Խմբագրական

Նոյեմբեր 07, 2009 16:37

«Բակային նացիոնալիզմը» և Աղդամի «առեղծվածը»

«Բակային  նացիոնալիզմը» և Աղդամի «առեղծվածը»

«Բակային նացիոնալիզմ» կոչված երևույթը մեզանում տարածված հանրային հիվանդություններից է։ Պատահական չէ, որ գրանցված են բազում հայրենակցական միություններ, և մի այդքան  էլ ոչ ֆորմալ գործող խմբեր կան։  

«Որտեղացի՞ ես»,-անմիջապես միմյանց հարցնում են արտերկրում հանդիպած հայերն իրենց տեղական բարբառով, և երբ պարզվում է, որ նեղ իմաստով «զեմլյակներ» են, մի յուրօրինակ ջերմություն է առաջանում զրուցակիցների միջև։

«Բակային նացիոնալիզմը» ո՛չ միայն հայերիս է հատուկ,  բայց մենք այդ երևույթին առանձնահատուկ «հմայք» ենք հաղորդել՝ քաղաքականացնելով և պետական կառավարման մակարդակի հասցնելով «զեմլյաչեստվայի» դրսևորումները։

Դա է նաև պատճառը, որ Հայաստանում ձևավորված կլաններն աշխարհագրական անվանումներ ունեն՝ ղարաբաղյան, ապարանյան, ախալքալաքյան, արտաշատյան և այլն։ Ասում են, թե վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, տեսնելով, որ քաղաքական թիմ այդպես  էլ չի ստացվում ստեղծել, որոշել է «բակային» ուղով ընթանալ և հիշել է իր լոռվա արմատներն, ու կոռուպցիոն թեմաներով հրապարակային «պինգ-պոնգ» է խաղում «զեմլյակների» հետ։

«Բակային նացիոնալիզմի» հիվանդագին դրսևորումները խոր արմատներ ունեն, որի պատճառներից է նաև Ցեղասպանությունը։ Երիտթուրքերի մոլեռանդությունից ու ֆաշիզմից փրկվածներն անպայման հետաքրքրվում էին, թե իրենց բախտակիցներն Արևմտյան Հայաստանի հատկապես ո՞ր մասից են, և այդ «հետաքրքրասիրությունը» ենթագիտակցական մակարդակով պահպանվել է մինչ այժմ։

Պետության բացակայության պայմաններում «բակային նացիոնալիզմի» արմատավորումը նույնքան բնական է, որքան անբնական է  անկախ  պետության առկայության դեպքում այդ երևույթի գոյությունն այն տեսքով, որին մենք ականատես ենք լինում։

Տեղական հայրենասիրությունը պարզապես անհասկանալի է այն դեպքում,  երբ ազգովի հաղթեցինք Արցախի պատերազմում։ Դրանից հետո պետք է բոլորին պարզ դառնար, որ կա մեկ ազգ, և «զեմլյաչեստվան» անցյալի մնացուկ է։ Անշո՛ւշտ, արցախյան պատերազմում հիմնական ծանրությունն իրենց ուսերին կրեցին բուն արցախահայերը, բայց դա չի նշանակում, թե նրանք, ովքեր պատերազմի տարիներին անչափահաս են եղել կամ կռվին չեն մասնակցել, կամ Հայաստանից դուրս են եղել, իրավունք չունեն այժմ իրենց կարծիքն ասելու Արցախի խնդրի կարգավորման կամ ընդհանրապես Հայաստանի որևէ հատվածի հետ կապված։ Այդ տրամաբանությամբ ստացվում է, որ միայն  դիլիջանցի՛ն պետք է խոսի Դիլիջանի խնդիրներից, կամ միայն մեղրեցի՛ն պիտի հոգա Մեղրիի մասին։ Դա աբսուրդ է։

Հայ-թուրքական հարաբերությունների ներկա ընթացքի և դրանով պայմանավորված՝ Արցախի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների քննադատությանը հաճախ իշխանական շրջանակները հակադարձում են, թե ղարաբաղցի Սերժ Սարգսյանից (չնայած մի փուլ կար, երբ Սերժ Սարգսյանի քարոզիչները «տակից» տարածում էին, թե ՀՀ գործող նախագահը գորիսեցի է, ղարաբաղցի չէ) մի՛ պաշտպանեք Ղարաբաղը։

Չկա ավելի խոցելի փաստարկ, քան վերը նշվածը։ Երբ խոսվում է Արցախի գլխին կուտակված ամպերի մասին, որոնք առաջացել են Սարգսյանի «նախաձեռնողականության» շնորհիվ,  հակադարձումն  այն է, թե դուք ո՞ւր էիք, երբ Ս. Սարգսյանն Արցախում կռվում էր։

Եթե նմանատիպ մտածողություն տիրեր շարքային քաղաքացիների կամ իշխանամետ ուժերի շարքերում, ապա միգուցե հնարավոր լիներ հասկանալ։ Բայց երբ «տեղական հայրենասիրությունն» իր զենքն է  դարձնում անձամբ ՀՀ նախագահը և փորձում իր ընդդիմախոսներին  պատասխանել «բակային նացիոնալիզմի» կանոններով, այնքան էլ հասկանալի չէ։

«Ղարաբաղն ուզում են ինձանից պաշտպանել  մարդիկ, ովքեր պատերազմի տարիներին ոչ միայն Ղարաբաղում չեն եղել, այլ նաև Հայաստանում»,- Հանրային խորհրդի հետ հանդիպման ժամանակ նշել էր ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ Նրա այդ հայտարարությունից հետո փորձեցի լարել հիշողությունս, որպեսզի պարզեմ, թե ո՞ւմ բոստանն է քար գցում Սարգսյանը։ Եվ պարզվեց,  որ մենակ մնալիս ծիծաղել սիրող նախագահը բավական բարձր մակարդակի ինքնաքննադատական կուլտուրա ունի, և յուրօրինակ ինքնախոստովանական ցուցմունք է ներկայացրել «հանրայինների» հետ հանդիպմանը։ Բանն այն է, որ Արցախի պատերազմի ամենաթեժ և բարդ օրերին Սերժ Սարգսյանը  ոչ միայն բուն Արցախում, այլ նաև  Հայաստանում չի եղել։  

Այսպես. Սերժ Սարգսյանը մինչև 1993թ. մայիսը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախարար (նրա զբաղեցրած պաշտոնը հենց այդպես չէր կոչվում, բայց ֆունկցիան դա էր)։ 1992-ի մայիսին տեղի ունեցած Շուշիի ազատագրումից հետո նախկին ԼՂԻՄ տարածքի գրեթե կեսը գրավված էր ադրբեջանական բանակի կողմից։ Մինչ այն պահը, երբ Ս. Սարգսյանը ԼՂԻՄ-ում էր, հնարավոր եղավ չեզոքացնել վտանգը միայն Քարվաճառի (նախկին Քելբաջար) ուղղությամբ։ 1993-ի մայիսից հետո և մինչև 1994-ին կնքած զինադադարը Սերժ Սարգսյանին ոչ ոք Արցախում չի տեսել, իսկ 1993թ. մայիսից մինչև օգոստոս ընկած չորսամսյա ժամանակահատվածում Սերժ Սարգսյանը եղել է Ռուսաստանում և զբաղվել բանակի մատակարարման հույժ կարևոր գործով։ 1993-ի  օգոստոսից արդեն նա նշանակվել է ՀՀ պաշտպանության նախարար։ Այսինքն, պատերազմի օրերի որոշակի փուլում ՀՀ ներկա նախագահը եղել  է արտերկրում։ Հիմա արդյոք ճի՞շտ կլինի ասել, թե նա չպետք է խոսի Արցախի մասին։ Իհարկե՝ ոչ։ Դա սխալ մոտեցում է։ Մեր հաղթանակներին հասնելու համար  յուրաքանչյուրը կատարել է իր գործը՝ լինի դա ռազմի դաշտում, թե մատակարարման «ճակատում»։ Ամենքն իր ավանդն ունի։ Ի դեպ,  1993-ի մայիսից մինչև օգոստոս  (կրկնեմ՝ երբ Ս. Սարգսյանը ՌԴ-ում էր) ԼՂ-ի  զինված ուժերի լայնամասշտաբ ռազմագործողությունների արդյունքում իրար հետևից ազատագրվեցին Աղդամը, Ֆիզուլին, Ջաբրայիլը և Կուբաթլուն։  Երևի դա է պատճառը, որ նույն այդ Աղդամը Սարգսյանն իր հայրենիքը չի համարում, քանի որ դրա ազատագրման օրերին օտար երկրում է գտնվելիս եղել։ Սա, իհարկե, ենթադրություն է։ Ինչևէ։

Ամփոփենք. «բակային նացիոնալիզմի» և «տեղական հայրենասիրության» այն դրսևորումները, որոնց հանդիպում ենք մեր օրերում, երկար ժամանակ պետություն չունենալու և դրա հետևանքով առաջացած նեղ աշխարհայացքի ձևավորման արդյունք են։ Այդ «հիվանդությունը», համոզված եմ, ժամանակի ընթացքում կվերանա, և մարդկանց կարիերային աճը պայմանավորված կլինի միայն պրոֆեսիոնալ կարողություններով ու բարոյական նկարագրով։ Իսկ այժմ մեզ մոտ գերիշխող են գավառամտությունն  ու մարտնչող տգիտությունը։ Ոչինչ։ Կանցնի։

Անդրանիկ   Թևանյան

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Նիկոլը ճիշտ չէ, իսկ Սերժ Սարգսյանը սխալվեց

Նիկոլը ճիշտ չէ, իսկ Սերժ Սարգսյանը սխալվեց

Ապրիլ 23, 2019 11:45 Նիկոլը ճիշտ էր 2018թ. ապրիլի 23–ին, բայց սխալվեց վարչապետ դառնալուց հետո:
Փաշինյանը կրկին խոսեց ձևի ու լռեց բովանդակության մասին

Փաշինյանը կրկին խոսեց ձևի ու լռեց բովանդակության մասին

Մարտ 12, 2019 18:40 Նա պառակտել է Հայաստանի հանրությանը, բայց պատրաստ է խաղաղություն քարոզել հարևան երկրում ու քիրվայություն անել ադրբեջանցիների հետ:
Լևոն Տեր-Պետրոսյանի սպասելի նյարդայնացումը

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի սպասելի նյարդայնացումը

Մարտ 01, 2019 16:50 Իրականությունն այն է, որ «Մարտի 1»-ը հնարավոր դարձավ ատելության մթնոլորտի արդյունքում:
Չդառնալ «Մարտի 1»-ի վարչապետ

Չդառնալ «Մարտի 1»-ի վարչապետ

Փետրվարի 22, 2019 10:10 96-ի կեղծիքների ու բռնության հետևանք էին 98-ի իշխանափոխությունը, 1999-ի հոկտեմբերի 27-ը ու 2008–ի մարտի 1-ը:
«Մեղավորության կանխավարկածը». Փաշինյանը արմենբաշիական համակարգ է ուզում կառուցել (տեսանյութ)

«Մեղավորության կանխավարկածը». Փաշինյանը արմենբաշիական համակարգ է ուզում կառուցել (տեսանյութ)

Փետրվարի 13, 2019 20:53 Դե արի ու այսքանից հետո քննադատիր նրանց, ովքեր Փաշինյանի՝ իշխանության գալու մեջ դրսի ուժերի դավադրություն են տեսնում:
Կենտրոնական բանկի «մեսիջը» կառավարությանն ու հպարտ քաղաքացիներին

Կենտրոնական բանկի «մեսիջը» կառավարությանն ու հպարտ քաղաքացիներին

Փետրվարի 05, 2019 13:05 Որքան էլ ԱՎԾ–ն ուշացրեց տարեկան մակրոցուցանիշների ամփոփումը, միևնույն է, վերջում թվերը հեղափոխական չստացվեցին։
Փաշինյանը՝ Սորոսի ու Բոլթոնի արանքում

Փաշինյանը՝ Սորոսի ու Բոլթոնի արանքում

Փետրվարի 04, 2019 19:00 Բոլթոնի պլանով նախատեսվում է, որ Հայաստանը պետք է զիջումների գնա Արցախի հարցում՝ մինչ այդ պատրաստելով հասարակությանը «խաղաղությանը»:
Փաշինյանը մերժո՞ւմ է Բոլթոնի պլանը

Փաշինյանը մերժո՞ւմ է Բոլթոնի պլանը

Փետրվարի 02, 2019 11:35 Ինչո՞ւ Փաշինյանը մտավ Բոլթոնի պլան և ինչո՞ւ է այժմ փախչում դրանից։
Ռ. Քոչարյան, Ս. Բաբայան, Վ. Մանուկյան, Ս. Սարգսյան, Վ. Սարգսյան. տարբեր ճակատագրեր, բայց մեկ ընդհանուր ուղի

Ռ. Քոչարյան, Ս. Բաբայան, Վ. Մանուկյան, Ս. Սարգսյան, Վ. Սարգսյան. տարբեր ճակատագրեր, բայց մեկ ընդհանուր ուղի

Հունվար 28, 2019 16:34 Հիմա կրկին, ինչպես 1998–ին, Հայաստանի ու Արցախի գլխին մութ ամպեր են կուտակվում։
Մեծ խաղի փոքրիկ դետալները

Մեծ խաղի փոքրիկ դետալները

Հունվար 24, 2019 11:55 Գալի՞ս է Փաշինյանի՝ «Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն» գրելու ժամանակը։
Ինչպես է Նիկոլ Փաշինյանը նախապատրաստվում խաղաղությանը

Ինչպես է Նիկոլ Փաշինյանը նախապատրաստվում խաղաղությանը

Հունվար 17, 2019 12:20 Փաշինյանը չունի Արցախի խնդրի լուծման հարցում որոշումներ կայացնելու մանդատ, լեգիտիմություն ու անհրաժեշտ պաշար:
Փաշինյանը գոհ է գրքերի վաճառքից. ինչո՞ւ են հայերը սկսել շատ կարդալ (տեսանյութ)

Փաշինյանը գոհ է գրքերի վաճառքից. ինչո՞ւ են հայերը սկսել շատ կարդալ (տեսանյութ)

Հունվար 09, 2019 14:15 Փաստորեն, եթե Քոչարյանի գրքի վաճառքը սկսվի Հայաստանում, ապա Փաշինյանը կարող է է՛լ ավելի մեծ ռեկորդների մասին խոսել:
Թումանյանի «մեսիջը» հայ ժողովրդին

Թումանյանի «մեսիջը» հայ ժողովրդին

Հունվար 03, 2019 09:55 Դերասանությունը գեղեցիկ է բեմի վրա, ուր խաղում են, բայց այն գարշելի է կյանքի մեջ, ուր ապրում են: Բեմի վրա խաղացողները շնորհքով մարդիկ են, իսկ կյանքում խաղացողները՝ ցածերն ու կեղծավորները:
2018-ը՝ մերժման, իսկ 2019-ը ՝ ԽԵԼՔԻ տարի

2018-ը՝ մերժման, իսկ 2019-ը ՝ ԽԵԼՔԻ տարի

Դեկտեմբեր 31, 2018 21:22 Մեզ մոտ ոչ թե նոր Հայաստանի նոր իշխանություն է ձևավորվել, այլ հին Հայաստանի վերջին իշխանությունը:
Փաշինյանի և Ալիևի ասիմետրիկ վարքագիծը. վտանգավոր խաղ է սկսված

Փաշինյանի և Ալիևի ասիմետրիկ վարքագիծը. վտանգավոր խաղ է սկսված

Դեկտեմբեր 26, 2018 16:00 Բոլթոնի պլանի կյանքի կոչումն է, որ ոգևորել է Ադրբեջանին ու, ամենայն հավանականությամբ, այդ պլանը դիմադրության չի հանդիպել Հայաստանում:
Ի՞նչ բացահայտեց գաղտնալսումը

Ի՞նչ բացահայտեց գաղտնալսումը

Դեկտեմբեր 06, 2018 14:15 Հասկանո՞ւմ է արդյոք Փաշինյանը, որ շատ ավելի լուրջ խնդիրներ մեր պետության և անձամբ իր համար կառաջանան, եթե նա բացի «Պանդորայի արկղը»:
Լեզվի սայթաքում ըստ Ֆրեյդի՞, թե՞ ըստ Փաշինյանի (տեսանյութ)

Լեզվի սայթաքում ըստ Ֆրեյդի՞, թե՞ ըստ Փաշինյանի (տեսանյութ)

Նոյեմբեր 27, 2018 14:40 «Նիկոլը Ճիշտ էր, ես սխալվեցի» սարգսյանական ձևակերպումն այլ իմաստ է ստանում:
Ո՞վ կհաղթի ընտրություններում

Ո՞վ կհաղթի ընտրություններում

Նոյեմբեր 22, 2018 17:00 Տիգրան Մուկուչյանը, դեմքի անմեղ հայացքով ու իր բարի աչուկները ճպճպացնելով, մեզ կհաղորդի թվերը այնպես, ինչպես հաղորդում էր նախորդ ընտրությունների ժամանակ:
Օլիգարխիայի երկաթյա կանոնը «Քաղաքացիական պայմանագրում»

Օլիգարխիայի երկաթյա կանոնը «Քաղաքացիական պայմանագրում»

Նոյեմբեր 16, 2018 11:38 ՀՀԿ-ն ու դրա լիդերը ցանկության դեպքում անգամ չէին կարող այնպիսի մոդել ստեղծել, ինչպիսին որ ստեղծում է Նիկոլ Փաշինյանը:
Ամբոխի և իշխանության հարաբերությունները. Փաշինյանը կգնա՞ Ռոբեսպիերի ճանապարհով

Ամբոխի և իշխանության հարաբերությունները. Փաշինյանը կգնա՞ Ռոբեսպիերի ճանապարհով

Նոյեմբեր 09, 2018 15:28 Ո՞վ կդառնա Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գլխավոր հակառակորդը: