Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

ՀՀԿ ղեկավարի համար կարեւորը Մաշտոցի պուրակն «ազատագրելն» է

ՀՀԿ ղեկավարի համար կարեւորը Մաշտոցի պուրակն «ազատագրելն» է

Մայիս 27, 2016 16:26 Տարածք հանձնածին երկրի ղեկից 8000 հեկտար հեռու պահելը: Որպեսզի հերթական 800 հեկտարը չկորցնենք:
Այս անգամ էլ Նժդեհի արձանն է քվեարկելու

Այս անգամ էլ Նժդեհի արձանն է քվեարկելու

Մայիս 26, 2016 00:57 2013-ի հունվարին, նախագահական ընտրություններին ընդառաջ՝ ՀՀԿ-ն շախով-շուխով կազմակերպեց «Գարեգին Նժդեհ» ֆիլմի պրեմիերան (ֆիլմի շուրջ ապահովելով քարոզչական «տորնադո»): Ո՞վ է հիմա հիշում այդ ֆիլմը:
Կեղծ պացիֆիզմի ռահվիրաները

Կեղծ պացիֆիզմի ռահվիրաները

Մայիս 25, 2016 10:25 ՀՀԿ ղեկավարի անմիջական մեղավորությամբ մենք կորուստներ ունեցանք, և այժմ ուզում են դա ներկայացնել որպես հաղթանակ, իսկ ռազմավարական դիրքերը հանձնելը որպես Սերժ Սարգսյանի մարդասիրության դրսևորում:
Ականը՝ պետության տակ

Ականը՝ պետության տակ

Մայիս 25, 2016 09:50 Չորսօրյա պատերազմը ցույց տվեց, որ «Սուրբ սարի» տակ կորցրել ենք 800 հեկտար տարածք, եւ չնայած պետականության տակ չդրված «ականին»՝ ունեցանք զգալի մարդկային կորուստ:
Ադրբեջանական արձագանքը Սամվել Բաբայանի վերադարձին

Ադրբեջանական արձագանքը Սամվել Բաբայանի վերադարձին

Մայիս 24, 2016 23:10 Ուշագրավն այն է, որ ադրբեջանական կողմի հետ հավասար ԼՂՀ ՊԲ նախկին ղեկավարի վերադարձը ծանր են տանում նաև հայաստանյան որոշ շրջանակներ:
Չեն օգնում նույնիսկ ցողունային բջիջները

Չեն օգնում նույնիսկ ցողունային բջիջները

Մայիս 24, 2016 09:55 Ինչքան էլ հիմա Բ26-ից փորձեն քավության նոխազներ ու կեղծ թիրախներ հրամցնել հանրությանը, միևնույն է, չի ստացվի:
Անկախականներ vs հակաանկախականներ

Անկախականներ vs հակաանկախականներ

Մայիս 24, 2016 09:05 Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի հակաանկախական սուբյեկտների դրոշակակիրն է դարձել:
Պարտվողական քարոզի առանձնահատկությունները

Պարտվողական քարոզի առանձնահատկությունները

Մայիս 24, 2016 00:10 Աշոտյանի գերագույն գլխավոր հրամանատարի ողջ կեցվածքը, բանակցային գործընթացում բռնած դիրքն ու հանձնելու պատրաստակամությունը մաքուր պարտվողականության սերմանում է նշանակում:
Բենզինի գինն ու հակամենաշնորհային պայքարը

Բենզինի գինն ու հակամենաշնորհային պայքարը

Մայիս 23, 2016 11:50 Գաղտնիք չէ, որ հեղուկ վառելիքի շուկայում Սերժ Սարգսյանը հասել է գերիշխող դիրքի: Նա մասնավոր բիզնես շահեր ունի այդ ոլորտում: Եվ ահա այդ շահերը նրան ստիպում են թանկացնել բենզինի գինը:
Ումից սկսել կրճատումը

Ումից սկսել կրճատումը

Մայիս 23, 2016 00:17 Որտե՞ղ է լսված, որ իշխող ուժի «հեղինակության» և այդ ուժի ղեկավարի կուսակցական այցերի համար պետք է վճարեն ՀՀ հարկատուները (իսկ բանակն էլ մնա բահի հույսին):
«Մեր հաղթանակը մեր պարտությունն է» շարքից

«Մեր հաղթանակը մեր պարտությունն է» շարքից

Մայիս 21, 2016 08:35 «Մենք ոչ թե պարտվել ենք, այլ հաշվի մեջ հետ ենք մնացել: Մրցակիցը մեզ ավելի շատ գոլ է խփել, բայց նա չի կարողացել ճեղքել ու քայքայել մեր դարպասի ցանցը»:
Ս. Սարգսյանի եւ հայրենիքի պաշտպանության խրամատները հակադիր բեւեռներում են

Ս. Սարգսյանի եւ հայրենիքի պաշտպանության խրամատները հակադիր բեւեռներում են

Մայիս 21, 2016 00:05 Սերժ Սարգսյանը ինչի՞ գերագույն գլխավոր հրամանատարն է՝ սեփական ծրագրերի կենսագործմա՞ն, թե՞ երկրի անվտանգության ապահովման:
Հեկտարի վերածված հայրենիքը (տեսանյութ)

Հեկտարի վերածված հայրենիքը (տեսանյութ)

Մայիս 20, 2016 08:40 Սերժ Սարգսյանը երկու տարի առաջ հայտարարել էր, թե Ադրբեջանը կարող է հարձակվել ու Նախիջևանից հասնել մինչև Երևան, բայց դրանից հետո կստանա արժանի հակահարված:
Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն. հեռանալու պահը

Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն. հեռանալու պահը

Մայիս 19, 2016 14:15 Սերժ Սարգսյանի ասածները մարդու կյանքի ու հեկտարների հակադրության մասով զարգացնելու դեպքում վերջում կհանգենք պետություն չունենալու գաղափարին:
«Սերժերենից» հայերեն «թարգմանության» դժվարությունները

«Սերժերենից» հայերեն «թարգմանության» դժվարությունները

Մայիս 19, 2016 08:10 Բոլոր հարցերում է Սերժ Սարգսյանը դիմում կեղծիքի եւ «մուտիլովշիկության» մեթոդին: Նման «դեմքերին» անգամ տաբուրետկա վստահել չի կարելի:
Հակակոռուպցիոն պայքարը և Սերժ Սարգսյանի մասնավոր շահերը

Հակակոռուպցիոն պայքարը և Սերժ Սարգսյանի մասնավոր շահերը

Մայիս 18, 2016 14:20 Հեղուկ վառելիքի շուկան Հայաստանում մենաշնորհային է, և այդ մենաշնորհից անձնական շահ ունի անձամբ Սերժ Սարգսյանը։
Մա՞րդ, թե՞ հեկտար. կեղծ երկընտրանք

Մա՞րդ, թե՞ հեկտար. կեղծ երկընտրանք

Մայիս 18, 2016 10:20 Կյանքը ցույց է տալիս, որ Սերժ Սարգսյանը եթե Ղարաբաղը ծախող չէ, ապա առնվազն հանձնող է, և ըստ էության՝ նույն քիրվայական կոդի մեջ է, ինչ իր երբեմնի աթոռային մրցակիցն ու ներկայիս քաղաքական հաճախորդ–զուգընկերը։
«Օդանավային խորաթա»

«Օդանավային խորաթա»

Մայիս 18, 2016 00:01 «Օդանավային խորաթայից» հետո սպանիչ էր իշխանական որոշ գործիչների գնահատականը, թե Ադրբեջանը շառաչուն ապտակ ստացավ: Վարագույր: Կատակերգությունն ավարտվեց:
Լավրովը բացեց փակագծերը. պետք է պատրաստվել ֆորս մաժորի

Լավրովը բացեց փակագծերը. պետք է պատրաստվել ֆորս մաժորի

Մայիս 17, 2016 22:30 ՀՀԿ ղեկավարը հասկանում է, որ եթե փորձի գնալ զիջումների, ապա աթոռից կզրկվի, իսկ զիջումների չգնալու ռեսուրս չունի: Ըստ ամենայնի՝ նա գնում է երրորդ տարբերակով:
Սերժ Սարգսյանի մետրերն ու հեկտարները

Սերժ Սարգսյանի մետրերն ու հեկտարները

Մայիս 17, 2016 15:35 Սերժ Սարգսյանը հաղթող բանակին ամլացրել է՝ այն վերածելով դիմադրությամբ հանձնող կառույցի։