Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ռուս-ղազախական «անտառը» և հայկական «տաշեղը»

Ռուս-ղազախական «անտառը» և հայկական «տաշեղը»

Հուլիս 19, 2017 22:00 Հայաստանի իշխանություններին հիմա այլ բան չի մնացել, քան սեփական հաճախորդների միջոցով ՌԴ-ին ատամ ցույց տալը:
«Գոդոյին» չսպասելիս

«Գոդոյին» չսպասելիս

Հունիս 28, 2017 12:40 2017-ի ապրիլին ընտրական ինստիտուտը օրենքի ուժով ոչնչացվեց (մեր ողջույնները Ընտրական նոր օրենսգիրքը գովերգող ընդդիմադիր ուժերին):
2018-ի «նախագահական» ընտրությունների մասին

2018-ի «նախագահական» ընտրությունների մասին

Հունիս 26, 2017 11:40 Նախագահի անունը հիմա դրել են «վարչապետ», իսկ ընտրողներն էլ ոչ թե ՀՀ քաղաքացիներն են, այլ ռեսուրսային կենտրոնների տիրապետող սուբյեկտները:
«Ելք»-ի հերթական առաջադրանքը

«Ելք»-ի հերթական առաջադրանքը

Հունիս 22, 2017 11:05 Երեկ «Ելք» դաշինքի և հատկապես Նիկոլ Փաշինյանի համար քաղաքական կոմերցիայի տեսանկյունից շատ արդյունավետ օր էր, քանզի ԱԺ-ում քննարկվում էր ՀՀ կառավարության ծրագիրը:
Մհերը չէր ուզում, բայց ստացվեց (տեսանյութ)

Մհերը չէր ուզում, բայց ստացվեց (տեսանյութ)

Հունիս 20, 2017 08:30 Հանրության մեծ մասին թողել են հարկեր ու տուրքեր տալու, ինչպես նաև հայրենիքի համար կռվելու և զոհվելու պարտականությունները, իսկ իրենց պահել են փողերն ու կայֆերը:
Հերոսներ ու հակահերոսներ. ովքե՞ր են դատավորները

Հերոսներ ու հակահերոսներ. ովքե՞ր են դատավորները

Հունիս 19, 2017 09:25 «Ռեյտինգային» կոչված ընտրակարգի միջոցով ընտրակաշառքը «լեգիտիմացվեց»: Այս տարվա ապրիլին ընտրությունների միջոցով բան փոխելու հնարավորության վրա մեծ «խաչ» քաշվեց:
Երբ իշխանական իդիլիան խախտում են զոհերը

Երբ իշխանական իդիլիան խախտում են զոհերը

Հունիս 18, 2017 09:45 Իշխանությունները հաղթել են Հայաստանի հանրությանը և ընդդիմություն են ստացել ի դեմս Ադրբեջանի, որին 10.000 դրամով չեն կարող կաշառել, որին չեն կարող հաճախորդացնել:
Վտանգավորություն և հետընթաց

Վտանգավորություն և հետընթաց

Հունիս 17, 2017 07:00 Բ26-ն իր հաշիվները 10.000 դրամով փակել է հանրության հետ և զբաղված է բացառապես մուտիլովկաներով՝ վասն վերարտադրության, վասն «Աթոռ-2040» ծրագրի կյանքի կոչման:
Սվիտալսկին՝ ընդդեմ ՀՀԿ-ի ու «Ելք»-ի

Սվիտալսկին՝ ընդդեմ ՀՀԿ-ի ու «Ելք»-ի

Հունիս 16, 2017 12:00 Նա նոր բան չի ասել, բայց քանի որ դեսպանի կարգավիճակով է ասել, նյարդայնացրել է իշխանություններին: Վերջիններս դրսից եկող ամեն մի փռշտոցի ձայնից վախենում են և դա է պատճառը, որ խառնվել են իրար:
«Огласите весь список пожалуйста»

«Огласите весь список пожалуйста»

Հունիս 16, 2017 10:05 Բ26-ը «նագլի» խասիաթ ունի:
Օտարված պետություն

Օտարված պետություն

Հունիս 13, 2017 00:05 Ունենք տնտեսաքաղաքական փտած վերնախավ և հոգնած հասարակություն:
2018-ի սինդրոմը

2018-ի սինդրոմը

Հունիս 02, 2017 11:55 2015-ից մեկնարկած ներքաղաքական գործընթացն իր ավարտին կհասնի, ավելի ճիշտ՝ ցիկլը կփակվի 2018-ին: Թե ինչպես դա տեղի կունենա և ինչպիսի արդյունք կարձանագրվի, կախված է մի շարք հանգամանքներից:
Բյուջեն լցնելու ձև

Բյուջեն լցնելու ձև

Հունիս 01, 2017 10:10 Նման «հաղթանակը» ավելի մեծ վնաս է հասցնում ժողովրդի առողջությանը, որը նորից հայտնվում է ՀՀԿ-ի գերության մեջ ու դեռ հարց է՝ ծխելն է մահացու, թե «նժդեհականության» ճիրաններում դեպրեսիվ թպրտալը։
Մարտնչող միջակության հաղթարշավը շարունակվում է

Մարտնչող միջակության հաղթարշավը շարունակվում է

Մայիս 31, 2017 00:05 Փողի դիմաց պետական դահլիճների տնօրենները ում առջև ասես կարող են բացել իրենց դռները։
Գագիկ Հարությունյանին էլ Ազգային հերոսի կոչում տվեք, պրծեք, էլի՛

Գագիկ Հարությունյանին էլ Ազգային հերոսի կոչում տվեք, պրծեք, էլի՛

Մայիս 29, 2017 23:00 Չնայած ժողովրդական արտիստի կոչում ստանալու համար իրենց պատեպատ խփող մարդիկ ապահովված են, բայց դե, շատ են ուզում, որ պետության հաշվին լինի իրենց թաղումը:
Խորհրդարան խորհրդարանի ներսում

Խորհրդարան խորհրդարանի ներսում

Մայիս 28, 2017 10:02 Այդ 17 հոգուն մի քանի սենյակ տրամադրեք Մելիք-Ադամյան փողոցում գտնվող պարտիայի կենտրոնական գրասենյակում:
«Անվտանգություն և առաջընթաց». Վերջին զանգի օրն էլ զոհ ունեցանք

«Անվտանգություն և առաջընթաց». Վերջին զանգի օրն էլ զոհ ունեցանք

Մայիս 27, 2017 09:00 Մրցանակաբաշխություններ, տոնական շոուներ և...անտերություն Զինված ուժերում:
Ինչու են ընտրակաշառք վերցնում, և ինչ է դա նշանակում

Ինչու են ընտրակաշառք վերցնում, և ինչ է դա նշանակում

Մայիս 26, 2017 11:20 Ընտրակաշառքի հարցն ունի իրավական, բարոյական, հոգեբանական (ստոկհոլմյան սինդրոմ) ու քաղաքական կողմ: Մեզ ավելի շատ հարցի քաղաքական կողմն է հետաքրքրում:
«Յալվար» ընկած ժողովրդին զոռով վարկառու եք դարձնում

«Յալվար» ընկած ժողովրդին զոռով վարկառու եք դարձնում

Մայիս 26, 2017 00:05 Այս ամենը չէի գրի, եթե չլսեի Սերժ Սարգսյանի վերջին ելույթը:
2040-ին ԿԸՀ-ն կհայտարարի՝ ընտրողների թիվը 3,6 միլիոն է

2040-ին ԿԸՀ-ն կհայտարարի՝ ընտրողների թիվը 3,6 միլիոն է

Մայիս 24, 2017 09:55 Ընտանիքներով քոչել են, ու երեխա չկա, դպրոցները աշակերտներ չունեն: