Մեկնաբանություն

Օգոստոս 11, 2018 10:45

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Հայաստանյան միակ տնտեսվարող սուբյեկտը, որի բաժնետոմսերը վաճառվում են Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայում, հայտնվել է փակուղու առջև: Խոսքը «Լիդիան Արմենիա» հանքարդյունաբերական ընկերության մասին է:

Ինչպես հայտնի է, մոտ երկու ամիս է՝ դեպի հանք տանող ճանապարհները փակել են հանքի շահագործման դեմ պայքարողները:

Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ հարյուր հազարավոր դոլարներ են ծախսվել: Եվ դա այն դեպքում, երբ բազմաթիվ այլ հանքեր կան, որոնք շահագործվում են պահանջվող ստանդարտների ամենակոպիտ խախտումներով, և որոնք գործում են գրեթե 100-տոկոսանոց ստվերային դաշտում, սակայն նրանց դեմ որևէ արշավ չկա:

Թեմայի հետ կապված հարցեր շատ կան, բայց պատասխաններն են քիչ:

«Ոդիսականը»

Ամուլսարի հետ կապված կա երեք կողմ: Կան դեմ արտահայտվողներ, կան կողմ արտահայտվողներ և կա կառավարություն, որը պետք է խնդրին լուծում տա: Հանրությունը տվյալ պարագայում դիտորդի դերում է հայտնվել: Հանրությանը քարոզչական գրոհի են ենթարկել երկու կողմից և այդ աղմուկի մեջ կորել է իրականն ու օբյեկտիվը: Մարդիկ, որպես կանոն, բացասական լուրերն ավելի հեշտ են ընկալում ու մարսում: Ամուլսարի մասով հենց այդ բացասականի վրա է դրված շեշտը, ճիշտ այնպես, ինչպես «Նաիրիտը» և ատոմակայանը փակելու պահանջի փուլում գործում էին Խաչիկ Ստամբուլցյանը և մյուս «էկոլոգիստները»:

Պարզ է, որ Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարողների ճնշող մեծամասնությունն անկեղծ է իր մղումներում: Պարզ է նաև, որ եթե մասնագիտական ապացույցներ ներկայացվեն, որ հանքի շահագործումը վնասելու է Ջերմուկին, տարածքի ջրային ռեսուրսներին ու Սևանա լճին, ապա հանքի շահագործումը պետք է թույլ չտալ: Բայց եթե պարզվի, որ մտահոգություններն անհիմն են, ապա հանքի շահագործում թույլ չտալը կլինի ապօրինություն և կհարվածի Հայաստանի տնտեսությանը, բիզնես դաշտին ու ներդրումային միջավայրին:

Որո՞նք պետք է լինեն կառավարության անելիքները

Այժմ կառավարությունը խումբ է ստեղծել՝ հետագայում որոշում կայացնելու համար՝ արդյոք թույլ տա՞լ ընկերությանը Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործում իրականացնել, թե՞ ոչ: Խումբը պետք է պարզի, թե արդյոք բնապահպանական տեսանկյունից կա՞ն ռիսկեր, թե՞ ոչ:

Մեր կարծիքով, կառավարությունը բնապահպանական խնդիրներից զատ պետք է պարզի նաև Ամուլսարի «ոդիսականի» բոլոր ստորջրյա խութերը (մերձամուլսարյան կոռուպցիոն երևույթները) և ընդհանրապես հանքարդյունաբերության ոլորտում տիրող իրավիճակը:

Հանքարդյունաբերությունը մեզ մոտ տնտեսության ամենաստվերային ճյուղերից է, սակայն ուշագրավ է, որ պայքարում են միայն Ամուլսարի հանքի դեմ և դա այն դեպքում, որ «Լիդիան Արմենիա»-ն ոչ միայն ՀՀ հանքարդյունաբերության, այլ ընդհանրապես տնտեսական ամբողջ դաշտի ամենաթափանցիկ տնտեսվարողներից է և գործում է բացառապես միջազգային ստանդարտներով, այլապես չէր կարող միջազգային բորսայական սակարկության հանել իր բաժնետոմսերը և չէր կարող ունենալ այնպիսի ինստիտուցիոնալ բաժնետերեր, ինչպիսիք են IFC-ն (միջազգային ֆինանսական կորպորացիան) ու EBRD-ն (Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը):

Ուշագրավ է նաև այն, որ Ամուլսարի հանքի դեմ պայքարը սկսվել է Սերժ Սարգսյանի նախագահության շրջանում («Լիդիան Արմենիա»-ն ստեղծվել է Սերժ Սարգսյանի նախագահությունից առաջ՝ 2005-ին ու կարողացել է սեփական ճանապարհը հարթել ոչ թե նախորդ իշխանության շնորհիվ, այլ ի հեճուկս Սերժ Սարգսյանի ներդրած ջանքերի): Պայքարի ուժգնությունն էլ ուղիղ համեմատական կապի մեջ է եղել ներքաղաքական գործընթացների հետ: Երբ Սերժ Սարգսյանի դիրքերը քաղաքական դաշտում թուլացել են՝ «Լիդիան Արմենիայի» և ընդհանրապես բիզնես դաշտի դեմ պայքարը «Մեկ օլիգարխի տնտեսության» կառուցման ծրագրի շրջանակներում թուլացել է: Հենց Սարգսյանի ոտքերը պնդացել են՝ սեփականության վերաբաշխմանը կամ փայ խլելուն միտված գործողությունները ուժգնացել են:

Շատերի մոտ կարող է հարց առաջանալ, թե ինչո՞ւ է հատկապես Ամուլսարի դեմ կենտրոնացվել բնապահպանների բողոքը: Մեր կարծիքով, այդ հարցի պատասխանը ոչ այնքան բնապահպանական, որքան քաղաքական, իրավական ու հայաստանյան տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մեջ պետք է փնտրել: Թափանցիկություն պետք է լինի բարիկադի երկու կողմի դեպքում: Ահա այս առումով է, որ կառավարությունն իր հակակոռուպցիոն պայքարի շրջանակներում պետք է մի շարք հարցեր պարզի ու ներկայացնի հանրությանը: Ի վերջո, դա հանքի շահագործման դեմ անկեղծ պայքարի ելածներին էլ պետք է հետաքրքրի:

Մասնավորապես՝

1.Պետք է պարզել, թե ինչո՞ւ է կոնկրետ լրատվամիջոց (Պարադիպլոմասի) ստանձնել «Լիդիան Արմենիայի» դեմ պայքարի ինֆորմացիոն հովանավորի, ավելին՝ շարժիչ ուժի դերը: Արդյոք այդ լրատվամիջոցը կապ ունի՞ Քաջարանի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հետ: Ովքե՞ր են պղնձամոլիբդենայինի փայատերերը: Կապ ունի՞ այդ լրատվամիջոցը Սերժ Սարգսյանի ու նրա անմիջական շրջապատի հետ: Ինչու՞ են այս հարցում հատկապես ակտիվ Սերժ Սարգսյանին ուղղակի կամ անուղղակի ձևով պատկանող մյուս լրատվամիջոցները:

2.Ովքե՞ր են շահագրգռված Ամուլսարի հանքի դեմ ապատեղեկատվության տարածմամբ, ի՞նչ միջոցներով են նրանք գործում:

3.Որտեղի՞ց ստացված միջոցներով է մինչ այդ անհայտ սփյուռքահայ բարերար ներկայացող Բրոնոզյանը հսկայական գումարներ ծախսել Ամուլսարի դեմ հրապարակումների վրա: Մեր իրավապահ մարմինների համար դժվար չէ պարզել, թե արդյոք այդ գումարները հայաստանյա՞ն ծագում ունեն, թե՞ ոչ:

Այս և նմանատիպ այլ հարցերի պարզումը անհրաժեշտ է ոչ միայն հարությանը, այլ նաև Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը, որպեսզի հնարավորինս անկողմնակալ ու կոմպետենտ որոշում կայացվի: Ու որքան շուտ դա արվի, այնքան դրանից կշահի մեր տնտեսությունը:

Հայկ Ուսունց

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Քայլելով տնտեսական հեղափոխության բլեֆը

Քայլելով տնտեսական հեղափոխության բլեֆը

Ապրիլ 24, 2019 09:21 Փաշինյանի միակ զենքը եղել և մնում է ատելությունը։ Իսկ ատելությամբ հեռու չես գնա։
Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես ներկայացրեց իր ծրագիրն Արցախի հարցով (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես ներկայացրեց իր ծրագիրն Արցախի հարցով (տեսանյութ)

Ապրիլ 23, 2019 14:20 Փաշինյանն ամենածանր գործի վրա է. ապահովում է «թավշյա հեղափոխության» տեսարանային մասն ու անվերջանալի ֆեյսբուքյան «լայվերը»։
Մի ուրվական է շրջում Հայաստանում, Կերենսկու ուրվականը

Մի ուրվական է շրջում Հայաստանում, Կերենսկու ուրվականը

Ապրիլ 23, 2019 12:50 Փաշինյանը շատ լավ հասկանում է, որ Վանեցյանին թիրախավորելով՝ իրականում թիրախավորել են իրեն։
Բա ասում էր` առարկայական քննարկումներ չկան

Բա ասում էր` առարկայական քննարկումներ չկան

Ապրիլ 22, 2019 18:30 1997թ. Տեր-Պետրոսյանն էլ հարցը կտրուկ էր դնում`պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն։ Մնում է`Փաշինյանը կրկնի ադրբեջանցիների և սրանց տեսակետները:
Ուկրաինական դասեր Նիկոլ Փաշինյանի համար

Ուկրաինական դասեր Նիկոլ Փաշինյանի համար

Ապրիլ 22, 2019 10:45 Փաշինյանը քաղաքական առումով տեղավորվում է Ուկրաինայի պարտված նախագահ Պորոշենկոյի տիրույթում։
Գալիս է Արթուր Վանեցյանի հետ նկարները ջնջելո՞ւ ժամանակը

Գալիս է Արթուր Վանեցյանի հետ նկարները ջնջելո՞ւ ժամանակը

Ապրիլ 21, 2019 15:50 Հեղափոխականներն իշխանության գալուց հետո դառնում են ոխերիմ բարեկամներ։ Այսպիսին են հեղափոխական ժանրի կանոնները։ 
Դավիթ Սանասարյանով քանդվող կծիկը (տեսանյութ)

Դավիթ Սանասարյանով քանդվող կծիկը (տեսանյութ)

Ապրիլ 21, 2019 13:50 Հեղափոխությունը խժռում է իր զավակներին, իսկ զավակները խժռում են միմյանց։
Քանդուքարափ հեղափոխություն

Քանդուքարափ հեղափոխություն

Ապրիլ 20, 2019 11:05 Հանկարծ հիշել են անմեղության կանխավարկածը․ ավելի շուտ «սորոսական համերաշխության» ոլորտից է։
Նիկոլ Փաշինյանի երկակի ստանդարտները

Նիկոլ Փաշինյանի երկակի ստանդարտները

Ապրիլ 20, 2019 09:01 Այ այսպիսի ընտրովի անմեղության կանխավարկած։ 
Մի՛ մեղադրիր, որ չմեղադրվես

Մի՛ մեղադրիր, որ չմեղադրվես

Ապրիլ 19, 2019 12:55 Մի՛ եղեք Դավիթի պես։ Հարգե՛ք մարդկանց անմեղության կանխավարկածը, այդ թվում նաև՝ Դավիթի պարագայում։
Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Ապրիլ 18, 2019 12:25 Փաշինյանն արցախյան բանակցությունների թեմայով իր ու Սարգսյանի «կետերի» տարբերության մասին և՛ ճիշտ է ասում, և՛ սուտ:
Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Ապրիլ 17, 2019 17:35 Ախր, կոստյումը չի, որ պետք է գեղեցկացնի պաշտոնը։
Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Ապրիլ 16, 2019 21:30 Կարո՞ղ է օրենսդրությամբ ամրագրված խաղի կանոնները շարունակում են գործել, բայց Ռոբերտ Քոչարյանի վրա չեն տարածվում։
Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Ապրիլ 16, 2019 13:20 Թուխիկյանի «հուժկու» պահանջից հետո արդեն Փաշինյանն անձամբ «մեյդան» եկավ ու սկսեց կռիվ տալ ռուսական հեռուստաալիքների դեմ։
Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ապրիլ 16, 2019 00:05 Նիկոլի և իր «շքախմբի» մանիպուլյացիաներին հավատացողների շարքերն արագորեն նոսրանում են։
«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

Ապրիլ 15, 2019 10:40 Ներքին արյունահեղությունը խրախուսելը գործող իշխանությունների միակ տարբերակն է։
Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ապրիլ 13, 2019 14:10 Անդրանիկ Քոչարյանը միշտ էլ «Լիտվինենկոյի վկա» է եղել։
Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Ապրիլ 13, 2019 08:20 Օվացիաներ չեղան, դահլիճը չպայթեց բուռն և երկարատև ծափահարություններից։
Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Ապրիլ 12, 2019 18:35 Նիկոլ Փաշինյանը ԵԽԽՎ-ում կոչ արեց ադրբեջանցիներին հայերի հետ սոցցանցերում շփվել առանց հայհոյանքի ու այսպես ասած՝ քիրվայություն անել:
Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Ապրիլ 12, 2019 08:59 Փաշինյանը կոչ էր անում բիզնեսմեններին հարստանալ ու հարստացնել պետությունը և խոստանում, որ պետությունը միայն օգնելու է բիզնեսին։