողմ անժամկետ համաձայնագրերի անվերապահ կատարման, հրադադարի ռեժիմի խախտումների հետաքննության մեխանիզմի ստեղծման, հակամարտության գոտում մշտադիտարկման կարողությունների արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի թիմի ընդլայնման վերաբերյալ: Ադրբեջանը հետքայլ կատարեց և մերժեց վերահաստատել իր հանձնառությունը այն սկզբունքներին և տարրերին, որոնք առաջարկվել էին Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից որպես հակամարտության կարգավորման հիմք:

Բաքուն հետ է կանգնել բազմաթիվ այլ պայմանավորվածություններից, և այդ օրինակները իրավամբ հարցականի տակ են դնում Ադրբեջանի՝ որպես բանակցային կողմ վստահելիությունը: Միևնույն ժամանակ, Բաքուն շարունակում է շփման գծում հրադադարի խախտումները և սադրանքները: 2016 թ. ապրիլին Ադրբեջանը Լեռնային Ղարաբաղի դեմ ագրեսիա սանձազերծեց, որն ուղեկցվեց միջազգային մարդասիրական իրավունքի կոպտագույն խախտումներով, քաղաքացիական բնակչության, այդ թվում՝ երեխաների, կանանց եւ տարեցների նկատմամբ դաժանություններով, մարմինների խեղումներով, ԴԱԻՇ-ի ոճի գլխատումներով:

Այն, ինչ առաջարկվել է համանախագահների կողմից և ինչին սատարում է Հայաստանը, մերժվում է Ադրբեջանի կողմից, և սա է խաղաղ գործընթացի առաջխաղացումը խոչընդոտող հիմնական պատճառը:
Ցանկանում եմ ևս մեկ անգամ վերահաստատել Հայաստանի հաստատակամ հանձնառությունը հակամարտության բացառապես խաղաղ կարգավորմանը՝ հիմնված համանախագահների առաջարկների վրա: Բանակցային գործընթացն այլընտրանք չունի:

Եթե Բաքուն հետևի համանախագահների՝ հրադադարը խստորեն հարգելու կոչերին, կատարի նախկինում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները, վերահաստատի իր հանձնառությունը համանախագահների կողմից առաջարկված հիմնախնդրի կարգավորման սկզբունքերին և կառուցողաբար ներգրավվի բանակցային գործընթացում, ապա դա ճանապարհ կհարթի խաղաղության գործընթացն առաջ մղելու համար:

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը՝ Bloomberg-ին

Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը՝ Bloomberg-ին

Հոկտեմբեր 15, 2018 13:55 Ներկայացվող հատվածները ոչ սկզբնաղբյուր ընկերության կայքում, ոչ էլ հայկական ԶԼՄ-ներում չեն հրապարակվել:
Ես մի սովորական ֆրանսիացի էի, որը չէր խոսում հայերեն (տեսանյութ)

Ես մի սովորական ֆրանսիացի էի, որը չէր խոսում հայերեն (տեսանյութ)

Հոկտեմբեր 12, 2018 09:34 Ժերեմի Դելվերը պատմել է՝ ինչպես «Հայկական վալս»-ը գրավեց հազարավոր սրտեր։
ԱԳ նախարար․ «Մենք հավատարիմ ենք մնում բանակցային խաղաղ գործընթացին» (տեսանյութ)

ԱԳ նախարար․ «Մենք հավատարիմ ենք մնում բանակցային խաղաղ գործընթացին» (տեսանյութ)

Սեպտեմբեր 17, 2018 14:31 «Ձևավորված և միջազգային հանրության կողմից ընդունված ձևաչափի շրջանակներում»։
Ռոբերտ Քոչարյանն անդրադարձել է աղմկահարույց ձայնագրմանը (տեսանյութ)

Ռոբերտ Քոչարյանն անդրադարձել է աղմկահարույց ձայնագրմանը (տեսանյութ)

Սեպտեմբեր 12, 2018 17:25 ՀՀ երկրորդ նախագահը ԱԱԾ տնօրենի ու ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցը որակում է որպես հանցագործություն։
Շանթ Հարությունյանի մամուլի ասուլիսը «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ում (տեսանյութ)

Շանթ Հարությունյանի մամուլի ասուլիսը «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ում (տեսանյութ)

Սեպտեմբեր 08, 2018 13:57 Անդրադարձել է իր ազատության հարցին։
Մխիթարյան. «Այսօր իմ օրը չէր»

Մխիթարյան. «Այսօր իմ օրը չէր»

Սեպտեմբեր 07, 2018 09:19 «Կարևորը փորձեցի, բայց բախտը երես էր թեքել»:
Վարդան Մինասյան. Մեր միտքը ճկուն է, միայն մի բան է պակասում

Վարդան Մինասյան. Մեր միտքը ճկուն է, միայն մի բան է պակասում

Սեպտեմբեր 06, 2018 13:05 Ցանկանում եմ էմոցիա տեսնել, կրակ։
Հովիկ Աբրահամյան․ «Այս ողջ աժիոտաժը ոչ այլ ինչ է, քան մանկամտություն»

Հովիկ Աբրահամյան․ «Այս ողջ աժիոտաժը ոչ այլ ինչ է, քան մանկամտություն»

Սեպտեմբեր 05, 2018 09:20 «Սև ու սպիտակի օրերը կանցնեն, ոգևորվածները կսառեն»։
Ջո Թրևիք. «Լիդիան»-ի մոտեցումը կենսաբազմազանությանը բացառիկ է

Ջո Թրևիք. «Լիդիան»-ի մոտեցումը կենսաբազմազանությանը բացառիկ է

Օգոստոս 31, 2018 11:06 «Ես տպավորություն ունեմ, որ մեր հետազոտության հաշվետվությունները ոչ ոք չի կարդացել»։
Ռոբերտ Քոչարյանը հարցազրույց է տվել НТВ հեռուստաալիքին (տեսանյութ)

Ռոբերտ Քոչարյանը հարցազրույց է տվել НТВ հեռուստաալիքին (տեսանյութ)

Օգոստոս 28, 2018 18:43 Անդրադարձել է իրեն առաջադրված մեղադրանքին։
«Հայաստանից ակնկալում են հավասար խաղի կանոններ, և չեն հանդուրժի վհուկաորս»

«Հայաստանից ակնկալում են հավասար խաղի կանոններ, և չեն հանդուրժի վհուկաորս»

Օգոստոս 18, 2018 10:58 «Կարծում եմ, ժամանական է, որ այս իրավիճակը փոխվի»:
ՀՀԿ-ում չեն բացառում Ռոբերտ Քոչարյանի հետ համագործակցությունը․ Շարմազանով (տեսանյութ)

ՀՀԿ-ում չեն բացառում Ռոբերտ Քոչարյանի հետ համագործակցությունը․ Շարմազանով (տեսանյութ)

Օգոստոս 17, 2018 18:05 «Շատ հարցերում ունենք շատ ու շատ մոտ կարծիքներ»:
ՀՅԴ-ն չի բացառում Ռոբերտ Քոչարյանի հետ համագործակցությունը. Հրանտ Մարգարյան (տեսանյութ)

ՀՅԴ-ն չի բացառում Ռոբերտ Քոչարյանի հետ համագործակցությունը. Հրանտ Մարգարյան (տեսանյութ)

Օգոստոս 15, 2018 21:41 «Մենք բոլոր ուժերի հետ էլ մտադիր ենք գործակցել»։
«Ես նման անգրագետ արձագանք չէի սպասում ՀՔԾ-ից». Քոչարյանի ազատման որոշումը կայացրած դատավոր

«Ես նման անգրագետ արձագանք չէի սպասում ՀՔԾ-ից». Քոչարյանի ազատման որոշումը կայացրած դատավոր

Օգոստոս 14, 2018 09:11 «Դեռևս որոշումը չկարդացած, ՀՔԾ-ն գնահատական է տալիս՝ ապօրինի է, թե ոչ»։
Ռոբերտ Քոչարյան. «Կգնամ, կնստեմ, բայց կպայքարեմ մինչև վերջ» (տեսանյութ)

Ռոբերտ Քոչարյան. «Կգնամ, կնստեմ, բայց կպայքարեմ մինչև վերջ» (տեսանյութ)

Հուլիս 27, 2018 09:12 Անդրադարձել է իրեն առաջադրված մեղադրանքին։
Լարվածության աճ կանխատեսվում է աշնանը․ ՊԲ հրամանատար

Լարվածության աճ կանխատեսվում է աշնանը․ ՊԲ հրամանատար

Հուլիս 24, 2018 15:50 Թշնամին ետ է քաշել հիմնական կուտակումները։