«Ժողովրդի» տանկը

«Ժողովրդի» տանկը

Հուլիս 18, 2019 14:20 Պատմության մեջ իր պես շատերն են մտածել ու փորձել, բայց Աննուշկան վաղուց ձեթը թափած է եղել։

Կարծիք

Ապրիլ 15, 2019 09:02

Պատմությանը չի կարելի վերաբերվել խոհանոցի հին գոգնոցի պես․ պատմությունը պատժելու սովորություն ունի

Պատմությանը չի կարելի վերաբերվել խոհանոցի հին գոգնոցի պես․ պատմությունը պատժելու սովորություն ունի

Բոլորովին վերջերս 1in.am-ի եթերում հարցազրույցը վարող լրագրողը դիմելով իր հյուրին խնդրեց մեկնաբանել վերջին 20 տարում մեզանում արմատացած արատավոր երևույթներից մեկը: Ինձ այդ հարցադրման մեջ մտահոգեց ոչ միայն այն, որ իրականությունը դեռևս զերծ չէ մեր կյանքը մաշեցնող երևույթներից, այլև այն, որ լրագրողի կողմից երևույթի ժամանակագրությունը՝ վերջին 20 տարում, ներկայացվում էր որպես այլևս անհերքելի ճշմարտություն: Ես այդ պահին նկատեցի, որ «վերջին 20 տարում» եզրույթը մեզանում վեր է ածվել մի յուրատեսակ կլիշեի, որով, կարծես խորհրդանշվում է «պատմական մեր զարգացման բնականոն ընթացքից շեղվելու պահը»:

Եվ դա այն դեպքում, երբ անհերքելի ճշմարտություն է, որ մեզանում ժողովրդավարական զարգացումների և առողջ շուկայական հարաբերություների ձևախեղումների հիմքը դրվել է 90-ականների սկզբից: Մի՞թե գաղտնիք է, որ համակարգային կոռուպցիան, քաղաքական հովանավորչությունը, բիզնեսի և քաղաքականության սերտաճումը, գույքի և եկամուտների անարդարացի բաշխումը և հասարակության բևեռացումը և այլ արատավոր երևույթներ ինստիտուցիոնալ դրսևորումներ սկսեցին ստանալ հենց այդ ժամանակներից: Այդ դեպքում ինչո՞ւ է «ձեռքի հետ և այդպես փնթի սրբագրվում» մեր անկախության պատմությունը:

Այն, որ այդ եզրույթն օգտագործվում է բացառապես քաղաքական նպատակներով՝ կասկածից վեր է: Հիմնական նպատակն է, օգտվելով հեղափոխական էյֆորիայից, նախկիններին նույնացնել մեզանում առկա բոլոր արատների և չարիքների հետ (դեմոնիզացնել),հանրային գիտակցության մեջ արմատավորել նրանց հանդեպ «չարիքի մարմնավորում» կերպարը և արհեստականորեն արգելափակել քաղաքական հեղինակության վերականգման ցանկացած հնարավորություն: Իսկ ի՞նչ է դա տալիս օրվա իշխանություններին: Իհարկե, այս առումով կարելի է ենթադրություններ կատարել, բայց այս պարագայում դա չէ կարևորը: Ավելի կարևոր է պատմական իրողությունը աղավաղումներից զերծ պահելը:

Փաստերի նույնիսկ ամենամակերեսային ուսումնսիրությունը հնարավորություն է տալիս արձանագրել, որ անկախ Հայաստանի ողջ պատմության ընթացքում, եթե մի բան կառուցվել է, եթե մի քարը քարին է դրվել, ապա դա տեղի է ունեցել հենց վերջին 20 տարիների ընթացքում: Սկսած աղետի գոտու վերականգնումից, Երևանի բարեկարգումից, շինարարության բումից վերջացրած էներգետիկ կարողությունների, և ընդհանրապես ենթակառուցվածքների, հզորացմամբ և արդիականացմամբ, Սևանի մակարդակի 4մ բարձրացմամբ, Ծաղկաձորի, Դիլիջանի և Ջերմուկի համայնքային կարողությունների շեշտակի զարգացմամբ, Ղարաբաղի սոցիալ-տնտեսական կարողությունների աննկարագրելի աճի ապահովմամբ և էլի շատ բաներ տեղի են ունեցել միայն վերջին 20 տարիների ընթացքում: Կարելի է կոնկրետ փաստերով համեմատել իրերի վիճակը մինչ 1998 թ․-ը և դրանից հետո: Եվ բոլոր նրանք, ովքեր, միգուցե չմտածված, մեր անկախության ժամանակաշրջանը բաժանում են մինչ 1998 թ․ և 1998 թ․-ից մինչև 2018 թ․՝ միանգամայն ճիշտ են վարվում, որովհետև, թեպետ մեզանում 90-ականներից ձևավորված արատավոր երևույթները ամբողջությամբ արմատախիլ չարվեցին (անշուշտ, այդ շրջանում եղել են սխալներ, նույնիսկ կոպիտ սխալներ), այդուհանդերձ դրանք մեր քաղաքացու կյանքի որակի և սոցիալական վիճակի ցուցանիշերով որակապես տարբեր և անհամեմատելի ժամանակաշրջաններ են:

Իսկ եթե այդ բաժանումը կատարվում է քաղաքական այն նկատառումով, որպեսզի 2018-ը նորագույն պատմության մեջ արձանագրվի որպես «մեծ փոփոխությունների դրաշրջանի»՝ Նոր Հայաստանի պատմական փուլի մեկնարկային տարի, ապա ակամայից առաջ է քաշվում պատմական զարգացումների նոր, «2018-ից հետո» փուլի գաղափարը, որի արդյունքները կարող են գնահատելի լինել միայն նախորդ փուլի արդյունքների հետ համեմատության մեջ:

Անձամբ ես նախընտրում եմ առաջնորդվել պատմական ընթացքի վերլուծության այլ սկզբունքով, որն ապաքաղաքական է և պայմանավորված է պետականաշինության ինստիտուցիոնալ կայացման ձեռքբերումներով:

Ավելին, համոզված եմ անցյալին անդրադարձը իմաստ է ձեռք բերում միայն այն դեպքում, երբ դա արվում է ոչ թե «նախկիններին» պիտակավորելու, այլ բացառապես անցյալից դասեր քաղելու նպատակով: Պատմությանը չի կարելի վերաբերվել խոհանոցում կախված հին գոգնոցի պես: Պատմությունը պատժելու սովորություն ունի:

Խոսրով Հարությունյանի ֆեյսբուքյան էջից

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ինչ-որ մեկդ այս մարդուն փողոցից բերեք տուն, տաք թեյ տվեք

Ինչ-որ մեկդ այս մարդուն փողոցից բերեք տուն, տաք թեյ տվեք

Հուլիս 18, 2019 17:31 Ո՞վ է պատասխանատու Փաշինյանի առողջության համար։
Մարտի 1-ի ամբոխը «հպարտ քաղաքացի էր», իսկ Իջևանի ցուցարարները՝ հանցագոր՞ծ (տեսանյութեր)

Մարտի 1-ի ամբոխը «հպարտ քաղաքացի էր», իսկ Իջևանի ցուցարարները՝ հանցագոր՞ծ (տեսանյութեր)

Հուլիս 18, 2019 17:25 Իջևանի դեպքերից տուժած ոստիկանների արյունն «ավելի՞ կարմիր է»։
Պահանջում եմ այդ օրը հայտարարել Ժողովրդական բարեգործ բռնաբարի օր

Պահանջում եմ այդ օրը հայտարարել Ժողովրդական բարեգործ բռնաբարի օր

Հուլիս 18, 2019 16:52 «Բռնաբարություն» բառը դուք բոլորդ, ճիշտ չեք հասկանում. այն նշանակում է բռնությամբ բարություն անել։
Փաշինյանը՝ ինքն իր դեմ

Փաշինյանը՝ ինքն իր դեմ

Հուլիս 18, 2019 16:36 Եթե Քոչարյանը քաղբանտրկյալ չէ, ուրեմն, ինքն էլ քաղբանտրկյալ չէր, հիմա էլ քաղաքական գործիչ չէ։
Նիկոլ Փաշինյանը կամաց-կամաց բացահայտում է իշխանության «մութ անկյունները»

Նիկոլ Փաշինյանը կամաց-կամաց բացահայտում է իշխանության «մութ անկյունները»

Հուլիս 18, 2019 14:53 Տեխնոլոգիան արդեն փորձարկված է, ոստիկանական ուժերի «կայֆը»` գիտակցված:
Գիտե՞ք Իջևանի բոլոլայի պատճառներից մեկը որն է

Գիտե՞ք Իջևանի բոլոլայի պատճառներից մեկը որն է

Հուլիս 18, 2019 14:40 Գիտե՞ք Ազգային պարկի տնօրենը, որին Նոլիկն է նշանակել, ինչ մականունով է հայտնի։
Ոստիկան ծեծելու ինդուլգենցիա էս երկրում մենակ տռանսներն ու մյուս ԼԳԲՏ-ները ունեն

Ոստիկան ծեծելու ինդուլգենցիա էս երկրում մենակ տռանսներն ու մյուս ԼԳԲՏ-ները ունեն

Հուլիս 18, 2019 14:35 Բա հո իջևանցիք տռանս չե՞ն, որ ոստիկան ծեծեն ու չբռնվեն:
Հակատերյանական

Հակատերյանական

Հուլիս 18, 2019 14:30 Եվ հնչում է, որպես քֆուր, արքայական քո լեզուն։
Մուտիտ` կռուտիտի դասական կանոններով

Մուտիտ` կռուտիտի դասական կանոններով

Հուլիս 18, 2019 14:17 Ինչքա՞ն հեռու կգնա Փաշինյանը «ցանկացած ընդդիմադիր դրսևորում» սաղմի մեջ խեղդելու իր հանձնառության մեջ։
Լուծումը կարող է լինել միայն կողմերից մեկի կապիտուլյացիան և զինաթափումը

Լուծումը կարող է լինել միայն կողմերից մեկի կապիտուլյացիան և զինաթափումը

Հուլիս 18, 2019 13:35 Սիրուն պատկերը Սովետում էր՝ քիրվայություն, ազգերի բարեկամություն, հետո սկսեցին հայերին վառել Սումգայիթում ու Բաքվում։
Ամբոխի ցասումի վրա իշխանության եկած խումբը չի կարող ազատվել ամբոխից

Ամբոխի ցասումի վրա իշխանության եկած խումբը չի կարող ազատվել ամբոխից

Հուլիս 18, 2019 13:16 Եթե էս ամբոխին ձեռքիցդ բաց թողնես, քո պես մեկ ուրիշը կհայտնվի և կանի նույնը, ինչ արիր դու։
Սա հեղափոխական Հայաստանի առաջին արյունն է

Սա հեղափոխական Հայաստանի առաջին արյունն է

Հուլիս 18, 2019 13:10 Որը, ցավոք, գնալով ավելանալու է։
Մեղավոր են բոլորը` բացի իշխանությունից

Մեղավոր են բոլորը` բացի իշխանությունից

Հուլիս 18, 2019 12:50 Իջևանում տեղի ունեցածը ամենաօրինաչափ և կոնկրետ շարունակականություն ունեցող պոռթկում էր։
Տո ոչ միայն տանկերից, այլ՝ իսկանդերով կխփի ժողովրդին

Տո ոչ միայն տանկերից, այլ՝ իսկանդերով կխփի ժողովրդին

Հուլիս 18, 2019 12:15 Եթե փորձեն փողոց փակելով իշխանության ձգտեն։
Բոլոր լիդերների տապալման պատճառը մեկն է

Բոլոր լիդերների տապալման պատճառը մեկն է

Հուլիս 18, 2019 12:05 Սկզբում պրոցեսը հանրության համար աննկատ է, հետո գալիս է անեկդոտների շրջանը, իսկ հետո բունտը։