Մեկնաբանություն

Օգոստոս 11, 2018 10:45

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Ամուլսարի «ոդիսականը» և կառավարության անելիքը

Հայաստանյան միակ տնտեսվարող սուբյեկտը, որի բաժնետոմսերը վաճառվում են Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայում, հայտնվել է փակուղու առջև: Խոսքը «Լիդիան Արմենիա» հանքարդյունաբերական ընկերության մասին է:

Ինչպես հայտնի է, մոտ երկու ամիս է՝ դեպի հանք տանող ճանապարհները փակել են հանքի շահագործման դեմ պայքարողները:

Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ հարյուր հազարավոր դոլարներ են ծախսվել: Եվ դա այն դեպքում, երբ բազմաթիվ այլ հանքեր կան, որոնք շահագործվում են պահանջվող ստանդարտների ամենակոպիտ խախտումներով, և որոնք գործում են գրեթե 100-տոկոսանոց ստվերային դաշտում, սակայն նրանց դեմ որևէ արշավ չկա:

Թեմայի հետ կապված հարցեր շատ կան, բայց պատասխաններն են քիչ:

«Ոդիսականը»

Ամուլսարի հետ կապված կա երեք կողմ: Կան դեմ արտահայտվողներ, կան կողմ արտահայտվողներ և կա կառավարություն, որը պետք է խնդրին լուծում տա: Հանրությունը տվյալ պարագայում դիտորդի դերում է հայտնվել: Հանրությանը քարոզչական գրոհի են ենթարկել երկու կողմից և այդ աղմուկի մեջ կորել է իրականն ու օբյեկտիվը: Մարդիկ, որպես կանոն, բացասական լուրերն ավելի հեշտ են ընկալում ու մարսում: Ամուլսարի մասով հենց այդ բացասականի վրա է դրված շեշտը, ճիշտ այնպես, ինչպես «Նաիրիտը» և ատոմակայանը փակելու պահանջի փուլում գործում էին Խաչիկ Ստամբուլցյանը և մյուս «էկոլոգիստները»:

Պարզ է, որ Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարողների ճնշող մեծամասնությունն անկեղծ է իր մղումներում: Պարզ է նաև, որ եթե մասնագիտական ապացույցներ ներկայացվեն, որ հանքի շահագործումը վնասելու է Ջերմուկին, տարածքի ջրային ռեսուրսներին ու Սևանա լճին, ապա հանքի շահագործումը պետք է թույլ չտալ: Բայց եթե պարզվի, որ մտահոգություններն անհիմն են, ապա հանքի շահագործում թույլ չտալը կլինի ապօրինություն և կհարվածի Հայաստանի տնտեսությանը, բիզնես դաշտին ու ներդրումային միջավայրին:

Որո՞նք պետք է լինեն կառավարության անելիքները

Այժմ կառավարությունը խումբ է ստեղծել՝ հետագայում որոշում կայացնելու համար՝ արդյոք թույլ տա՞լ ընկերությանը Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործում իրականացնել, թե՞ ոչ: Խումբը պետք է պարզի, թե արդյոք բնապահպանական տեսանկյունից կա՞ն ռիսկեր, թե՞ ոչ:

Մեր կարծիքով, կառավարությունը բնապահպանական խնդիրներից զատ պետք է պարզի նաև Ամուլսարի «ոդիսականի» բոլոր ստորջրյա խութերը (մերձամուլսարյան կոռուպցիոն երևույթները) և ընդհանրապես հանքարդյունաբերության ոլորտում տիրող իրավիճակը:

Հանքարդյունաբերությունը մեզ մոտ տնտեսության ամենաստվերային ճյուղերից է, սակայն ուշագրավ է, որ պայքարում են միայն Ամուլսարի հանքի դեմ և դա այն դեպքում, որ «Լիդիան Արմենիա»-ն ոչ միայն ՀՀ հանքարդյունաբերության, այլ ընդհանրապես տնտեսական ամբողջ դաշտի ամենաթափանցիկ տնտեսվարողներից է և գործում է բացառապես միջազգային ստանդարտներով, այլապես չէր կարող միջազգային բորսայական սակարկության հանել իր բաժնետոմսերը և չէր կարող ունենալ այնպիսի ինստիտուցիոնալ բաժնետերեր, ինչպիսիք են IFC-ն (միջազգային ֆինանսական կորպորացիան) ու EBRD-ն (Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը):

Ուշագրավ է նաև այն, որ Ամուլսարի հանքի դեմ պայքարը սկսվել է Սերժ Սարգսյանի նախագահության շրջանում («Լիդիան Արմենիա»-ն ստեղծվել է Սերժ Սարգսյանի նախագահությունից առաջ՝ 2005-ին ու կարողացել է սեփական ճանապարհը հարթել ոչ թե նախորդ իշխանության շնորհիվ, այլ ի հեճուկս Սերժ Սարգսյանի ներդրած ջանքերի): Պայքարի ուժգնությունն էլ ուղիղ համեմատական կապի մեջ է եղել ներքաղաքական գործընթացների հետ: Երբ Սերժ Սարգսյանի դիրքերը քաղաքական դաշտում թուլացել են՝ «Լիդիան Արմենիայի» և ընդհանրապես բիզնես դաշտի դեմ պայքարը «Մեկ օլիգարխի տնտեսության» կառուցման ծրագրի շրջանակներում թուլացել է: Հենց Սարգսյանի ոտքերը պնդացել են՝ սեփականության վերաբաշխմանը կամ փայ խլելուն միտված գործողությունները ուժգնացել են:

Շատերի մոտ կարող է հարց առաջանալ, թե ինչո՞ւ է հատկապես Ամուլսարի դեմ կենտրոնացվել բնապահպանների բողոքը: Մեր կարծիքով, այդ հարցի պատասխանը ոչ այնքան բնապահպանական, որքան քաղաքական, իրավական ու հայաստանյան տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մեջ պետք է փնտրել: Թափանցիկություն պետք է լինի բարիկադի երկու կողմի դեպքում: Ահա այս առումով է, որ կառավարությունն իր հակակոռուպցիոն պայքարի շրջանակներում պետք է մի շարք հարցեր պարզի ու ներկայացնի հանրությանը: Ի վերջո, դա հանքի շահագործման դեմ անկեղծ պայքարի ելածներին էլ պետք է հետաքրքրի:

Մասնավորապես՝

1.Պետք է պարզել, թե ինչո՞ւ է կոնկրետ լրատվամիջոց (Պարադիպլոմասի) ստանձնել «Լիդիան Արմենիայի» դեմ պայքարի ինֆորմացիոն հովանավորի, ավելին՝ շարժիչ ուժի դերը: Արդյոք այդ լրատվամիջոցը կապ ունի՞ Քաջարանի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հետ: Ովքե՞ր են պղնձամոլիբդենայինի փայատերերը: Կապ ունի՞ այդ լրատվամիջոցը Սերժ Սարգսյանի ու նրա անմիջական շրջապատի հետ: Ինչու՞ են այս հարցում հատկապես ակտիվ Սերժ Սարգսյանին ուղղակի կամ անուղղակի ձևով պատկանող մյուս լրատվամիջոցները:

2.Ովքե՞ր են շահագրգռված Ամուլսարի հանքի դեմ ապատեղեկատվության տարածմամբ, ի՞նչ միջոցներով են նրանք գործում:

3.Որտեղի՞ց ստացված միջոցներով է մինչ այդ անհայտ սփյուռքահայ բարերար ներկայացող Բրոնոզյանը հսկայական գումարներ ծախսել Ամուլսարի դեմ հրապարակումների վրա: Մեր իրավապահ մարմինների համար դժվար չէ պարզել, թե արդյոք այդ գումարները հայաստանյա՞ն ծագում ունեն, թե՞ ոչ:

Այս և նմանատիպ այլ հարցերի պարզումը անհրաժեշտ է ոչ միայն հարությանը, այլ նաև Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը, որպեսզի հնարավորինս անկողմնակալ ու կոմպետենտ որոշում կայացվի: Ու որքան շուտ դա արվի, այնքան դրանից կշահի մեր տնտեսությունը:

Հայկ Ուսունց

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ի՞նչ խնդիր է լուծում Դավիթ Տոնոյանը

Ի՞նչ խնդիր է լուծում Դավիթ Տոնոյանը

Նոյեմբեր 14, 2018 12:35 Տոնոյանը մի կողմից ասում է, որ խնդիր չկա, բայց մյուս կողմից էլ ասում է, որ իրենք միջազգային կառույցներին տեղեկացրել են Նախիջևանի ուղղությամբ խնդրի մասին:
Դավիթ Շահնազարյանը Նիկոլ Փաշինյանին համարում է «Մարտի 1»-ի հրահրիչ

Դավիթ Շահնազարյանը Նիկոլ Փաշինյանին համարում է «Մարտի 1»-ի հրահրիչ

Նոյեմբեր 14, 2018 11:56 Դավիթ Շահնազարյանը 2008-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանի հետ միասին պաշտպանում էր Լևոն Տեր-Պետրոսյանին:
Ովքեր և ինչու են նեղացած Նիկոլ Փաշինյանից

Ովքեր և ինչու են նեղացած Նիկոլ Փաշինյանից

Նոյեմբեր 13, 2018 13:25 Փաշինյանը պատրաստվում է ընտրություններից հետո «քցել» ոչ միայն իրենից կառչած քաղաքական բալաստին, այլ նաև ամբոխին: Ու ճիշտ է անում:
«Ասֆալտին փռվածները» և 800 հազար «թամբալները»

«Ասֆալտին փռվածները» և 800 հազար «թամբալները»

Նոյեմբեր 13, 2018 10:37 Մի մասը  Փաշինյանի իշխանությունը պիտակավորում են որպես բոլշևիկյան, իսկ մյուսները՝ բուրժուական: Երկուսն էլ յուրովի ճիշտ են:
Հեղափոխությունից «քծվածները»

Հեղափոխությունից «քծվածները»

Նոյեմբեր 12, 2018 15:21 «Քցվածների» ցանկում են հայտնվել հեղափոխությանը չաջակցած, բայց հետագայում հեղափոխության «տնփեսայի» կարգավիճակի ձգտածներ, բայց այդպես էլ մերժվածներ:
ՀՀԿ-ում կարող են հանգիստ լինել. Փաշինյանն արդեն քվեարկել է

ՀՀԿ-ում կարող են հանգիստ լինել. Փաշինյանն արդեն քվեարկել է

Նոյեմբեր 12, 2018 13:08 Փաշինյանին ՀՀԿ-ն պետք է և՛ նախընտրական փուլում, և՛ խորհրդարանում:
Հասնել և անցնել Խրյուշչովին (տեսանյութ)

Հասնել և անցնել Խրյուշչովին (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 11, 2018 16:25 Քաղաքական վերնախավի ճնշող մեծամասնությունը չի հավատում իր քարոզած բլեֆներին, բայց փորձում է հավատացնել հանրությանը՝ «Էշ մի սատկի, գարուն կգա» ծրագրի շրջանակներում:
Սերժ Սարգսյան VS Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)

Սերժ Սարգսյան VS Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 10, 2018 14:55 Փաշինյանի մոտ արդեն անցնում է հեղափոխական էյֆորիան: Չուտել մարդու միս, խմել այծի կաթ, ոչխար պահել, մոշ հավաքել, կով չմորթել, գնել հեռուստացույց և նպաստ չուզել:
Հեղափոխությո՞ւն, թե՞ իշխանափոխություն (տեսանյութ)

Հեղափոխությո՞ւն, թե՞ իշխանափոխություն (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 09, 2018 17:44 Ժողովուրդը դուրս եկավ փողոց, որպեսզի մերժի Սերժին (հընթացս նրան համոզեցին, որ բացի Սերժին մերժելուց, պետք է սիրի Նիկոլին):
Յուրայինների մեջ օտար

Յուրայինների մեջ օտար

Նոյեմբեր 09, 2018 02:05 Միջազգային ասպարեզում ոչ թե «դուխով» են հարաբերություններ հաստատում և խնդիրներ լուծում, այլ ԽԵԼՔՈՎ: «Գըմփ-գըմփ-հո՛ւ»-ով դրսում չես զարմացնի:
«Առաքելության» առաքելությունը

«Առաքելության» առաքելությունը

Նոյեմբեր 08, 2018 14:22 Հայտնի են հաղթողները, հայտնի են պարտվողները, հայտնի են նախնական «քցվածները», դեկտեմբերի 9-ից հետո հայտնի կլինեն նաև մյուս «քցվողները»:
Գառնիկը ճիշտ էր, Ասյան սխալվեց (տեսանյութ)

Գառնիկը ճիշտ էր, Ասյան սխալվեց (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 08, 2018 13:50 Հայաստանում «խաղաղասիրական» քարոզը ոչ միայն բարձր կարգավիճակ ունեցող կանանց, այլ նաև «առաջադեմ» աչոնիկների միջոցով է տարվում:
Տիգրան Մուկուչյանը հիմա դեմ է ընտրակաշառքին

Տիգրան Մուկուչյանը հիմա դեմ է ընտրակաշառքին

Նոյեմբեր 08, 2018 11:55 ԿԸՀ ղեկավարը ընտրակաշառքի հոտն առել է ու դրա համար է կոչ անում ՀՀ արդեն իսկ հպարտ դարձած քաղաքացիներին մերժել ընտրակաշառքը:
Ինչու են պատանդառել Սամվել Մայրապետյանին

Ինչու են պատանդառել Սամվել Մայրապետյանին

Նոյեմբեր 07, 2018 11:36 Պատանդ, ինչպես հայտնի է, վերցնում են ինչ-որ բան ստանալու դիմաց կամ ինչ-որ մեկի հետ փոխանակելու համար:
Ղարաբաղի հարցը լուծվելու է վերելակո՞ւմ, թե՞ հրապարակում

Ղարաբաղի հարցը լուծվելու է վերելակո՞ւմ, թե՞ հրապարակում

Նոյեմբեր 06, 2018 13:40 Ալիևը կրկին խոսել է այն մասին, որ պետք է հայերը հանձնեն հողերը և հույս է հայտնել, որ Նիկոլ Փաշինյանը կգնա այդ քայլերին:
Ինչպիսի ընտրություններ են սպասվում

Ինչպիսի ընտրություններ են սպասվում

Նոյեմբեր 06, 2018 11:22 Եթե ՔՊԿ-ն կամ «Իմ քայլը» որևէ ընտրատեղամասում պարտվեն, ապա Նիկոլ Փաշինյանն այդտեղի ընտրությունը կգնահատի որպես քրեաօլիգարխիայի կամ հակահեղափոխության հաղթանակ:
Ի՞նչ կա Ամուլսարի հանքից

Ի՞նչ կա Ամուլսարի հանքից

Նոյեմբեր 05, 2018 22:41 «Թողնենք, թող ԱԺ արտահերթ ընտրություններն անցնեն, հետո կերևա» տարբերակը վտանգավոր է:
Կպահպանի՞ Հայաստանը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը

Կպահպանի՞ Հայաստանը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը

Նոյեմբեր 05, 2018 13:30 ՀԱՊԿ-ում «կոնսենսուս-1» է, այսինքն՝ բացի Հայաստանից, բոլորը դեմ են, որպեսզի Խաչատուրովի փոխարեն ՀՀ մեկ այլ ներկայացուցիչ դառնա գլխավոր քարտուղար:
Հեղափոխական տեղափոխություն

Հեղափոխական տեղափոխություն

Նոյեմբեր 05, 2018 12:40 Ալեն Սիմոնյանի բառապաշարն ու պահվածքը հիշեցնում են Արմեն Աշոտյանի, Կարեն Ավագյանի ու Էդուարդ Շարմազանովի բառապաշարին ու պահվածքին:
Ինչո՞ւ լուծարվեց «Ելք» դաշինքը

Ինչո՞ւ լուծարվեց «Ելք» դաշինքը

Նոյեմբեր 05, 2018 11:30 «Ելք» դաշինքն ակնհայտորեն ստեղծվեց արտաքին մոդեռատորի «անտեսանելի» ձեռքի օգնությամբ: