Մեկնաբանություն

Ապրիլ 02, 2019 21:29

Չի՞ հասկանում, թե՞ ձևացնում է

Չի՞ հասկանում, թե՞ ձևացնում է

Վիեննայից վերադառնալուց հետո վարչապետ Փաշինյանը հերթական անգամ «լայվ» մտավ, որ դուխ տա իր հետ դեռևս հույսեր կապողներին, հանգստացնի թերահավատներին և հակադարձի «չուզողներին», բայց ստացվեց, ինչպես միշտ։

Վարչապետի երկարաշունչ ուղերձը՝ ուղղված հանրությանը, ավելի շատ հարցականներ առաջացրեց, քան պատասխանեց բանակցային գործընթացից շատ թե քիչ տեղյակ շրջանակներին մտահոգող «օդից կախված» հարցերին։ Ավելին՝ ցույց տվեց, որ ճակատագրով կամ թյուրիմացաբար գլխավոր բանակցողի դերում հայտնված այս անձնավորությունն այսքան ժամանակ ոչ բանակցային գործընթացի պատմությունից է բան հասկացել, ոչ էլ համարժեք պատկերացում ունի բանակցությունների տրամաբանության մասին։

Հարցականները շատ են, բայց անդրադառնանք դրանցից երկուսին։

Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակը վերջերս ևս մեկ անգամ՝ ոչ թե ըսի-ըսավների մակարդակով, այլ անհերքելի փաստերով՝ հղում անելով, մասնավորապես, Տեր-Պետրոսյանի նախկին խորհրդական՝ բանակցությունների «գլխավոր մասնագետ» Ժիրայր Լիպարիտյանին, համոզիչ կերպով ցույց տվեց, որ Լեռնային Ղարաբաղը դեռ մինչև Ռոբերտ Քոչարյանի Հայաստան գալն էր փաստացի դուրս մնացել բանակցային գործընթացից (մի կողմ թողնենք, որ մինչ այդ էլ որպես բանակցությունների լիարժեք սուբյեկտ՝ հավասարը հավասարի պես, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հետ չէր նստել բանակցային սեղանի մոտ, այլ՝ «ԼՂ ընտրված ներկայացուցիչների և չեղած «ադրբեջանական համայնքի» ներկայացուցչի մակարդակով)։ Դրանից հետո 20 տարվա վաղեմության պնդերես շահարկումները, թե Ռոբերտ Քոչարյանն է դուրս թողել Արցախը բանակցային ձևաչափից և իրենով արել արցախահայության անունից բանակցելու իրավունքը, մղվեցին երկրորդ պլան։

Փաշինյանն ուղիղեթերային իր ուղերձում միանշանակ, ընդ որում՝ մեկի տեղ մի քանի անգամ, պնդում է, որ հենց 98-ին Արցախը դուրս մնաց բանակցային ձևաչափից։ Եվ, որպես մեղմացուցիչ հանգամանք, նշում է՝ այդքանով հանդերձ, Արցախը դե ֆակտո մասնակցել է բանակցություններին, որովհետև երկրորդ և երրորդ նախագահները, ծնունդով Արցախից լինելով, ուղղակի կամ անուղղակի ներկայացնում էին նաև Արցախը։ Դե, իսկ ինքը, քանի որ արցախյան արմատներ չունի՝ քայլելով ու փողոց փակելով իշխանության եկած իջևանցի տղա է, չի կարող բանակցել Արցախի անունից ու Արցախի փոխարեն։

Իրողությունն այն է, որ Արցախն, այո՛, փաստացի ներգրավված է եղել բանակցային գործընթացում, բայց դա պայմանավորված էր ոչ թե գլխավոր բանակցողների ծննդավայրի (և անգամ Արցախյան պատերազմում ունեցած հսկայական ներդրումների) գործոնով, այլ նրանով, որ ամեն անգամ (կամ գրեթե ամեն անգամ) տարածաշրջան այցելելիս Մինսկի խմբի համանախագահները մեկնում էին նաև Արցախ, հանդիպում ղեկավարության հետ, լսում նրանց տեսակետները բանակցային օրակարգում դրված ցավոտ հարցերի վերաբերյալ։

Եվ ավելին՝ նույն երկրորդ և երրորդ նախագահները մեկ անգամ չէ, որ հրապարակավ խոսել են Արցախը բանակցությունների լիիրավ մասնակից դարձնելու անհրաժեշտության մասին՝ շեշտելով, որ առանց հակամարտության հիմնական սուբյեկտի, այսինքն՝ Արցախի անմիջական մասնակցության, խնդիրը չի կարող լուծվել ու չի լուծվի։ Եվ ուրեմն՝ Փաշինյանը կա՛մ ծանոթ չէ Քոչարյանի գրասենյակի վկայակոչած փաստերին ու փաստարկներին, ասել է թե՝ չի յուրացրել բանակցային գործընթացի պատմությունը (ինչը զարմանալի չէ, եթե հաշվի առնենք, թե ովքեր էին ուսուցիչները՝ Տեր-Պետրոսյան ու Ալիև)։ Այսինքն՝ խոսում է իր չիմացած բաներից, կա՛մ, որ ավելի վատ է, լավ էլ գիտի, բայց միտումնավոր խեղաթյուրում է փաստերը՝ ուղղակի ջուր լցնելով Տեր-Պետրոսյանի ու իր վկաների ջրաղացին։

Փորձելով պատրանք ստեղծել, թե «տղամարդ է, խոսքի տերն» է՝ ինչպես և նախապես խոստացել էր, Վիեննայում օրակարգ է մտցրել Մադրիդյան սկզբունքների հիմքում դրված հայտնի երեք սկզբունքների և վեց տարրերի շուրջ տարընթեցումները հանելու, այդ հարցերում հստակություն մտցնելու և տարաբևեռ մեկնաբանությունների մշակույթից հրաժարվելու խնդիրը։ Եվ ավելացնում է՝ իհարկե, հարցականները մնում են, բայց ինքը հետևողական է լինելու այդ հարցում և փորձելու է ստանալ իրեն հետաքրքրող բոլոր հարցերի հստակ պատասխանները։

Սա փաստում է, որ Փաշինյանն այդպես էլ գլխի չի ընկել, որ բանակցությունների նպատակն էլ հենց առայժմ ցավոք անլուծելի այդ թնջուկների շուրջ կոնսենսուսի հասնելն է՝ հակամարտության բոլոր կողմերի համար այս կամ այն չափով ընդունելի մոտեցումներ մշակելը։ Ամբողջ խնդիրն այն է, որ կողմերի մոտեցումներն այդ հարցերում տրամագծորեն տարբեր են (հուսանք, այսօր էլ տարբեր են), և կողմերից յուրաքանչյուրը, ներկայացնելով իր դիրքորոշումը, ակնկալիքների և ցանկությունների նշաձողը, հիմնավորելով իր մոտեցումները, ձգտում է կշեռքի նժարն իր կողմը թեքել և հասնել իր համար առավել նպաստավոր հանգուցալուծման։ Հենց այն հարցերի շուրջ, որոնց հետ կապված Փաշինյանն ուզում էր պարզաբանումներ ստանալ Ադրբեջանից և Մինսկի խմբի համանախագահներից։

Եթե այդ հարցերը միանշանակ պատասխաններ ունենային, և բանակցությունների բոլոր մասնակիցները՝ Հայաստանը, Ադրբեջանը, Արցախը և Մինսկի խմբի համանախագահները նույն դաշտում տեսնեին դրանց լուծումները, կողմերին կմնար նստել կլոր սեղանի շուրջ և գրավոր ձևակերպում տալ ձեռք բերված պայմանավորվածություններին։ Այսինքն՝ մշակել այդքան սպասված երկարատև և կայուն խաղաղության համաձայնագիրը։

Այս տարրական բանը չհասկանալ նշանակում է դիվանագիտության մեջ բոբիկ լինել, ինչը, համաձայնեք, չափից ավելի մեծ շռայլություն է մեզ համար. անթույլատրելի շռայլություն, որի հետ երևի թե միայն Վիեննայի և Սանկտ-Պետերբուրգի պայմանավորվածությունները ջրելը՝ ոտքի վրա կամ ձեռի հետ ձեռք բերված վերելակային համաձայնություններով փոխարինելը կարող է համեմատվել…

Լիլիթ Պողոսյան

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Քայլելով տնտեսական հեղափոխության բլեֆը

Քայլելով տնտեսական հեղափոխության բլեֆը

Ապրիլ 24, 2019 09:21 Փաշինյանի միակ զենքը եղել և մնում է ատելությունը։ Իսկ ատելությամբ հեռու չես գնա։
Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես ներկայացրեց իր ծրագիրն Արցախի հարցով (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես ներկայացրեց իր ծրագիրն Արցախի հարցով (տեսանյութ)

Ապրիլ 23, 2019 14:20 Փաշինյանն ամենածանր գործի վրա է. ապահովում է «թավշյա հեղափոխության» տեսարանային մասն ու անվերջանալի ֆեյսբուքյան «լայվերը»։
Մի ուրվական է շրջում Հայաստանում, Կերենսկու ուրվականը

Մի ուրվական է շրջում Հայաստանում, Կերենսկու ուրվականը

Ապրիլ 23, 2019 12:50 Փաշինյանը շատ լավ հասկանում է, որ Վանեցյանին թիրախավորելով՝ իրականում թիրախավորել են իրեն։
Բա ասում էր` առարկայական քննարկումներ չկան

Բա ասում էր` առարկայական քննարկումներ չկան

Ապրիլ 22, 2019 18:30 1997թ. Տեր-Պետրոսյանն էլ հարցը կտրուկ էր դնում`պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն։ Մնում է`Փաշինյանը կրկնի ադրբեջանցիների և սրանց տեսակետները:
Ուկրաինական դասեր Նիկոլ Փաշինյանի համար

Ուկրաինական դասեր Նիկոլ Փաշինյանի համար

Ապրիլ 22, 2019 10:45 Փաշինյանը քաղաքական առումով տեղավորվում է Ուկրաինայի պարտված նախագահ Պորոշենկոյի տիրույթում։
Գալիս է Արթուր Վանեցյանի հետ նկարները ջնջելո՞ւ ժամանակը

Գալիս է Արթուր Վանեցյանի հետ նկարները ջնջելո՞ւ ժամանակը

Ապրիլ 21, 2019 15:50 Հեղափոխականներն իշխանության գալուց հետո դառնում են ոխերիմ բարեկամներ։ Այսպիսին են հեղափոխական ժանրի կանոնները։ 
Դավիթ Սանասարյանով քանդվող կծիկը (տեսանյութ)

Դավիթ Սանասարյանով քանդվող կծիկը (տեսանյութ)

Ապրիլ 21, 2019 13:50 Հեղափոխությունը խժռում է իր զավակներին, իսկ զավակները խժռում են միմյանց։
Քանդուքարափ հեղափոխություն

Քանդուքարափ հեղափոխություն

Ապրիլ 20, 2019 11:05 Հանկարծ հիշել են անմեղության կանխավարկածը․ ավելի շուտ «սորոսական համերաշխության» ոլորտից է։
Նիկոլ Փաշինյանի երկակի ստանդարտները

Նիկոլ Փաշինյանի երկակի ստանդարտները

Ապրիլ 20, 2019 09:01 Այ այսպիսի ընտրովի անմեղության կանխավարկած։ 
Մի՛ մեղադրիր, որ չմեղադրվես

Մի՛ մեղադրիր, որ չմեղադրվես

Ապրիլ 19, 2019 12:55 Մի՛ եղեք Դավիթի պես։ Հարգե՛ք մարդկանց անմեղության կանխավարկածը, այդ թվում նաև՝ Դավիթի պարագայում։
Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Ապրիլ 18, 2019 12:25 Փաշինյանն արցախյան բանակցությունների թեմայով իր ու Սարգսյանի «կետերի» տարբերության մասին և՛ ճիշտ է ասում, և՛ սուտ:
Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Ապրիլ 17, 2019 17:35 Ախր, կոստյումը չի, որ պետք է գեղեցկացնի պաշտոնը։
Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Ապրիլ 16, 2019 21:30 Կարո՞ղ է օրենսդրությամբ ամրագրված խաղի կանոնները շարունակում են գործել, բայց Ռոբերտ Քոչարյանի վրա չեն տարածվում։
Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Ապրիլ 16, 2019 13:20 Թուխիկյանի «հուժկու» պահանջից հետո արդեն Փաշինյանն անձամբ «մեյդան» եկավ ու սկսեց կռիվ տալ ռուսական հեռուստաալիքների դեմ։
Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ապրիլ 16, 2019 00:05 Նիկոլի և իր «շքախմբի» մանիպուլյացիաներին հավատացողների շարքերն արագորեն նոսրանում են։
«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

Ապրիլ 15, 2019 10:40 Ներքին արյունահեղությունը խրախուսելը գործող իշխանությունների միակ տարբերակն է։
Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ապրիլ 13, 2019 14:10 Անդրանիկ Քոչարյանը միշտ էլ «Լիտվինենկոյի վկա» է եղել։
Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Ապրիլ 13, 2019 08:20 Օվացիաներ չեղան, դահլիճը չպայթեց բուռն և երկարատև ծափահարություններից։
Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Ապրիլ 12, 2019 18:35 Նիկոլ Փաշինյանը ԵԽԽՎ-ում կոչ արեց ադրբեջանցիներին հայերի հետ սոցցանցերում շփվել առանց հայհոյանքի ու այսպես ասած՝ քիրվայություն անել:
Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Ապրիլ 12, 2019 08:59 Փաշինյանը կոչ էր անում բիզնեսմեններին հարստանալ ու հարստացնել պետությունը և խոստանում, որ պետությունը միայն օգնելու է բիզնեսին։