Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

«Ջուրը մտնողը թրջվելուց չի վախենա»

«Ջուրը մտնողը թրջվելուց չի վախենա»

Փետրվարի 23, 2017 12:50 Սեյրան Օհանյանի խոսքից ակնհայտ է դառնում, որ նա մինչ քաղաքականություն մուտք գործելը հաշվարկել էր այն ճղճիմ քայլերը, որոնց հնարավոր է՝ դիմեր իշխանությունը:
Նախընտրական խճանկար

Նախընտրական խճանկար

Փետրվարի 22, 2017 12:10 Քաղաքական դաշտի հիմնական ուժային կենտրոնները երեքն են՝ «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքը, «Ծառուկյան» դաշինքը և ՀՀԿ-ն:
Բոլորը մեկի դեմ

Բոլորը մեկի դեմ

Փետրվարի 22, 2017 10:50 Լրահոսը հագեցած է բացառապես «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի մասին տեղեկություններով, «վերլուծություններով» ու մեկնաբանություններով:
Ընտրությունը  յուրաքանչյուրինն է

Ընտրությունը յուրաքանչյուրինն է

Փետրվարի 22, 2017 10:45 Փոփոխություն հնարավոր է միայն այն ժամանակ, երբ բոլորը նայեն ժողովրդի դեմքին, «դաբրո» տվողը լինի ժողովուրդը, պատժողն ու խրախուսողը լինի ժողովուրդը։
Ի՞նչն է ստիպում մարդուն «խուրդվել»

Ի՞նչն է ստիպում մարդուն «խուրդվել»

Փետրվարի 20, 2017 11:15 Ի՞նչն է ստիպում մինչև երեկ ունեցած սկզբունքային և արդարամիտ տեսակետները «խուրդել» կուսակցական չեղած գաղափարախոսական ձևակերպումներով։
Ծեծված, նաֆթալինոտ հարցեր. իշխանությունների ճղճիմ մարտավարությունը

Ծեծված, նաֆթալինոտ հարցեր. իշխանությունների ճղճիմ մարտավարությունը

Փետրվարի 18, 2017 17:05 Իշխանության անհանգստությունը արտահայտվում է բացառապես այս դաշինքի նկատմամբ:
Ագրեսիվ–հնազանդ մեծամասնության թշվառացումը

Ագրեսիվ–հնազանդ մեծամասնության թշվառացումը

Փետրվարի 17, 2017 23:20 Խորհրդարանական խեղճ դակիչներն ինչպե՞ս չշփոթվեն ու չկատաղեն ընդդիմության չնախատեսված քայլերից։
Կոմկուսն ու ՀՀԿ-ն

Կոմկուսն ու ՀՀԿ-ն

Փետրվարի 17, 2017 11:35 Խե՜ղճ Կոմկուս, ամենամղձավանջային երազում չէիր կարող տեսնել, թե քո մետաստազներն իրենց ինչպես կդրսևորեին 21-րդ դարում:
Սրտաճմլիկ հեքիաթներ

Սրտաճմլիկ հեքիաթներ

Փետրվարի 16, 2017 11:26 ՀՀԿ–ական գործիչները «բացում են փակագծերը» ու հերթով նշում, թե իրականում որոնք են եղել «մրցունակ» ցուցակից իրեն դուրս դնելու Սերժ Սարգսյանի որոշման պատճառները:
Դիմակազերծումը՝ որպես  ուղիղ ճանապարհ. բոլշևիկները գրոհում են

Դիմակազերծումը՝ որպես ուղիղ ճանապարհ. բոլշևիկները գրոհում են

Փետրվարի 16, 2017 10:55 Գաղափարական և բարոյական սկզբունքներից զուրկ այս տոնավաճառի բոլոր թևերի ու գույների մասնակիցներին հասարակությունն անգիր ճանաչում է։
Քարերը հավաքելու ժամանակը

Քարերը հավաքելու ժամանակը

Փետրվարի 15, 2017 11:40 Հանրային ու քաղաքական գիտակցության մեջ հարկավոր է կատարել այդ հեղափոխությունը, որպեսզի ընտրացուցակային թամաշայից անցնենք մեր ու մեր երեխաների վաղվա օրվա մասին ավելի ուշագրավ ծրագրեր պահանջելուն։
Սերժ Սարգսյանը՝ շտաբի պետ

Սերժ Սարգսյանը՝ շտաբի պետ

Փետրվարի 15, 2017 01:20 Բնական է, նա այլևս ոչ ոքի չի վստահում և որոշել է անձամբ համակարգել տոկոս խփելու համար տարվող աշխատանքները:
Սերժ Սարգսյանը գտել է ելքը

Սերժ Սարգսյանը գտել է ելքը

Փետրվարի 14, 2017 12:25 Քաղաքական զարգացումները հանգեցրեցին այն բանին, որ Սերժ Սարգսյանն իր նախկին օգնականի միջոցով որոշեց միավորել հիմնական հաճախորդներին, որպեսզի սրանց օգտագործի իր իրական ընդդիմախոսների դեմ։
Սեյրան Օհանյանի գլխավոր «մեսիջը»

Սեյրան Օհանյանի գլխավոր «մեսիջը»

Փետրվարի 14, 2017 00:45 Ալիևը պատրաստվել է պատերազմի, իսկ Սարգսյանը՝ «տոկոսխփոցիի։ Այդ ամենի արդյունքում լրջագույն հարվածներ ստացանք։
Սոլիդ նախընտրական դաշինք

Սոլիդ նախընտրական դաշինք

Փետրվարի 14, 2017 00:05 Իշխանությունը հանգիստ է թողել մյուսներին, նրանց նկատմամբ «ախպերական» վերաբերմունք է դրսևորում: Եվ լուսարձակները միայն ուղղել է «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի վրա:
Ինչպես են աղմկում «գետերը»

Ինչպես են աղմկում «գետերը»

Փետրվարի 13, 2017 22:25 «Օհանյան–Րաֆֆի–Օսկանյան» դաշինքի շուրջ բարձրացրած իշխանական ողջ գործիքակազմի («անկախ» մամուլ, «անաչառ» փորձագետներ, «թունդ ընդդիմադիրներ» և այլն) վայնասունը կանխատեսելի էր։
Պահանջվում են անուններ

Պահանջվում են անուններ

Փետրվարի 11, 2017 11:10 Օրենսդիր իշխանության ղեկը ստանձնելուն պատրաստ քաղաքական խումբը պարտավոր է հանրությանը ներկայացնել оրենքների անխափան ու արդյունավետ կատարման պատասխանատվությունը կրող թեկնածուին։
Անբախտ ժողովուրդն ու բախտավոր Սերժ Սարգսյանը

Անբախտ ժողովուրդն ու բախտավոր Սերժ Սարգսյանը

Փետրվարի 11, 2017 01:30 Ստացվում է, որ մի կողմից նրա բախտը բերել է, մյուս կողմից էլ «թախտին» նստած սպասել է, որ ինքնիրեն երկրում տիրող իրավիճակը կլավանա:
Շիզոֆրենիան խժռում է համակարգը

Շիզոֆրենիան խժռում է համակարգը

Փետրվարի 10, 2017 11:00 Անել ամեն ինչ, որպեսզի բացառվի այդ բացառիկ գործիքի նույն ապաշնորհ ու հոռի օգտագործողներից որևէ մեկի վերարարտադրությունը։
Այդ չարաբաստիկ «ադմինիստրատիվ ռեսուրսը»

Այդ չարաբաստիկ «ադմինիստրատիվ ռեսուրսը»

Փետրվարի 10, 2017 00:59 ՀՀԿ-ն և նրա ղեկավարը հատկապես նախընտրական փուլում հենվում են հենց ադմինիստրատիվ ռեսուրսի վրա և ամենևին էլ դա արջի ծառայություն չեն համարում: