Կարծիք

Դեկտեմբեր 29, 2018 22:46

Հեղափոխությո՞ւն, թե՞ էգոիզմ

Հեղափոխությո՞ւն, թե՞ էգոիզմ

Արի խոստովանենք, որ, ցավոք, ապրիլ֊մայիսին եղածը հեղափոխություն չէր, որ եղել է հեղափոխության պատրանք իշխանությունը զավթելու համար, և բոլորս ենք այդ պատրանքին խաբվել, այո՛, ուզել ենք խաբվել, կարող ենք բացատրել, թե ինչու ենք խաբվել, որ նախորդ իշխանությունը անտանելի էր դարձել, բա ինչ անեինք, որ մեկ անձը որոշել էր հավերժ իշխանության մնար, ինչքա՞ն էր մնալու, էլի 10 տարի՞, թե՞ 20 տարի, և հանուն ինչի՞, որ փխրուն անվտանգություն ունեցող երկիրը մինչև վերջ դատարկվի՞։

Այո՛, ամեն ինչ ճիշտ է, բայց խոստովանենք, որ մեզ խաբել են, ոչ միայն, մենք ենք մեզ խաբել առանց քննելու ու վերլուծելու ընդդիմադիր տրիբունի գաղափարները՝ մոռացության մատնելով նրա նախկին գործունեությունը, կամ էլ, եթե հիշեցրել են, ասել ենք՝ տեսեք, նա փոխվել է, այլևս այն ագրեսիվ այլատյացը չէ, սեր ու համերաշխություն է քարոզում, և մեր զգացմունքը մտքից ուժեղ է եղել, հաղթել է մտքին, հրճվել ենք նրա կոչերով ու հասարակ մարդու հանդերձավորմամբ՝ ուսապարկով ու շապիկով։

Կարող ենք արդարանալ, թե գիտեք, մենք հեղափոխությանը մասնակցեցինք ոչ թե Նիկոլի համար, այլ որ փոփոխության ճամփա բացվի, որ Հայաստանի ընթացքին խոչընդոտող քարը մի կողմ դրվի և հասարակությունը բացվի, լայն շերտեր հնարավորություն ունենան իշխանությանը մասնակցել, մենք ի՞նչ իմանայինք, որ մի իշխանամոլին փոխարինելու է մի ուրիշ իշխանամոլ, որոնց մեջ ոչ մի գաղափարախոսական տարբերություն չկա, որոնց համար իզմերի դարաշրջանը վաղուց ավարտվել է, բայց կառչած են մի իզմից՝ էգոիզմից, ընդ որում, նոր վարչապետը՝ շատ ավելի, քանի որ եսասիրության և հայրենասիրության երկընտրանքի մեջ միշտ ընտրում է եսասիրությունը. մտասևեռումը՝ կալանվորել նրան, ով խանգարել է մի անգամ իր թայֆային իշխանությունը զավթել ու մեղադրել այն նույն հանցանքում, որով ինքն է դատապարտվել (եթե վերանձնային պատճառ էլ կա, ապա այն է, որ երկրորդ նախագահը իշխանությունից հեռացրել է այն բոլոր անձանց, ովքեր ձևավորել են ժողովրդի վարչապետի քաղաքական հայացքները և ինչպես բազմաթիվ մարդկանց, նրան էլ ներշնչել իրենց ատելությունը և դարձրել իրենց թշնամանքի զոհը։ Բայց գուցե չէ, գուցե իսկապես ժողովրդի վարչապետը ավելի շատ էգոիստ է, քան հիմար)։

Երկրի համար կարևոր անվտանգության կառույցում՝ ՀԱՊԿ֊ում պաշտոնանկ է անում Հայաստանի ներկայացուցչին, ու երբ ՀԱՊԿ֊ի երկրները թափուր աթոռի վրա զառ են գցում, ասում է՝ «Հարց տանք ինքներս մեզ՝ ՀԱՊԿ-ին լո՞ւրջ վերաբերվել, թե՞ ոչ», իսկ պատասխանը երկիրն է ստանում՝ քայքայվող հարաբերություններ այն հզոր երկրի հետ, որից զենք է գնում իր դյուրակեզ սահմանները պաշտպանելու համար։ Ապա հետախուզությունը ձախողած զինվորականին ու 2016֊ի ապրիլյան զոհերի պատասխանատուներից մեկին՝ խորհրդական դարձնում մի իրեն ձեռնտու ցուցմունքի խաթեր և այլն, և այս ամենը ինչի՞ համար, որ մարտի 1֊ը վրայից մաքրելով՝ պսպղացնի սեփական եսը, սեփական էգոն՝ տեսեք, ինչպես է անթերի ճառագում առաջնորդը (չընդունենք այն վարկածը, թե այս ամենը արվում է Ադրբեջանի ախորժակը հեշտ բավարարելու համար և երկրորդ նախագահը բանտ է նետվել, որ չկարողանա կանխել Ալիև֊Մամեդյարովի Ադրբեջանի կազմում Ղարաբաղին ինքնավարություն տալու ցեղասպանական ծրագիրը, համարենք, որ այս վարկածը տարածում են երկրորդ նախագահի կողմնակիցները)։

Հաշվեք, թե ժողովրդի վարչապետը մի ելույթում քանի անգամ է «ես» ասում։ Բայց էգոիզմը լիարժեք չէր լինի, եթե իր բարձր դիրքից չտարածեր դեռևս հավաքականության զգացում պահպանող հասարակության վրա՝ հարուստներին հանելով աղքատների դեմ, անբան հռչակելով բոլոր նրանց, ովքեր գործազուրկ են, նրանց, որոնց մեջ նորմալ կյանքի հույս արթնացրեց, ապա քծնեց՝ հպարտ քաղաքացի անվանելով, իսկ երբ նրանց ուսերի վրա իշխանության եկավ, մակաբույծ հռչակեց, թե ապրում են ուրիշի հաշվին. («350 հազար մարդ Հայաստանում աշխատում է և դա բաժանվում է 800.000 մարդու մեջ։ 800 հազար մարդ պահանջում է այդ 350 հազար մարդուց՝ մեր նպաստը լավացրու, մեր առողջապահությունը ձրի դարձրու, մեր ճանապարհները կառուցի, մեր թոշակները բարձրացրու, մեր աշխատավարձերը բարձրացրու։ 350.000 մարդ ճռռում ա, 800.000 մարդ ուզում ա, որ ավելի շատ ճռռա»)։

Եվ համահարթ եկամտի հարկի ներդրմամբ բարձրացնում է հարուստների աշխատավարձը այն գումարների հաշվին, որոնք ինչ-որ չափով օգնելու էին ծանր վիճակում գտնվող մարդկանց։

Էգոյին էլ խանգարում են բոլոր այն հաստատությունները, որոնք հավաքականություն են խորհդանշում՝ Սփյուռք և Մշակույթ, հետևաբար՝ Սփյուռքի ու Մշակույթի նախարարութունները փակվում են։

Այո՛, երբ իզմերը վերացնում են, մնում է մի իզմ՝ էգոիզմը, որի հետևից էլ գնաց համայն հայ ժողովուրդը։

Բայց եթե գոնե ինքդ քեզ հետ անկեղծ ես, ուրեմն, արդարացումները չեն փրկի չտեսնելու համար խաբվածությունդ, առավել ևս՝ ինքնախաբվածությունդ։ Իսկ թե ինքներս մեզ որտեղ ենք խաբել, այ հետաքրքիր թեմա է։ Եթե յուրաքանչյուրս կարողանանք հայտնաբերել, թե որտեղ ենք ինքներս մեզ խաբել, ինչու ենք խաբել, և նաև որտեղ են մեզ խաբել, ավելի կամրապնդվեն մեր գաղափարական դիրքերը, իսկ երկրի համար օգտակար մտքեր կառաջանան։

Այսուհանդերձ, հարց՝ այս փոփոխությունը անհրաժե՞շտ էր, թե՞ ոչ, արժե՞ր, թե՞ չարժեր։ Ընդահանրապես, այսպիսի փոփոխությունները կամ հեղափոխությունները՝ իրական,թե սուտ, հասարակությանը քաղաքական հասունություն ու փորձառություն են տալիս և նոր մտքեր ծնում։ Բայց այդպիսի հեղափոխական ուսումնառություն, այդպիսի շռայլություն կարող են իրենց թույլ տալ այն երկրները, որոնց չեն սպառնում ճակատագրական վտանգներ։ Չորս կողմից թշնամիներով ու կասկածելի բարեկամներով շրջապատված, պատերազմի մեջ գտնվող երկրի ժողովրդին մեծ շռայլություն է խաբվելը իշխանամոլ դեսպոտների պոպուլիստական դատարկ կոչերին։

Պատմությունը մի հնարավորություն տվել էր քաղաքական փորձառություն ձեռք բերելու համար, 1990֊ականներին երկիրը մի հեղափոխություն ստացել էր։ Այո՛, այն մեկը իրական հեղափոխություն էր, երբ մի գաղափարախոսությանը փոխարինեց մեկ ուրիշը, համայնականին՝ էգոիստականը, և ստեղծեցին անձնական շահի վրա հիմնված նոսրացող երկիր։ Բայց, ցավոք, այն քաղաքական գիտակցության վրա քիչ ազդեցություն ունեցավ՝ մի կողմից հեղափոխականների ագահության ու իշխանամոլության պատճառով, որ այնքան անհանդուրժող էին այլ գաղափարների հանդեպ, որ փակեցին քաղաքական միտքը կրթելու, ուրիշներին կառավարման փորձ ընձեռելու, հասարակությանը՝ փորձառություն ձեռք բերելու հնարավորությունները, մյուս կողմից էլ՝ իշխանությանը գաղափարախոսական դիմադրություն չստեղծելու հասարակության անկարողության պատճառով։

Հասարակությունը նոր գաղափարներ առաջադրելու մեջ այնքան անկարող գտնվեց, որ գաղափարախոսական դատարկության մեջ զնգզնգացին նրանք, ովքեր իր աչքի առաջ իշխանությունը զավթել ու երկիրը թալանել էին և հազարավոր մարդկանց դժբախտության պատճառ դարձել։ Երկիրը մի կերպ ազատվել էր նրանցից և սկսել էր երերուն քայլերով քիչ թե շատ ոտքի կանգնել, բայց 2008֊ին այդ հորդան՝ նրանք, ովքեր իրենցից խելոք հաստոցները մետաղի ջարդոն սարքում֊ծախում էին, գիտության առաջատար տերությունից ժառանգություն ստացած գործարաններին վերաբերվում էին այնպես, ինչպես օրանգուտանները կոկոսի ծառուղուն, և ահա նրանք, ամբոխ հավաքելով, լցվեցին հրապարակներ և արյուն հոսեցնելով ու 10 հոգու զոհաբերելով՝ քիչ մնաց կրկին իշխանությունը զավթեն։

Մանկամիտ հասարակություն, որ իշխանության էր բերելու նրան, ով իրեն դժբախտացրել էր, ինչպես մանուկն է պատրաստ գնալ իրեն մի անգամ բռնաբարած պեդոֆիլի հետևից, ով կրկին կոնֆետ էր ցույց տվել։ Բայց այն, որ հասարակության ստվար մասը անհանգստացել էր ու չէր կարող հանդուրժել այդ հորդայի վերադարձը, դեռ հույս էր ներշնչում, որ ամբողջ հասարակությունը ինֆանտիլ չէ։ Մոլորություն, պարզվեց, որ ոչ, այնքան մանկամիտ է, որ իրեն շռայլություն թույլ տվեց, որ առանց ծրագիր, առանց նոր գաղափարների, միայն երկրի ղեկավարին փոխելու մի քայլանոց գործողության պլանով, 2008֊ին ատելություն սփռող տրիբունը դիմակավորված՝ հանդուրժողականության ու սիրո դիմակով, ամբողջ ժողովրդին ոտքի հանի ու իշխանությունը զավթի։

Բոլոր նշանները կան, որ այս մանկամտությունը թանկ է նստելու երկրի վրա, սպառնալիքները՝ հատկապես արտաքին սպառնալիքները, գնալով վտանգավոր են դառնում։ Հույսն այն է, որ մի քիչ ճիշտ դուրս գա էն խոսքը, թե ժողովուրդը իմաստուն է, և ժողովրդի ներսում արթնանա ինքնապահպանման գիտակցությունը և թույլ չտա, որ կորուստները մեծ լինեն։

Վահան Իշխանյանի ֆեյսբուքյան էջից

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Դատարանի քայլերը շարունակում են մնալ անքննելի ու անհասկանալի

Դատարանի քայլերը շարունակում են մնալ անքննելի ու անհասկանալի

Մարտ 20, 2019 20:28 Ակնհայտ է՝ Քոչարյանի նկատմամբ առկա է ընդգծված վերաբերմունք՝ հրահանգ, պատվեր։
Ծերուկն անտանելի է դառնում

Ծերուկն անտանելի է դառնում

Մարտ 20, 2019 14:20 Օրվա իշխանությանը շնորհակալ լինելու մղումով է թխել բաց նամակ կոչված ողորմելի պամֆլետը:
Ճորտերը

Ճորտերը

Մարտ 20, 2019 12:25 Եթե ձեզ 20 տարի գյուղապետը ծեծել է, ուրեմն գործ ունենք ճորտերի ու մտրակավոր ճորտատիրոջ հետ։
Մոնոպոլիստներն իրենց հրաշալի են զգում

Մոնոպոլիստներն իրենց հրաշալի են զգում

Մարտ 20, 2019 12:00 Պետության կողմից չի ներդրվել որևէ գործուն միջոց։
Այդ ով ա գժվել միլիոններ ծախսի այս խոտանների վրա, երբ պետք ա ընդամենը մերթ ընդ մերթ խոսացնեն

Այդ ով ա գժվել միլիոններ ծախսի այս խոտանների վրա, երբ պետք ա ընդամենը մերթ ընդ մերթ խոսացնեն

Մարտ 20, 2019 09:10 Մի հատ լրագրող ու մի հատ կամեռան լրիվ հերիք են, դեռ տակը սդաչի էլ կմնա։
Գառը որ յոնջա ա ուտում, ուռում ա, իրեն թվում ա, որ ինքը կոկորդիլոս ա

Գառը որ յոնջա ա ուտում, ուռում ա, իրեն թվում ա, որ ինքը կոկորդիլոս ա

Մարտ 20, 2019 09:01 Հատված «Ռանչպարցիների կանչը» վեպից։
Արևմտյան լրատվամիջոցներին էլ է պետք բոյկոտել

Արևմտյան լրատվամիջոցներին էլ է պետք բոյկոտել

Մարտ 19, 2019 21:59 Կանխատեսում են Հայաստանում տնտեսական աճի դանդաղում:
Վարչապետի հայտարարության հիման վրա դատախազությունը պետք է քրեական վարույթ սկսեր

Վարչապետի հայտարարության հիման վրա դատախազությունը պետք է քրեական վարույթ սկսեր

Մարտ 19, 2019 17:17 Կա՛մ պետք է վարչապետը պետք է պատասխանատվության ենթարկվի, կա՛մ․․․
Էլիտաների կոնֆլիկտը Հայաստանում․ մաս III

Էլիտաների կոնֆլիկտը Հայաստանում․ մաս III

Մարտ 19, 2019 14:11 Հայաստանում էլիտաների բազմակարծությունը պարբերաբար ոչնչացվել է։
Վարչապետ մարդ ես, բան ու գործ չունես, էսքան լրագրող հավաքել ես, քո PR-ն ես անում

Վարչապետ մարդ ես, բան ու գործ չունես, էսքան լրագրող հավաքել ես, քո PR-ն ես անում

Մարտ 19, 2019 13:15 Բա էս պետության կառավարումը ո՞ւմ հույսին եք թողել:
Հասնել և անցնել Թուրքմենստանին (տեսանյութ)

Հասնել և անցնել Թուրքմենստանին (տեսանյութ)

Մարտ 19, 2019 11:00 Թուրքմենբաշին պոեզիայի մեծ սիրահար է։ Ինքը գրում է, ինքն էլ ընթերցում բանաստեղծությունը ... կառավարության նիստից առաջ։
Սա Վրաստանում ՆԱՏՕ-ի կազմակերպած հերթական զորավարժությունն է, որին Հայաստանը չի մասնակցում

Սա Վրաստանում ՆԱՏՕ-ի կազմակերպած հերթական զորավարժությունն է, որին Հայաստանը չի մասնակցում

Մարտ 18, 2019 19:45 Սերժ Սարգսյանի ժամանակշրջանում լիներ, պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինչ ոռնոց էին դրել:
Լուսինե Բադալյանը հաճախ է փոխում իր հերոսներին

Լուսինե Բադալյանը հաճախ է փոխում իր հերոսներին

Մարտ 18, 2019 19:22 Բացառված չէ, որ Լուլուն շուտով նոր հերոս կունենա:
Լճացումը ծնեց այս իշխանությունը

Լճացումը ծնեց այս իշխանությունը

Մարտ 18, 2019 15:40 Սկսել են մտածել, թե ժողովուրդը փողոց էր դուրս եկել, որ իրենք գան իշխանության:
Նացիոնալիզմն ու մարդու իրավունքները

Նացիոնալիզմն ու մարդու իրավունքները

Մարտ 18, 2019 14:05 Բռնատիրական ռեժիմները, թաքնվելով հայրենասիրական գաղափարների հետևում, մարդկանց անձնային իրավունքներն ու ազատություններն են սահմանափակում։