Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Իսկ դատավորներն ովքե՞ր են

Իսկ դատավորներն ովքե՞ր են

Հուլիս 26, 2016 00:05 ՀՀԿ ղեկավարն իր վարած քաղաքականությամբ դարձել է զինված ապստամբության և հեղափոխության թիվ մեկ պատվիրատուն։
Երևի «Մշո Ճառընտիրում» է կարդացել թարս բուսած խիյարի մասին

Երևի «Մշո Ճառընտիրում» է կարդացել թարս բուսած խիյարի մասին

Հուլիս 25, 2016 20:10 Սերժ Սարգսյանը շարունակում է ձեւացնել, թե, իբր, երկրում ոչինչ չի պատահել, ու իրեն փորձում է պահել «բան էլ չկա» ոճի մեջ:
Սերժ Սարգսյանի տված հերթական վնասը

Սերժ Սարգսյանի տված հերթական վնասը

Հուլիս 23, 2016 23:00 Նա հերոսներին կարող է արժեզրկել այն աստիճան, որ նրանք հանրության աչքում վերածվեն «մանրադրամի»:
«Է՛լ հարիֆ չկա»

«Է՛լ հարիֆ չկա»

Հուլիս 22, 2016 16:45 Սերժ Սարգսյանը կարծում է, թե այս իրավիճակն արդեն ավելի երկար է տևում, քան մենք կարող ենք մեզ թույլ տալ: Վեց օր ժողովուրդն իրեն է փնտրում, իսկ ինքը հիմա ասում է, որ այսքան երկար ձգելն էլ մի բան չի:
Ո՞րը կարող է լինել փոխզիջումը

Ո՞րը կարող է լինել փոխզիջումը

Հուլիս 22, 2016 10:00 «Սասնա ծռերի» տղաները խառնել են Սարգսյանի խաղաքարտերը: Սա այն դեպքը չէ, երբ քաղաքական հարցերը հնարավոր կլինի չքաղաքականացնել:
… դառնաս չխոսկան

… դառնաս չխոսկան

Հուլիս 21, 2016 16:25 Սերժ Սարգսյանը պետք է հասկանա, որ իր գնացքը վաղուց գնացել է, և իր վերարտադրության ցանկացած փորձ հղի է ծանր հետևանքներով։
Կորել է ՀՀ իշխանությունը. համարել անվավեր

Կորել է ՀՀ իշխանությունը. համարել անվավեր

Հուլիս 21, 2016 14:10 Նորանկախ Հայաստանի պատմության 25 տարում Սերժ Սարգսյանը միշտ արտակարգ իրավիճակներում անհետ կորել է, «հօդս է ցնդել»:
Իյա՜, իրո՞ք, պարո՛ն Թոներ

Իյա՜, իրո՞ք, պարո՛ն Թոներ

Հուլիս 20, 2016 16:10 Ինչպես է ԱՄՆ պետդեպի ներկայացուցիչը խոսում Հայաստանում «ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված» իշխանության մասին։
Ովքեր են ահաբեկիչները, և ինչ է պետք անել

Ովքեր են ահաբեկիչները, և ինչ է պետք անել

Հուլիս 20, 2016 16:00 Բ26–ում ահաբեկված են։ Դա է պատճառը, որ ոստիկանության բաժանմունքը գրավածներին ահաբեկիչ են անվանում։ Հանրային տրամադրությունները հակառակն են։
Ինչպես օգնել Սերժ Սարգսյանին

Ինչպես օգնել Սերժ Սարգսյանին

Հուլիս 20, 2016 09:45 Սարգսյանն իշխանությունը պահելու երկու մոտիվացիա ունի՝ անձնական հարստություն կուտակելը և անձնական անվտանգություն ապահովելը (ագահությունն ու վախը «Վերջի բոլշևիկին» դարձրել են վտանգավոր և՛ իր, և՛ հանրության համար):
Դե հիմա, արի ու ինքդ «կեր քո եփած կաշան»

Դե հիմա, արի ու ինքդ «կեր քո եփած կաշան»

Հուլիս 19, 2016 17:25 ՀՀԿ ղեկավարն այսօր պայթունավտանգ իրավիճակից ելքեր գտնելու հարցում դարձել է անճար ու անկարող:
Բռնապետության անատամ երախը

Բռնապետության անատամ երախը

Հուլիս 19, 2016 09:05 ՀՀԿ ղեկավարը լուծում չունի: Սա իր սիրելի ակցիաներից չէ, որ հետո վերածվում է «Տարո՛ն ջան, սիրուն չի» շոուի կամ «Օպերա» օպերացիայի:
Սարգսյանը կրկին անհետացել է

Սարգսյանը կրկին անհետացել է

Հուլիս 18, 2016 16:35 Ստացվում է, որ այս երկիրը գլուխ չունի, որի հրաժարականի պահանջն են ներկայացրել աբստամբները:
Ով է մեղավոր, և ինչ պետք է անել

Ով է մեղավոր, և ինչ պետք է անել

Հուլիս 18, 2016 09:50 Ոստիկանության բաժանմունքի գրավումն աննորմալություն է, բայց այդ աննորմալությունը հետևանք է մեկ այլ՝ շատ ավելի մեծ աննորմալության:
Խոսքի ազատությունն՝ ըստ Բ26–ի

Խոսքի ազատությունն՝ ըստ Բ26–ի

Հուլիս 17, 2016 13:27 Փակել էր «Ֆեյսբուքը», Բաղրամյան 26-ի լրատվամիջոցներում բառ չկար Երևանում զինված ապստամբության մասին:
Հայաստանի ու Սերժ Սարգսյանի շահերը

Հայաստանի ու Սերժ Սարգսյանի շահերը

Հուլիս 16, 2016 13:25 Սարգսյանն ինքն է հայտնվել փակուղում՝ համաձայնություն տալով Կազանում ներկայացված փաստաթղթին։ Բայց դա չի նշանակում, որ փակուղում պետք է հայտնվի նաև Հայաստանը։
Սոֆի Լորենը, Հրանուշն ու Գալուստը՝ չհաշված գործարարությունը

Սոֆի Լորենը, Հրանուշն ու Գալուստը՝ չհաշված գործարարությունը

Հուլիս 16, 2016 09:40 ՀՀԿ ղեկավարն ամեն ինչ ավերել է ու ժողովրդին էլ հեղինակային ֆարսի մասնակիցն է դարձնում:
Ցողունային բջիջը քո

Ցողունային բջիջը քո

Հուլիս 15, 2016 18:15 Սերժ Սարգսյանը «նստած է» ցողունային բջիջների վրա: Բնականաբար, հարկատուների ու այլոց հաշվին: Նա կարծում է, թե դա կօգնի, բայց օգուտ չկա:
Երևանի գրավյալ տարածքները

Երևանի գրավյալ տարածքները

Հուլիս 15, 2016 09:00 Որքան շատ են Ալիևն ու միջնորդները գոհունակություն հայտնում Ղարաբաղի հարցով բանակցությունների ընթացքից, այնքան շատ են հայաստանյան իշխանությունները հաստիքային սերժականների շուրթերով տարածքները հանձնելու քարոզ տանում:
Ներհաճախորդական պայքարը սրվում է

Ներհաճախորդական պայքարը սրվում է

Հուլիս 14, 2016 13:00 Մասնագիտությամբ «Վազգեն Սարգսյանի եղբայր» հանդիսացող և Սերժ Սարգսյանի հաճախորդ աշխատող Արամ Սարգսյանին անչափ ուրախացրել է ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ կուսակցության ստեղծումը: