Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Թունդ ընդդիմադիր» գործչի դիմանկարը

«Թունդ ընդդիմադիր» գործչի դիմանկարը

Հունվար 20, 2017 11:15 Եթե համ խելագար ես, համ էլ հաճախորդ, ապա ոչ թե «թունդ», այլ «թնդագույն ընդդիմադիր» ես:
Թույլ չտալ վերարտադրությունը

Թույլ չտալ վերարտադրությունը

Հունվար 20, 2017 10:15 Եթե ՀՀԿ-ի և նրա ղեկավարի միակ «գաղափարը» վերարտադրվելն է, ապա նրա քաղաքական մրցակիցներն էլ պետք է առաջնորդվեն իշխանությունը վերցնելու «գաղափարով»:
«Օդափոխել» հանրային գիտակցությունը

«Օդափոխել» հանրային գիտակցությունը

Հունվար 19, 2017 01:35 Պառակտված ժողովրդին կառավարելը հեշտ է, և Սարգսյանն ուզում է հասնել իր ուզածին:
Քաղաքական դաշտի նոր դասավորությունը

Քաղաքական դաշտի նոր դասավորությունը

Հունվար 18, 2017 01:35 Սերժ Սարգսյանի հույսն այն է, որ միավորումներ չեն լինի, և առաձին-առանձին բոլոր ուժերի ձայները հնարավոր կլինի փոշիացնել:
Գերքաղաքականացված հունվարի 17-ը

Գերքաղաքականացված հունվարի 17-ը

Հունվար 18, 2017 01:20 Իրար հաջորդած քաղաքական որոշումների այս քանակությունը մի տեսակ «անմարսելի» էր որոշակի շրջանակների համար, որոնք անշարժություն են սիրում և նախընտրում են դինջ ու կանխատեսելի առօրյան:
Ինչու Հայաստանը չի դառնում գրավիչ

Ինչու Հայաստանը չի դառնում գրավիչ

Հունվար 17, 2017 00:05 Սարգսյանի խոստացած և չիրականացրած բարեփոխումներին այստեղ ոչ ոք չի հավատում, ինչո՞ւ պետք է ուրիշները հավատան և գան ու գործեն այս «գրավիչ» երկրում:
Նեկրոֆիլիա. «Նա հանճար է» շարքից

Նեկրոֆիլիա. «Նա հանճար է» շարքից

Հունվար 16, 2017 10:04 Նեկրոֆիլիան վատ բան է: Շատ ավելի վատ է նեկրոֆիլիան այն դեպքում, երբ դրսևորվում է քաղաքական դաշտում:
Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում Նոր Գեղի գյուղապետն ու արվեստագիտության դոկտորը

Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում Նոր Գեղի գյուղապետն ու արվեստագիտության դոկտորը

Հունվար 14, 2017 00:25 Բարոյական ճգնաժամը հենց սա՛ է, ինչի համար պետք է «արժանին հատուցել» իշխող ուժին և նրա ղեկավարին:
Պատերազմ և ընտրություններ

Պատերազմ և ընտրություններ

Հունվար 13, 2017 12:20 Այս տարվա ապրիլի 2–ին միավորման և «առաջին գիծը» պահելու կարիք կա։ Եթե ներքաղաքական պատկերը չփոխվի, ապա չորսօրյա թեժ մարտերը կարող են կրկնվել, ու ամեն անգամ մեզանից ավելի թանկ գին կպահանջվի։
Ահա՛ այսպիսի «աչքալուսանք»

Ահա՛ այսպիսի «աչքալուսանք»

Հունվար 13, 2017 00:25 Սերժ Սարգսյանը 2008-ին տված իր խոստումները ոչ միայն չի կատարել, այլև դրանք չկատարելու դիմաց երկիրը հարյուրավոր միլիոնների վնաս է կրել:
Ստեղծել իշխանության դեմ ճակատ

Ստեղծել իշխանության դեմ ճակատ

Հունվար 12, 2017 00:05 Այս պարագայում միայն ժողովուրդը կարթնանա, ոտքի կկանգնի և կփորձի ամեն կերպ աջակցել ընդդիմությանը՝ ակնհայտորեն իր վերարտադրմանը ձգտող ՀՀԿ-ին պարտության մատնելու գործում:
Մեծ կապիտալից բացի՝ փոքր գումարներ էլ են դուրս բերվում Հայաստանից

Մեծ կապիտալից բացի՝ փոքր գումարներ էլ են դուրս բերվում Հայաստանից

Հունվար 11, 2017 10:20 Նովոսիբիրսկ տեղափոխված ընտանիքի անդամներից երկուսին այստեղից են օգնում, որպեսզի այնտեղ հաղթահարեն նեղ պահը:
Ինչպես հաղթել ընտրություններն ապրիլի 2-ից առաջ

Ինչպես հաղթել ընտրություններն ապրիլի 2-ից առաջ

Հունվար 10, 2017 00:05 Ի՞նչ պետք է անեն այն ուժերը և ազդեցիկ անհատները, ովքեր ցանկանում են Հայաստանում դրական փոփոխությունների հասնել և նոր որակի իշխանություն ձևավորել:
Սարգսյանի և Սահակաշվիլու նմանությունն ու տարբերությունը

Սարգսյանի և Սահակաշվիլու նմանությունն ու տարբերությունը

Հունվար 09, 2017 21:45 Եթե հիշում եք, հարևան Վրաստանում Սահակաշվիլին փոխեց Սահմանադրությունը, որպեսզի կարողանա վերարտադրել իր իշխանությունը: Չստացվեց:
Հիմա էլ պետք է դպրոցները տաքացնելու համա՞ր 1000-ական դրամներ հավաքել

Հիմա էլ պետք է դպրոցները տաքացնելու համա՞ր 1000-ական դրամներ հավաքել

Հունվար 09, 2017 17:00 «Ողջ ֆինանսներն՝ ընտրական գործընթացին» կարգախոսով առաջնորդվող իշխող ուժից այլ բան սպասելն անմտություն է:
Նախընտրական հարցականներ և հանգուցալուծումներ

Նախընտրական հարցականներ և հանգուցալուծումներ

Հունվար 09, 2017 00:05 Բազմաթիվ նախընտրական հարցականներ կան ինչպես իշխանական, այնպես էլ ոչիշխանական տիրույթում:
Երբ խոսքը արժեք չունի

Երբ խոսքը արժեք չունի

Հունվար 08, 2017 00:05 Հետաքրքիր է, ապրիլին կայանալիք ԱԺ ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավին նույպե՞ս ՀՀԿ ղեկավարի կհաջողվի շրջանցել տված խոստումների թեման:
Հոգնե՞լ է, բայց ինչի՞ց

Հոգնե՞լ է, բայց ինչի՞ց

Հունվար 06, 2017 11:55 Սերժ Սարգսյանն ընդամենը չորսուկես ամիս առաջ էր արձակուրդ վերցրել: Ի՞նչ է արել ՀՀԿ ղեկավարը անցած չորսուկես ամսում, որ դարձյալ հանգստի կարիք ունի:
Երկիրը սթափվելու կարիք ունի

Երկիրը սթափվելու կարիք ունի

Հունվար 05, 2017 00:05 Ժողովուրդն այնպիսի ուժերի ու դեմքերի համախմբման կարիք է զգում, որոնք կարող են իրական այլընտրանք հանդիսանալ իշխանությանը:
Հին տարուց գաղջը շալակած մտանք նոր տարի

Հին տարուց գաղջը շալակած մտանք նոր տարի

Հունվար 03, 2017 10:20 Հրեղեն աքաղաղի տարում այլևս մեզ թղթի վրա գրված փոփոխություններ պետք չեն: Մի փոփոխություն է պետք, որը հուսով ենք՝ տեղի կունենա ԱԺ ընտրությունների արդյունքում: