Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Մարդակենտրոն ռեմոնտը» սկսվել է

«Մարդակենտրոն ռեմոնտը» սկսվել է

Փետրվարի 10, 2016 18:20 Մեր կարծիքով իրապես տեղի ունեցած «պատմական պահն» արդեն անցել է, երբ Բաղրամյան պողոտայում Աշոտյանին մի 20 րոպե «ս» էին անում:
«Բա իմացա՞ք»–ների շարքից

«Բա իմացա՞ք»–ների շարքից

Փետրվարի 10, 2016 12:10 Կրեմլը Սարգսյանին վերահսկելու խնդիր չունի, քանզի նա ինքնավերահսկման սկզբունքով է շփվում ռուսական վերնախավի հետ։
Կլինի՞ ռուս–թուրքական պատերազմ

Կլինի՞ ռուս–թուրքական պատերազմ

Փետրվարի 10, 2016 00:05 Հայաստանի կռիվը չէ սա, և մենք մեր շահերը պետք է պաշտպանենք, բայց ունենալով այսպիսի գավառամիտ ու սեփական գրպանից այն կողմ չտեսնող իշխանություն՝ կարելի է ասել, որ ՀՀ–ն անպատրաստ է։
«Մահ կամ իշխանություն»

«Մահ կամ իշխանություն»

Փետրվարի 09, 2016 13:55 Այն բանից հետո, ինչ արեց Սերժ Սարգսյանը ՀՅԴ–ի հետ, պարտավոր է «ամուսնանալ» ու պաշտոն տալ։
Ֆլեշ մոբ և Ֆլեշ Զառա

Ֆլեշ մոբ և Ֆլեշ Զառա

Փետրվարի 09, 2016 11:27 Զարուհու «արժեթղթերի» գները հաճախորդաց շուկայում ընկան նախորդ տարվա փետրվարյան հայտնի իրադարձություններից հետո։
Կեղծ իրարանցում

Կեղծ իրարանցում

Փետրվարի 09, 2016 00:05 Սերժ Սարգսյանի նախագահության դեպքում բոլորը կարող են բոլոր պաշտոնների հավակնորդ դառնալ։ Ումի՞ց են պակաս։
Ալվարդ Պետրոսյանը, բենզինի հոտը, «սառեցված» անդամությունը և ՀՅԴ–ի պորտֆելները

Ալվարդ Պետրոսյանը, բենզինի հոտը, «սառեցված» անդամությունը և ՀՅԴ–ի պորտֆելները

Փետրվարի 08, 2016 13:55 Ա. Պետրոսյանը, ի տարբերություն իր հին ընկերների, չքննադատեց «Ֆուտբոլային» դիվանագիտությունը։ Նա համարում էր, որ ՀՀԿ ղեկավարն ամեն ինչ ճիշտ է անում։
Ռուս–թուրքական լարվածությունն աճում է

Ռուս–թուրքական լարվածությունն աճում է

Փետրվարի 08, 2016 11:09 Հայաստանում զբաղված են պորտֆելները բաժանելու պանիկովսկիական խնդրով։ Սերժսարգսյանական թիմը փող է հավաքում, իսկ նրանց «շավկաները» ներկայացնում են ՀՀԿ ղեկավարի մտածողությունը։
Առուն չթռած՝ գոռում ենք՝ «հո՛պ»

Առուն չթռած՝ գոռում ենք՝ «հո՛պ»

Փետրվարի 08, 2016 00:27 Թուրքիան Վատիկան է ուղարկել նախորդ տարվա ապրիլին հետ կանչված իր դեսպանին:
Երբ փչացնում է Արմեն Աշոտյանը

Երբ փչացնում է Արմեն Աշոտյանը

Փետրվարի 07, 2016 17:50 Բաղրամյան փողոցի «հերոս» Արմեն Աշոտյանն իր հաղորդման հյուր է կանչում հին ու նոր կուսակցական դեմքերի ու նրանց հարցնում, թե արդյոք իշխանության դուդուկի տակ հաճախակի պարելով՝ իրենք չե՞ն վախենում հաճախորդ կոչվելուց։
Կոալիցիոն գարնանամուտ

Կոալիցիոն գարնանամուտ

Փետրվարի 06, 2016 13:12 Ու մարդիկ մեզ տեսնելով՝ իրենց հոգնած աչքերին <br>Տեսան ուրիշ մի հաճախորդ, Գեղամյան տեսան նորաբույր...
Բ26–ի լավությունը հայ ժողովրդին

Բ26–ի լավությունը հայ ժողովրդին

Փետրվարի 06, 2016 01:20 Մինչ Արտակ Շաբոյանը մտածում է, թե ինչպես է պաշտպանելու Սերժ Սարգսյանի շրջապատի մասնավոր շահը, Բաղրամյան 26–ը լավություն է անում հայ ժողովրդին։
Ընտրական օրենսգիրքը հայտնվել է անեկդոտի հերոսի դերում

Ընտրական օրենսգիրքը հայտնվել է անեկդոտի հերոսի դերում

Փետրվարի 05, 2016 17:50 Պետբյուջեից, բնականաբար, լիքը փող են հատկացնելու ԸՕ-ն «փոխելու» համար: Ինչպես մոտ 3 միլիարդ հատկացրին սահմանադրական հանրաքվեի համար:
Ումից և ինչու է վախենում Սերժ Սարգսյանը

Ումից և ինչու է վախենում Սերժ Սարգսյանը

Փետրվարի 05, 2016 13:50 Սարգսյանը կարող է պարտվել անգամ «էպոսագետին», քանզի հանրային դժգոհությունը նրանից չափազանց մեծ է. Հայաստանի թուլացման և ՀՀ քաղաքացիների արտագաղթի գնով մեկ ընտանիքի հարստացումը ոչ մեկի համար էլ ընդունելի չէ։
Պատվիրատու–հաճախորդ հարաբերությունների մասին

Պատվիրատու–հաճախորդ հարաբերությունների մասին

Փետրվարի 05, 2016 12:20 Հայաստանի քաղաքական դաշտում բոլոր հաճախորդները «երջանկացվում» և հետագայում «խուրդվում» են նույն տեխնոլոգիայով, բայց ամեն մեկը յուրովի է դեն նետվում։
Առավոտյան փողը, երեկոյան…

Առավոտյան փողը, երեկոյան…

Փետրվարի 04, 2016 19:20 Սերժ Սարգսյանի նոր Սահմանադրության դեմ քարոզը եւս փող արժեր: 250 հազար: Այդքան են գնահատում իրենց ՀՀԿ ղեկավարի հաճախորդները (պարզ է, Շուշանյանին են այդքան գնահատել, իսկ մնացածին՝ ըստ «հեղինակության»):
Բա Կազլևի՞չը (տեսանյութ)

Բա Կազլևի՞չը (տեսանյութ)

Փետրվարի 04, 2016 11:40 Երբ Հայաստանն ու կառավարությունը վերածվում են տնամերձ բոստանի, պաշտոնների շուրջ առևտուրն ու դրանց բաշխումը դառնում են բնական երևույթ։ Անունը կդնես կոալիցիա, համագործակցություն թե կողակցություն, արդեն էական չէ։
Շո՛ւրա, միայն արդարաբար

Շո՛ւրա, միայն արդարաբար

Փետրվարի 04, 2016 01:45 Բացի ՀՅԴ–ից՝ «արդարություն» են պահանջում նաև ֆոտոսեսիայի մյուս մասնակիցներն ու ընդհանրապես հաճախորդաց ողջ բանակը։
Լրիվ մասխարա Զավենն է

Լրիվ մասխարա Զավենն է

Փետրվարի 03, 2016 16:35 Փոխանակ մենք՝ հարկատուներս, բողոքենք ու ասենք՝ անբարոյականություն է պետբյուջեից միլիարդներ ուտող ԱԳՆ-ի «բառադի» կեցվածքը, դեռ մի բան էլ ինքը՝ «քաշքշված թշիկներով» անձն է մուննաթ գալիս:
Ռուստամյանը «քաշեց» հին ընկերներին

Ռուստամյանը «քաշեց» հին ընկերներին

Փետրվարի 03, 2016 15:08 Սարգսյանը Մարգարյանի հետ «բազառներում», «բարոյական վնասի հատուցման» հիմնավորմամբ, լրիվ իրավունք է ստանում «մի քանի զրո» պակաս գնահատել ՀՅԴ–ին, ինչի դեմ Հրանտ Մարգարյանը փաստարկ չի կարող ունենալ։