Կարծիք

Մարտ 14, 2019 16:00

Արցախցիներին բանակցությունների սեղանի շուրջ նստեցնելն ինքնանպատակ չպիտի լինի

Արցախցիներին բանակցությունների սեղանի շուրջ նստեցնելն ինքնանպատակ չպիտի լինի

Հասարակության մեջ լայն քննարկման առարկա է դարձել Մինսկի Խմբի համանախագահների՝ վերջերս տարածած հայտարարությունը՝ արցախյան խնդրի կարգավորման հետ կապված: Իհարկե, ցավալի է, որ մեր «հեղափոխական» կառավարության «ջանքերով» Սանկտ Պետերբուրգի ու Վիեննայի պայմանավորվածությունները փաստացի չեղարկվեցին, և Հայաստանը բանակցություններում կոնտրպրոդուկտիվ կողմի վերածվելու վտանգի առջև է կանգնել, սակայն, այնուամենայնիվ, մեծ հաշվով, միջազգային հանրության մոտեցումները, կարծես թե, նույնն են մնացել. նույն 3 սկզբունքներն ու 6 ենթակետերը, որոնց շուրջ պիտի շարունակվեն այդ բանակցությունները:

Թերևս միակ նորությունը կարելի է համարել հայտարարության վերջում հայտնված հետևյալ պարբերությունը՝ «Համանախագահները նաև կշարունակեն քննարկել համապատասխան հարցերը հակամարտության ուղղակի ազդեցությունը կրող հետաքրքրված կողմերի հետ՝ ճանաչելով, որ նրանց տեսակետները եւ մտահոգությունները պետք է հաշվի առնվեն ցանկացած բանակցային լուծման հաջողության համար»:

Սա, ըստ երևույթին, հետևանք է Փաշինյանի անվերջ պնդումների, որ ԼՂ-ն պիտի բանակցային կաղմ լինի, բայց դրա շնորհիվ որպես արդյունք ստացել ենք խայտառակ մի ձևակերպում, որն ավելի շատ ձեռնտու է ադրբեջանական կողմին, քանի որ ադրբեջանական կողմն է միշտ պնդում, որ ԼՂ-ն երկու համայնք ունեցող տարածք է (հայկական ու ադրբեջանական), և որ Ղարաբաղի հայությունը ոչ թե կոնֆլիկտի կողմ է, այլ ընդամենը շահագրգիռ կողմ այնպես, ինչպես Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքը, այսինքն՝ այս փաստաթղթում գրվածը (հակամարտության ուղղակի ազդեցությունը կրող հետաքրքրված կողմեր) ադրբեջանական տեսակետի հաստատումն է, այլ ոչ թե Փաշինյանի տեսակետի:

Իսկ դիվանագիտական հարթության մեջ մեզ համար միակ ձեռնտու մոտեցումը այն կլինի, երբ որպես հակամարտության կողմեր՝ ճանաչվեն Ադրբեջանն ու Արցախը, այսինքն՝ կոնկրետ արցախահայությունը, որը պիտի բոլորի կողմից ընկալվի ոչ թե որպես ուղղակի համայնք, այլ որպես ազգություն, քանի որ ազգությունը, ի տարբերություն համայնքի, ունի տարածք, և սա շատ կարևոր է: Իսկ այս փաստաթղթում Արցախի հայ բնակչությունը հիշատակվում է որպես համայնք՝ այսպես կոչված, Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքի հետ հավասար կարգավիճակով:

Սա արդեն իսկ մեծագույն դիվանագիտական պարտություն է, քանի որ, նորից եմ կրկնում, համայնքը ազգություն չէ, այն իրավունքներ չունի ինչ-որ կոնկրետ տարածքի նկատմամբ, ու հետևաբար առավելագույնը, որ կարող է պահանջել, դա մշակութային ինքնավարություն ստանալու իրավունք է, որին, ինչպես գիտենք, Ադրբեջանը դեմ չէ, իսկ ահա ինքնորոշման իրավունքի մասին մեկընդմիշտ պիտի մոռանա:

Ու այն, որ վերևում, այնուամենայնիվ, ինքնորոշման իրավունքի մասին հիշատակվում է, ապա դա նախկինից եկած իներցիայի արդյունք է միայն. եթե մեր նոր կառավարությունը այս ոգով (Духов!) շարունակի բանակցել, ուրեմն հավատացած եղեք, որ շուտով դրա մասին էլ կմոռանան, ու օրերից մի օր կտեսնենք, որ ինքնորոշման սկզբունքն ուղղակի տեքստերից հանվել է:

Մարդիկ պիտի հստակ գիտակցեն, որ արցախահայության պարագայում համայնք բնորոշումն անընդունելի պիտի լինի, քանի որ համայնքն այն էթնիկ կամ կրոնական խումբն է, որը չունի տարածք ու ցրված է պետականաստեղծ ու պետականակիր ազգի մեջ (օրինակ՝ Ռուսաստանում ապրող հայ ժողովուրդը համայնք է), իսկ ազգությունն ունի որոշակի տարածք, որի վրա կոմպակտ ապրում է և մեծամասնություն է կազմում, որն էլ իր հերթին նշանակում է, որ այդ ազգությունն ունի իրավունքներ տվյալ տարածքի նկատմամբ, այդ թվում՝ ինքնորոշման: Այնպես որ, արցախցիներին բանակցությունների սեղանի շուրջ նստեցնելը ինքնանպատակ չպիտի լինի. նախ և առաջ պիտի ճշտվի, թե ինչ կարգավիճակով են արցախցիները նստելու այդ սեղանի շուրջ, եթե համայնքի, ապա, կարծում եմ, Ադրբեջանը մի գեղեցիկ օր կարող է և գնա այդ քայլին, ինչո՞ւ ոչ, չէ՞ որ սեփական քաղաքացիների հետ բանակցելը (ականջը կանչի Արարատ Միրզոյանի) իր սուվերենությանն ու տարածքային ամբողջականությանը սպառնալիք չի կարող հանդիսանալ, այլ ընդհակառակը՝ դա իր համար դիվանագիտական հաղթանակ է լինելու:

Թորոս Ալեքսանյան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ինչո՞ւ են լռում, ինչո՞ւ որևէ կերպ չեն հակադրվում «թավշա» խելացնորության այս հաղթարշավին

Ինչո՞ւ են լռում, ինչո՞ւ որևէ կերպ չեն հակադրվում «թավշա» խելացնորության այս հաղթարշավին

Մայիս 26, 2019 12:15 Պետության «ազատ անկման» այս ընթացքը հանդուրժում են, որ ի՞նչ անեն։
Էս գյադուց հիմա հերթով հրաժարվում են բոլոր իմքայլականները

Էս գյադուց հիմա հերթով հրաժարվում են բոլոր իմքայլականները

Մայիս 26, 2019 11:34 Ազիզ ջան, արդեն հիմա սկսի վազել դեպի Ադրբեջանի սահմանը ու քաղաքական ապաստան խնդրի։
Հարձակվել են 5-րդ ալիքի լրագրողի վրա

Հարձակվել են 5-րդ ալիքի լրագրողի վրա

Մայիս 26, 2019 11:25 Այդ վիճակը արդարացնո՞ւմ է արյան կաթիլները, որ հավակնում է գետ դառնալու:
Ափսոս. ջահել-ՋԻՎԱՆ տղա էր

Ափսոս. ջահել-ՋԻՎԱՆ տղա էր

Մայիս 26, 2019 11:15 Իրավագիտակից քաղաքացիները պետք է թքեն իր դեմքին։
Լյումպենն ուղարկեք տուն

Լյումպենն ուղարկեք տուն

Մայիս 26, 2019 11:10 Իրավիճակի անկառավարելի դառնալու սահմանագիծն անտեսանելի է։
Մարդը մարդու համար դարձել է գայլ

Մարդը մարդու համար դարձել է գայլ

Մայիս 26, 2019 10:38 Երբեք մարդը մարդուն այսքան չի ատել մեր երկրում, իշխանության և ընդդիմության երկրպագուներն այսքան ոխերիմ չեն եղել:
Փաստորեն՝ Նիկոլը պետություն է, Ջիվանը՝ ժողովուրդ

Փաստորեն՝ Նիկոլը պետություն է, Ջիվանը՝ ժողովուրդ

Մայիս 26, 2019 10:00 Ժողովուրդը զզվում է քայլիշխանությունից, ամբոխն էլ կորցնում է ունակությունը ժողովուրդ իմիտացնելու։
Փաշինյանն էս մարդկանց վրա է հենվել

Փաշինյանն էս մարդկանց վրա է հենվել

Մայիս 26, 2019 09:40 Լավ կլինի իրենց արածների համար էլ պատասխանատվություն ստանձնի, ոչ թե քանի պետք են՝ Ժողովուրդ են, իսկ երբ խանգարում եմ՝ սադրիչներ։
И зарплата у тебя маааааленькая

И зарплата у тебя маааааленькая

Մայիս 26, 2019 09:30 Հզոր, հուժկու հանրահավաք։
Կարմիր գծերը շարունակում են հատվել, իրավական մշակույթը շարունակում է գահավիժել

Կարմիր գծերը շարունակում են հատվել, իրավական մշակույթը շարունակում է գահավիժել

Մայիս 26, 2019 09:20 «Ներազգային» թշնամանք հարուցելուն ուղղված գործողություններ։
Ինքնաբուխ սպառնալիք էր (լուսանկար)

Ինքնաբուխ սպառնալիք էր (լուսանկար)

Մայիս 26, 2019 09:00 Նկարում ՀՀ ոստիկանապետը՝ Արցախի նախագահի «գլուխը ցխողների» հետ։
Մեր տնտեսության հաջողակները

Մեր տնտեսության հաջողակները

Մայիս 26, 2019 08:35 1000 խոշոր հարկ մուծողներից միայն 39 ընկերության է «հաջողվել» 100 մլն դրամից ավելի շահութահարկ մուծել:
Փաշինյանի քաղաքական թիմը սպառնում է «քարերով ջարդել Բակո Սահակյանի գլուխը»

Փաշինյանի քաղաքական թիմը սպառնում է «քարերով ջարդել Բակո Սահակյանի գլուխը»

Մայիս 25, 2019 23:30 Ոստիկանությունը էս դեպքով ինչ-որ բան անելո՞ւ է։
Հ1-ը այսօրվա ակցիան ուղիղ եթեր էր տալիս Ֆեյսբուքում

Հ1-ը այսօրվա ակցիան ուղիղ եթեր էր տալիս Ֆեյսբուքում

Մայիս 25, 2019 23:02 Պարզվեց՝ «Իմ քայլը» դաշինքն ասում է, թե կապ չունի այս ակցիայի հետ։
Սա՞ է «ժողովուրդը»

Սա՞ է «ժողովուրդը»

Մայիս 25, 2019 22:50 Ջավախքում մի հին խոսք կա՝ «թանկ ժամանակ քաք մի ուտի, որ էժան ժամանակ քեզ քաք ուտող չասեն»։ 
Վարչապետն այնքան ապաշնորհ գտնվեց, որ մեկ տարում նրա աջակիցների թիվը դարձավ այսքան

Վարչապետն այնքան ապաշնորհ գտնվեց, որ մեկ տարում նրա աջակիցների թիվը դարձավ այսքան

Մայիս 25, 2019 22:28 Ուրախ եմ, որ Հայաստանում աբիժնիկների թիվն այսքան է։
Բարեփոխումն անցումային արդարադատությունը չի

Բարեփոխումն անցումային արդարադատությունը չի

Մայիս 25, 2019 17:13 Միահեծան բռնատիրություն ձևավորելու հերթական փուլն է։