Մեկնաբանություն

Հունվար 27, 2013 12:00

ՀՀ նախագահական ընտրություններ. հետադարձ հայացք

ՀՀ նախագահական ընտրություններ. հետադարձ հայացք

ՀՀ նախագահի 2013թ. ընտրություններն արդեն իսկ առանձնանում են «էկզոտիկ» թեկնածուների առատությամբ։ Շատերի կողմից այս տարվա ընտրությունները համարվում են ՀՀ անկախացումից հետո որոշակի ժամանակաշրջանի ավարտ, եզրափակում։

Մինչ առաջադրված թեկնածուներն իրենց դերի մեջ են մտել ու փորձում են մրցակցային ֆոն ապահովել գործող նախագահի համար, եկեք վերհիշենք, թե նախորդ ընտրություններում ովքեր են առաջադրվել և ըստ ԿԸՀ–ի՝ քանի տոկոս քվե են հավաքել։ Կներկայացնենք միայն «չոր» փաստեր։

Եվ այսպես, ՀՀ անկախացումից հետո նախագահական առաջին՝ 1991թ. հոկտեմբերի 16–ի ընտրություններին մասնակցում էին ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը, ՀՀԿ հիմնադիր Աշոտ Նավասարդյանը, արձակագիր Զորի Բալայանը, ակադեմիկոս Ռաֆայել Ղազարյանը, դերասան Սոս Սարգսյանը, ով առաջադրվել էր ՀՅԴ–ի կողմից և ՀՀՇ–ական Լևոն ՏերՊետրոսյանը, ով և ընտրվեց ՀՀ առաջին նախագահ։

Տեր–Պետրոսյանը նախագահ դարձավ մեկ փուլով՝ ստանալով 1.518.090 ընտրողների ձայների 83%-ը: Պարույր Հայրիկյանին իր վստահության քվեն տվեց 7%-ը, Սոս Սարգսյանին՝ 4.3%-ը, Զորի Բալայանին՝ 0.45%-ը, Ռաֆայել Ղազարյանին՝ 0.39%-ը, Աշոտ Նավասարդյանին՝ 0.16%-ը:

ՀՀ Սահմանադրության ընդունումից հետո առաջին անգամ տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններին (1996թ. սեպտեմբերի 22) մասնակցող թեկնածուներն էին՝ ԱԺՄ նախագահ Վազգեն Մանուկյանը, կոմունիստական կուսակցությունից Սերգեյ Բադալյանը, «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ Աշոտ Մանուչարյանը, ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը, ՀԴԿ նախագահ Արամ Սարգսյանը և ակադեմիկոս Լենսեր Աղալովյանը։ Ընտրություններից օրեր առաջ ընդդիմադիր թեկնածուները ինքնաբացարկ հայտնեցին և սատարեցին Վազգեն Մանուկյանին. ի վերջո, քվեաթերթիկում մնաց չորսի անունը՝  Լևոն Տեր-Պետրոսյան, Վազգեն Մանուկյան, Սերգեյ Բադալյան և Աշոտ Մանուչարյան։ Մեկ փուլով նախագահի պաշտոնում վերընտրվեց Տեր–Պետրոսյանը։

Այդ ընտրություններում քվեարկությանը մասնակցած 1.333.204 ընտրողների  ձայների  6,34 %–ը ստացավ Սերգեյ Բադալյանը, 41,29 %–ը՝ Վազգեն Մանուկյանը, 0,6 %–ը՝ Աշոտ Մանուչարյանը և 51,75 %–ը՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։

1998 թվականի մարտի 16–ի նախագահական արտահերթ ընտրություններում առաջադրված թեկնածուներն էին ՀՀ վարչապետ Ռոբերտ Քոչարյանը, ակտիվ քաղաքականություն վերադարձած ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար Կարեն Դեմիրճյանը, Վազգեն Մանուկյանը, Սերգգեյ Բադալյանը, Պարույր Հայրիկյանը, Դավիթ Շահնազարյանը, «Ազգային միաբանության» նախագահ Արտաշես Գեղամյանը, Լիբերալ դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Վիգեն Խաչատրյանը, ՍԻՄ նախագահ Հրանտ Խաչատրյանը, ՀԴԿ նախագահ Արամ Սարգսյանը, ՄՅՈւԴ կոոպերատիվ համալսարանի հիմնադիր  Յուրի Մկրտչյանը և «Նոր ուղի» կուսակցության նախագահ Աշոտ Բլեյանը։ Այս ընտրություններում 12 թեկնածուներից 7–ը՝ Դավիթ Շահնազարյանը, Վիգեն Խաչատրյանը, Հրանտ Խաչատրյանը, Արտաշես Գեղամյանը, Արամ Սարգսյանը, Աշոտ Բլեյանը և Յուրի Մկրտչյանը, ստացան մեկ տոկոսից պակաս ձայներ։

1998–ին առաջին անգամ ընտրություններն անցան երկու փուլով։ Առաջին փուլում Ռոբերտ Քոչարյանը ստացավ 1.449. 004 ընտրողների 38,76%–ի ձայնը, Կարեն Դեմիրճյանը՝ 30,67%,  Վազգեն Մանուկյանը՝ 12,24%, Սերգեյ Բադալյանը՝ 11,01%, Պարույր Հայրիկյանը՝ 5,41%:

Երկրորդ փուլում նախագահ դարձավ Ռոբերտ Քոչարյանը։ 

2003 թվականի փետրվարի 19–ի ընտրություններում նախագահի թեկնածուներն էին Ռոբերտ Քոչարյանը, Ստեփան Դեմիրճյանը՝ հոկտեմբերի 27–ի ահաբեկչության զոհ դարձած Կարեն Դեմիրճյանի որդին, նույն ահաբեկչության զոհերից վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի եղբայր Արամ Սարգսյանը, Վազգեն Մանուկյանը, Արտաշես Գեղամյանը, ՆԺԿ նախագահ Արամ Կարապետյանը, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ Արամ Հարությունյանը, «Միավորված հայեր» կուսակցության նախագահ Ռուբեն Ավագյանն ու «Հայրենիք և պատիվ» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Մարգարյանը։ Արամ Սարգսյանը հանեց իր թեկնածությունը հօգուտ Ստեփան Դեմիրճյանի, ով հանդիսանում էր ընդդիմադիր դաշտի ֆավորիտը։

Այս անգամ նույնպես ընտրություններն անցան երկու փուլով։ Առաջին փուլում ընտրություններին մասնակցած 1.462.383 ընտրական իրավունք ունեցող քաղաքացիների ձայների մեկ տոկոսից պակաս ստացան Գառնիկ Մարգարյանը, Ռուբեն Ավագյանը, Արամ Հարությունյանը և Վազգեն Մանուկյանը։

Արտաշես Գեղամյանը ստացավ՝ 250.145, Ստեփան Դեմիրճյանը՝ 399.757, Արամ Կարապետյանը՝ 41.795 և Ռոբերտ Քոչարյանը՝ 700808 քվե։

Երկրորդ փուլ դուրս եկան Ռոբերտ Քոչարյանը և Ստեփան Դեմիրճյանը։ Նախագահ շարունակեց մնալ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Երկրորդ փուլում նա ստացավ ընտրողների ձայների 67,44%–ը, իսկ Ստեփան Դեմիրճյանը՝ 32,56%-ը։

2008 թվականի փետրվարի 19–ին՝ հինգերորդ ընտրություններում, նախագահի աթոռի համար պայքարում էին ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսյանը, տարիների դադարից հետո ակտիվ քաղաքականություն վերադարձած ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն ՏերՊետրոսյանը, ՕԵԿ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը, Վազգեն Մանուկյանը, ՀՅԴ-ից Վահան Հովհաննիսյանը, Ժողովրդական կուսակցության նախագահ Տիգրան Կարապետյանը, Արտաշես Գեղամյանը, Արամ Հարությունյանը և ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանը։ Մեկ փուլով նախագահ դարձավ Սերժ Սարգսյանը։

Ըստ ԿԸՀ–ի տվյալների՝ քվեարկությանը մասնակցեց 1 671 027 մարդ (1991 թվականից սկսած մասնակցության ամենաբարձր ցուցանիշը)։ Արթուր Բաղդասարյանը ստացավ 16.69% քվե, Արտաշես Գեղամյանը՝ 0.46%, Տիգրան Կարապետյանը՝ 0.60%, Արամ Հարությունյանը՝ 0.18%, Վահան Հովհաննիսյանը՝ 6.18%, Վազգեն Մանուկյանը՝ 1.29%, Արման Մելիքյանը՝ 0.27%, Սերժ Սարգսյանը՝ 52.82%, Լևոն Տեր–Պետրոսյանը՝ 21.51% ձայն։

2013թ. փետրվարի 18–ին տեղի են ունենալու նախագահական հերթական ընտրությունները։ Առաջադրված 15 թեկնածուներից ցուցակում մնացել են ութը և ամենայն հավանականությամբ վերջնական քվեաթերթիկում ավելի քիչ թեկնածուներ կմնան։ Այս պահի դրությամբ ՀՀ նախագահ են ցանկանում դառնալ ՀՀ գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Պարույր Հայրիկյանը, «Ռադիո Հայ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Անդրիաս Ղուկասյանը, «Ժառանգության» առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, Արամ Հարությունյանը, էպոսագետ ներկայացող Վարդան Սեդրակյանը, Արման Մելիքյանը և ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը։

Շատ վերլուծաբանների և քաղաքագետների կարծիքով՝ սա Հայաստանի պատմության մեջ ամենաոչմրցակցային ընտրությունն է, և ըստ ամենայնի՝ Սերժ Սարգսյանը միջինասիական երկրներում և հարևան Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների ժամանակ արձանագրվող քվեատոկոսներով կմնա իր պաշտոնին։

Արեգնազ Մանուկյան

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Տոնական օրերի խեղաթյուրված պատկերացում

Տոնական օրերի խեղաթյուրված պատկերացում

Հուլիս 18, 2019 00:45 Նույն հաջողությամբ կարելի էր Մարտի 1-ը հանել սգո օրերի ցուցակից և Հոկտեմբերի 27-ի հետ միասին ներառել Հայաստանի պաշտոնական տոնացույցում։
Հիմա էլ հերթը հասավ Վարդան Պողոսյանին

Հիմա էլ հերթը հասավ Վարդան Պողոսյանին

Հուլիս 17, 2019 09:00 Պետք եղավ` Վարդան Պողոսյանի «բարեվարքությունն» էլ կստուգեն, հետ կկանչեն և իրենց մարդուն (օրինակ, Ջհանգիրյանին) կգործուղեն Վենետիկ։
Վենետի՜կ, Վենետի՜կ. մեզ Վիետնամում էլ վատ չէին կերակրում (տեսանյութ)

Վենետի՜կ, Վենետի՜կ. մեզ Վիետնամում էլ վատ չէին կերակրում (տեսանյութ)

Հուլիս 16, 2019 11:50 Փաշինյանը դեռ լուռ է։ Տնեցիներն էլ են լուռ։ Անգամ օրիորդ Փաշինյանը չի արձագանքել Վենետիկի հանձնաժողովից դուրս եկած փաստաթղթին։
Մենք ճիշտ էինք, Նիկոլը` սխալ

Մենք ճիշտ էինք, Նիկոլը` սխալ

Հուլիս 16, 2019 10:30 Քայլարածներին թվում էր` ծովը ծնկներից է. ժողովրդի անունից ինչ ուզեն` կանեն։
Փաշինյանը փոխեց բանակցային ձևաչափը... Ադրբեջանի օգտին

Փաշինյանը փոխեց բանակցային ձևաչափը... Ադրբեջանի օգտին

Հուլիս 15, 2019 20:40 «Արցախի ադրբեջանական համայնքը» դառնում է բանակցությունների լիարժեք սուբյեկտ:
Որտե՞ղ են ամառում «բնապահպանները», կամ Ամուլսարն անկախացել է ՀՀ–ից

Որտե՞ղ են ամառում «բնապահպանները», կամ Ամուլսարն անկախացել է ՀՀ–ից

Հուլիս 15, 2019 14:30 «Բնապահպանների» դարդը ոչ թե Սևանն է, այլ կասկածելի տեղից Ամուլսարի հանքի դեմ ուղղորդվող արշավից իրենց փայը պոկելը։
Վենետիկի հանձնաժողովի դեղին քարտը Նիկոլ Փաշինյանին

Վենետիկի հանձնաժողովի դեղին քարտը Նիկոլ Փաշինյանին

Հուլիս 15, 2019 09:44 Փաշինյանին մնում է Գագիկ Ջհանգիրյանի ու Վահե Գրիգորյանի հետ ասուլիս հրավիրել ու կոչ անել շրջափակել Վենետիկի հանձնաժողովի նստավայրը։
«Նոր» Հայաստանի հին դեմքը. Գագիկ Ջհանգիրյան (տեսանյութ)

«Նոր» Հայաստանի հին դեմքը. Գագիկ Ջհանգիրյան (տեսանյութ)

Հուլիս 14, 2019 13:40 Իրական նոր Հայաստանում ջհանգիրյանները չպետք է եթերային աստղ դառնան։
Լռության գինը

Լռության գինը

Հուլիս 13, 2019 11:20 «Մամուլի ազատություն և ժողովրդավարություն» գոռալով` երկիրը վերածեցին մեկ մարդու (կամ մեկ ընտանիքի) իշխանության։
Արցախի շուրջ օղակը սեղմվում է

Արցախի շուրջ օղակը սեղմվում է

Հուլիս 12, 2019 09:55 Բանակցային գործընթացը սահուն կերպով վերադառնում է 1996-97թթ.։
Վախկոտի հոգեբանություն

Վախկոտի հոգեբանություն

Հուլիս 11, 2019 08:20 Վախեցած է լյումպենի «դուխով» վարչապետը։
Տուսկը բացահայտեց Փաշինյանի «կետը»

Տուսկը բացահայտեց Փաշինյանի «կետը»

Հուլիս 10, 2019 20:00 Նա մի կողմից հայտարարում է, որ չի բանակցում Ալիևի հետ, բայց իրականում ինտենսիվ բանակցում է։ Այսինքն՝ սուտ է խոսում։
Ստամբուլյան կոնվենցիան և քայլարածների վարքագիծը

Ստամբուլյան կոնվենցիան և քայլարածների վարքագիծը

Հուլիս 10, 2019 01:15 «Թավշյա հեղափոխություն արած հպարտ քաղաքացիների» հասարակությունը ներկայացնել որպես բռնարարների և բռնաբարների հասարակություն։
Փաշինյանի մերիտոկրատական բաժակաճառը և օխլոկրատական կառավարումը

Փաշինյանի մերիտոկրատական բաժակաճառը և օխլոկրատական կառավարումը

Հուլիս 09, 2019 11:25 Այցը տեղի է ունեցել «Տեսնեմ Սինգապուրն ու նոր մեռնեմ» ծրագրի շրջանակներում։
Երբ Սահմանադրությունը մեկնաբանում են սահմանադրի անունից

Երբ Սահմանադրությունը մեկնաբանում են սահմանադրի անունից

Հուլիս 09, 2019 08:35 Ընտրակեղծիքների «կնքահայր» Գագիկ Ջհանգիրյանը եւ բառախաղային «կռուտիտների» խոշոր մասնագետ Վահե Գրիգորյանը։
«Ռուսթավի 2»-ի լրագրողը կրկնել է Փաշինյանին. ո՞րն է ընդհանրությունը (տեսանյութ)

«Ռուսթավի 2»-ի լրագրողը կրկնել է Փաշինյանին. ո՞րն է ընդհանրությունը (տեսանյութ)

Հուլիս 08, 2019 15:10 Նիկոլ Փաշինյանը Բոլթոնին ասել է «այո» կամ առնվազն չի ասել «ոչ»:
Ինչու են «տռաս» հանել Ջհանգիրյանին (տեսանյութ)

Ինչու են «տռաս» հանել Ջհանգիրյանին (տեսանյութ)

Հուլիս 08, 2019 14:20 Ջհանգիրյանը դարձել է լևոնանիկոլական իշխանության խորհրդանիշը՝ «նոր» Հայաստանի խորհրդանիշը:
Նիկոլ Փաշինյանի նոր հենարանը

Նիկոլ Փաշինյանի նոր հենարանը

Հուլիս 08, 2019 10:45 Ոմանք մտածում էին, որ Նիկոլը հարուստներից փողերը հավաքելու է ու իրենց բաժանի։
Դարձ  ի շրջանս  յուր․ սպասենք «պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն-2»-ին

Դարձ ի շրջանս յուր․ սպասենք «պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն-2»-ին

Հուլիս 08, 2019 00:10 Ալիեւի հետ Փաշինյանի «տետ ա տետ» հանդիպումները եւ ԱՄՆ պետքարտուղարի օգնական Բոլթոնի հետ «կոնսուլացիաները» իզուր չեն անցել։
Փաշինյանը խոստովանել է, թե ինչու է Քոչարյանի դեմ պայքարում

Փաշինյանը խոստովանել է, թե ինչու է Քոչարյանի դեմ պայքարում

Հուլիս 06, 2019 13:30 Ինչո՞ւ են «Ազատություն» ռադիոկայանը և թուրք–ադրբեջանական լոբբինգով զբաղվող 5–րդ շարասյունը պաշտպանում Փաշինյանին։