Մեկնաբանություն

Հունվար 21, 2019 11:20

Փաշինյանի սուպերվարչապետական գայթակղությունը (տեսանյութ)

Փաշինյանի սուպերվարչապետական գայթակղությունը (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը սովորեցրեց, թե ինչպես պետք է իշխանությունից հեռացնել իր խոսքի տերը չեղած մարդուն, բայց մեր հանրությունը չսովորեց, թե ինչպես պետք է անել, որ նոր իշխանությունը չհամարձակվի կրկնել նախորդին, և ինչպես անել, որ բանը փողոց դուրս գալուն չհասնի:

Եթե դու մարդուն տալիս ես անսահմանափակ լիազորություններով պաշտոն (նախկինում դա նախագահի պաշտոնն էր, իսկ հիմա՝ վարչապետինը), ապա բնական է, որ այն կայլասերի իշխանավորին, իսկ բացարձակ այլասերված համակարգը կայլասերի իշխանավորին բացարձակ ձևով:

Խնդիրն, ըստ այդմ, անձերի մեջ չէ: Խնդիրը հասարակական հարաբերությունների ցածր որակի և պետական կառավարման, քաղաքական, տնտեսական համակարգերի անկատարության մեջ է: Պետք է, ուրեմն, պատճառը վերացնել, այլ ոչ թե հետևանքի դեմ կռիվ տալ:

Քա՛յլ արա, մերժի՛ր ստին

Հեծանիվ պետք չէ հորինել: Առաջադեմ աշխարհը ձևը գտել է: Դա զսպումների ու հակակշիռների ինստիտուցիոնալ մեխանիզմն է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների միջև:

Լիազորությունները և պատասխանատվությունը պետք է հավասարակշռված լինեն:

Հասարակությունն իշխանություն ձևավորելու հաջորդ օրը պետք է, պատկերավոր ասած, մահակը ձեռքը վերցնի ու դառնա պահանջատեր, այլ ոչ թե հույս ունենա, որ իշխանավորը լավն է, ու իրենց լավ կնայի:

Աշխարհի ոչ մի իշխանություն և, առավել ևս, Նիկոլ Փաշինյանինը, հակված չէ իրապես հաշվետու լինելու հասարակությանը և չգայթակղվելու իշխանության հնարավորություններով, եթե չկան զսպող մեխանիզմ ու սթափ հասարակություն: Հաշվետու իշխանությունը միայն ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների ու կայացած քաղաքացիական հասարակության դեպքում է լինում:

Մենք հիմա տեսնում ենք, որ մեր հանրության ճնշող մեծամասնությունն իր «ես»-ը հանձնել է մեկ մարդու և նրանից ունի մեծ ակնկալիք, սակայն դա բերելու է մեծ հիասթափության, քանզի Նիկոլ Փաշինյանին չեն զրկել իշխանությամբ չգայթակղվելու հնարավորությունից, կամ գոնե չեն նվազեցրել այդ գայթակղություններին տրվելու մարդկային հակվածությունը:

Փաշինյանն էլ, օգտվելով ստեղծված իրավիճակից, հիմա անում է այն, ինչ նախկինում քննադատում էր, և չի անում այն, ինչ նախկինում պարտադրում էր անել ՀՀԿ-ականներին:

Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է սուպերվարչապետական համակարգին:

Մերժվել է Սերժը, բայց ոչ սերժիզմը

Նախորդ տարվա ապրիլ-մայիսին տեղի ունեցած քաղաքական բուռն իրադարձությունները, որոնք փաշինյանենք կոչում են «թավշյա հեղափոխություն», «Քա՛յլ արա, մերժի՛ր Սերժին» կարգախոսի ներքո էին:

Այդ «մերժումը» անձնավորված էր, բայց պարզ էր, որ խոսքն ավելի լայն կոնտեքստի մասին է: Մերժվում էին միահեծան համակարգը, իշխանության ճյուղերի միանձնյա կառավարումը, հանրային վերահսկողության մեխանիզմների բացակայությունը, լճացումը և այլն:

Նիկոլ Փաշինյանն ու մյուսները քննադատում էին Սերժ Սարգսյանին այն բանի համար, որ նա իր վրայով նոր Սահմանադրություն և օրենսդրություն է կարել: Բայց հենց վարչապետ դարձավ Փաշինյանը, նրան սկսեց դուր գալ ուրիշի հագով կարված կոստյումը: Ավելին՝ նա հիմա նոր լիազորություններ է պահանջում էյֆորիայի մեջ գտնվող հանրությունից:

Փաշինյանի ու մյուսների քննադատությունն առ Սերժ Սարգսյան նաև այն պատճառով էր, որ վերջինս սուպերվարչապետական լիազորություններով է ինքն իրեն օժտում ու հատկապես ուժային կառույցները պահում անձամբ իր ձեռքում, մինչդեռ ճիշտ կլիներ, որ ուժայիններն անցնեին կոլեգիալ կառույցների՝ Կառավարության ու խորհրդարանի վերահսկողության տակ:

Ինչպես դժվար չէ գլխի ընկնել, հանրային պահանջատիրության բացակայության պայմաններում Փաշինյանն ու իր թիմակիցները հիմա ատամներով են պաշտպանում Սերժ Սարգսյանի համար նախատեսված սուպերվարչապետական լիազորությունները և կարծում են, որ ուժայինները պետք է ենթարկվեն վարչապետին, այսինքն՝ Նիկոլ Փաշինյանին: Այսինքն՝ ստացվում է, որ Նիկոլենք մերժել են Սերժին, բայց ոչ սերժիզմը, քանզի իրենք են հիմա սերժիզմից օգտվողը:

132 պատգամավորից 131-ի քվեն ստացած Արարատ Միրզոյանն, օրինակ, կարծում է, որ նախորդ իշխանությունները եթե մի լավ բան են արել մեր երկրի համար, ապա դա այն է, որ ուժային կառույցները նախարարություններից դարձրել են գործադիր իշխանության ղեկավարին կից կառույցներ: Նա դա բացատրում է, իբր, այդ կառույցների ապաքաղաքականացմամբ, բայց դա դեմագոգիա է:

Դե պատկերացրեք, թե ինչպիսի հյուսիսկորեական քաղաքական խաղի կանոններ են ներդրվում մեզ մոտ, որ 100 տոկոս ձայնով ԱԺ խոսնակ դարձած մարդը հայտարարում է, թե չի ուզում խորհրդարանական վերահսկողության տակ առնել ուժային կառույցներին, և ճիշտ է համարում դրանք մեկ մարդու՝ Նիկոլ Փաշինյանին ենթարկեցնելը: Եվ սրանք խոսում են ժողովրդավարությունից ու մարդու իրավունքների պաշտպանությունից:

Նորմալ պայմաններում ԱԺ նախագահ դարձած Միրզոյանը պետք է շահագրգռված լիներ, որ ուժայինները խորհրդարանին հաշվետու լինեին, բայց քանի որ մենք այժմ օրենսդիր մարմնում ունենք տարբեր անունների տակ հանդես եկող 132 Նիկոլ Փաշինյան, ու ԱԺ խոսնակի 100 տոկոս քվեն փաստացի ստացել է ոչ թե Միրզոյանը, այլ Փաշինյանը, ուստի Փաշինյանը չի կարող կողմ լինել, որպեսզի իր սուպերլիազորությունները պակասեցվեն:

Եթե մեր հանրությունը թույլ է տալիս, որ իրեն խաբեն, ապա ցանկացած իշխանավոր, հայտնի հերոս Զիմզիմովի պես, կստի ու իր խոսքի տերը չի դառնա՝ համարվելով «ղոչաղ»: Ու կապ չունի, որ իշխանության է եկել «Սերդեչնի պրիվետ ատ Զիմզիմովա» ասելով:

Կորյուն Մանուկյան

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանի կետը (տեսանյութ)

Ապրիլ 18, 2019 12:25 Փաշինյանն արցախյան բանակցությունների թեմայով իր ու Սարգսյանի «կետերի» տարբերության մասին և՛ ճիշտ է ասում, և՛ սուտ:
Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլի (տեսանյութ)

Ապրիլ 17, 2019 17:35 Ախր, կոստյումը չի, որ պետք է գեղեցկացնի պաշտոնը։
Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Նոր Հայաստանում օրենքները և Սահմանադրությունը գործո՞ւմ են, թե՞ չէ

Ապրիլ 16, 2019 21:30 Կարո՞ղ է օրենսդրությամբ ամրագրված խաղի կանոնները շարունակում են գործել, բայց Ռոբերտ Քոչարյանի վրա չեն տարածվում։
Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ ռուսական հեռուստաալիքների (տեսանյութ)

Ապրիլ 16, 2019 13:20 Թուխիկյանի «հուժկու» պահանջից հետո արդեն Փաշինյանն անձամբ «մեյդան» եկավ ու սկսեց կռիվ տալ ռուսական հեռուստաալիքների դեմ։
Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ինչո՞ւ Մոսկվան չի հավատում Նիկոլի արցունքներին

Ապրիլ 16, 2019 00:05 Նիկոլի և իր «շքախմբի» մանիպուլյացիաներին հավատացողների շարքերն արագորեն նոսրանում են։
«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

«Թավշյա հեղափոխության» արյունոտ դեմքը (տեսանյութ)

Ապրիլ 15, 2019 10:40 Ներքին արյունահեղությունը խրախուսելը գործող իշխանությունների միակ տարբերակն է։
Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ալեքսանդր Լիտվինենկոն և Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ընդդեմ հայ–ռուսական հարաբերությունների (տեսանյութ)

Ապրիլ 13, 2019 14:10 Անդրանիկ Քոչարյանը միշտ էլ «Լիտվինենկոյի վկա» է եղել։
Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Մանիպուլյացիան հասավ Ստրասբուրգ․ Փաշինյանի կրեդոն`շուստրիությունը դարձնել քաղաքական կատեգորիա

Ապրիլ 13, 2019 08:20 Օվացիաներ չեղան, դահլիճը չպայթեց բուռն և երկարատև ծափահարություններից։
Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Հանրահավաք ԵԽԽՎ-ում. Փաշինյանը նոր լսարան է գտել

Ապրիլ 12, 2019 18:35 Նիկոլ Փաշինյանը ԵԽԽՎ-ում կոչ արեց ադրբեջանցիներին հայերի հետ սոցցանցերում շփվել առանց հայհոյանքի ու այսպես ասած՝ քիրվայություն անել:
Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Կառավարությունը ճանապա՞րհ է բացում նոր օլիգարխի համար

Ապրիլ 12, 2019 08:59 Փաշինյանը կոչ էր անում բիզնեսմեններին հարստանալ ու հարստացնել պետությունը և խոստանում, որ պետությունը միայն օգնելու է բիզնեսին։
«Մարտի 1»–ի գործը չի բացահայտվելու, քանի դեռ...

«Մարտի 1»–ի գործը չի բացահայտվելու, քանի դեռ...

Ապրիլ 12, 2019 00:15 Վերաքննիչ դատարանն առանց աչքը թարթելու վավերացրեց Ռոբերտ Քոչարյանին ամեն գնով փակի տակ պահելու քաղաքական որոշումը։
Նիկոլ Փաշինյանն ու ԼԳԲՏ համայնքն՝ ընդդեմ Նաիրա Զոհրաբյանի

Նիկոլ Փաշինյանն ու ԼԳԲՏ համայնքն՝ ընդդեմ Նաիրա Զոհրաբյանի

Ապրիլ 11, 2019 15:30 Նիկոլ Փաշինյանը վարչապետ դառնալուց հետո դարձել է դյուրագրգիռ ու կասկածամիտ:
Փաշինյանը շանտաժ է անում Կրեմլին

Փաշինյանը շանտաժ է անում Կրեմլին

Ապրիլ 11, 2019 11:35 Նա նժարի տարբեր կողմերում է դրել ՀՀ շահը և իր «բզիկները»՝ նախապատվությունը տալով վերջինին։
Նոր Հայաստանում պաշտպանված են բոլորի իրավունքները, բացի ...

Նոր Հայաստանում պաշտպանված են բոլորի իրավունքները, բացի ...

Ապրիլ 10, 2019 20:40 Փաշինյանը՝ նորից իրարամերժ հայտարարությունների թակարդում։
Անդրանիկ Քոչարյանի սենսացիոն հայտարարությունը. դա ի՞ր, թե՞ Փաշինյանի կարծիքն է (տեսանյութ)

Անդրանիկ Քոչարյանի սենսացիոն հայտարարությունը. դա ի՞ր, թե՞ Փաշինյանի կարծիքն է (տեսանյութ)

Ապրիլ 10, 2019 13:45 Նոր իշխանությունները որդեգրեցին «А теперь я Наташа» քաղաքականությունը։
«Մարտի 1»–ի գործը՝ իշխանության կոկորդին

«Մարտի 1»–ի գործը՝ իշխանության կոկորդին

Ապրիլ 10, 2019 11:05 Նիկոլ Փաշինյանը ձեռք է տվել, պետք է խաղա։
«Այդ ոչինչը ես եմ»․ դերվիշն ու ձգվել պահանջող իշխանը (տեսանյութ)

«Այդ ոչինչը ես եմ»․ դերվիշն ու ձգվել պահանջող իշխանը (տեսանյութ)

Ապրիլ 10, 2019 10:55 Շքախմբի առաջնորդը, գավազանը թափահարելով, գոռաց դերվիշի վրա. «Չե՞ս տեսնում՝ ո՛վ է գալիս. վե՛ր կաց, անպատկա՛ռ»․․․
Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի

Նիկոլ Փաշինյանն՝ ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի

Ապրիլ 09, 2019 16:57 Երբ եռագույն դրոշը խորհրդանշող գուլպաներ էր հագնում, չէր մտածո՞ւմ, որ ՀՀ դրոշն անարգում է։
«Մահվան տեսիլը» և մարտի 1–ի 10 զոհերը (տեսանյութ)

«Մահվան տեսիլը» և մարտի 1–ի 10 զոհերը (տեսանյութ)

Ապրիլ 09, 2019 14:50 1996–ից սկսած՝ եղել է ընդվզում, բայց միայն 2008–ին եղան զոհեր։ Փաշինյանը 2008–ին օգտագործվեց Տեր–Պետրոսյանի կողմից։
Փաշինյանը՝ Սահակաշվիլու հետքերով (տեսանյութ)

Փաշինյանը՝ Սահակաշվիլու հետքերով (տեսանյութ)

Ապրիլ 09, 2019 11:25 Փաշինյանի երազած կերպարում մի քիչ Վանո Սիրադեղյան կա, մի քիչ՝ Լևոն Տեր–Պետրոսյան, մի քիչ՝ Սահակաշվիլի։ Այսօր նա Սահակաշվիլի էր փորձում խաղալ։