Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Իսկ բարոյակա՞ն մարդ էր արդյոք «հանգուցյալը»

Իսկ բարոյակա՞ն մարդ էր արդյոք «հանգուցյալը»

Մայիս 28, 2015 12:00 Օֆշորի Տիկոն բարոյական (!!!) վնասի փոխհատուցման նպատակով դատի է տվել Փայլակ Հայրապետյանին ու նրանից պահանջում է 1 միլիոն դրամ (ինչպես Տիգրանի շեֆը կասեր՝ մի քանի զրո ավել է գին «կրակում»)։
Հայաստանը «հաջողակ պատմությունների» թանգարան է բաց երկնքի տակ

Հայաստանը «հաջողակ պատմությունների» թանգարան է բաց երկնքի տակ

Մայիս 28, 2015 00:20 Հայաստանյան պաշտոնյաներին դուր է եկել հայտնի գրող Տուրգենևի «Հայրեր և որդիներ» վեպը։ Ինչ–որ տեղ լսել են այդ գրքի վերնագիրն ու անցել գործի՝ չխորանալով բովանդակության մեջ։
Տիգրան Սարգսյանի աչքը Հովիկ Աբրահամյանի աթոռի վրա՞ է

Տիգրան Սարգսյանի աչքը Հովիկ Աբրահամյանի աթոռի վրա՞ է

Մայիս 27, 2015 12:20 Եթե Լիսկան վերանշանակվեց մարզպետ, ապա Տիգրանը Լիսկայից ինչո՞վ է պակաս։ Հատկապես որ երկուսն էլ կարծում են, որ իրենք «աստծո պահած մարդիկ» են։
«Մատաղ արված» «Lexus»–ը

«Մատաղ արված» «Lexus»–ը

Մայիս 27, 2015 10:35 Միգուցե Լիսկան չի՞ հասկացել, թե ինչու է իր վրա շատ ավելի էժան նստում տան բակում գործած սպանությունը, իսկ հիմա «ընդամենը» ծեծկռտուքի համար ուզում են ավելի շատ «կթել»։ Չի հասկացել ու սկսել է անկանոն կրակել սեփական մեքենայի վրա։
Ղումարբազային քաղաքականության հետևանքները

Ղումարբազային քաղաքականության հետևանքները

Մայիս 26, 2015 14:05 Մենք, գլխապատառ նետվելով դեպի Մոսկվա և քծնանքային քաղաքականություն վարելով, կորցրել ենք մանևրի հնարավորությունը, քանզի չունենք դաշնակիցներ ոչ Արևմուտքում, ոչ էլ Հյուսիսում։
Լիսկան ու Օֆշորի Տիկոն անցել են հակագրոհի

Լիսկան ու Օֆշորի Տիկոն անցել են հակագրոհի

Մայիս 26, 2015 12:53 Մնում է, որ Երևանի փողոցներում կանգնող մարմնավաճառները բարոյական վնասի փոխհատուցում պահանջեն երևանցիներից՝ իրենց պուտանկա անվանելու համար։
ՀԷՑ–ի ցեցը

ՀԷՑ–ի ցեցը

Մայիս 26, 2015 12:00 Էլեկտրաէներգիայի սակագնի փոփոխությունը դարձել է սահմանադրական փոփոխությունների միջոցով խորհրդարանական կառավարմանն անցնելու պես մի բան։
«Ուժեղ» տղամարդկանց «կոդեքսը»

«Ուժեղ» տղամարդկանց «կոդեքսը»

Մայիս 25, 2015 13:15 Մնում է միայն կռահել, թե որ ծակին քանի թուման կտան նույն այդ տղամարդիկ, երբ հաջողվի համաժողովրդական մոբիլիզացիայի օգնությամբ իշխանափոխության հասնել։
Յուրայինների մեջ՝ օտար, օտարների մեջ՝ օտար

Յուրայինների մեջ՝ օտար, օտարների մեջ՝ օտար

Մայիս 25, 2015 12:00 Սերժ Սարգսյանը ո՛չ արևմտամետ է, ո՛չ ռուսամետ, ո՛չ թուրքամետ, ոչ էլ վատիկանամետ։ Նա և՛ արևմտամետ է, և՛ ռուսամետ է, և՛ ...
Արտաշատում սահմանադրական փոփոխությունները տեղի ունեցան

Արտաշատում սահմանադրական փոփոխությունները տեղի ունեցան

Մայիս 25, 2015 00:30 Արգամ Աբրահամյանն առաջինը չէ։ Որդիներին համայնքի ղեկավար դարձնելու ավանդույթը ներմուծեց մեկ այլ ՀՀԿ–ական վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանը, ով իր որդի Տարոնին Ավանն էր նվիրել։
ԵՏՄատեսիլ

ԵՏՄատեսիլ

Մայիս 24, 2015 12:25 Հայ ժողովրդի եվրատեսիլասեր և կոնչիտայատյաց հատվածն այս գիշեր հերթական բարոյական հաղթանակը տարավ՝ մխիթարվելով, թե բա՝ հո Կոնչիտայի ձեռքից մրցանակ չէի՞նք ստանալու։
Բաժանի՛ր, որ կռվացնես ու կառավարես (պետության ու քաղաքացու հերն էլ անիծած)

Բաժանի՛ր, որ կռվացնես ու կառավարես (պետության ու քաղաքացու հերն էլ անիծած)

Մայիս 23, 2015 00:10 Իրավապահ «եռյակից» յուրաքանչյուրի խնդիրը դարձել է «շառից ու փորձանքից հեռու» տարբերակով աշխատելն ու աղմկահարույց գործերը միմյանց վրա գցելը։
Դեմագոգիան էլ չափ ու սահման ունի, պարո՛ն Հարությունյան

Դեմագոգիան էլ չափ ու սահման ունի, պարո՛ն Հարությունյան

Մայիս 22, 2015 12:35 Նա չի կարող և չի ուզում «ա լյա» Պուտին «հեռանալ», այսինքն՝ աթոռը թողնել «ժառանգորդին», մի ժամկետ սպասել ու հետո վերադառնալ՝ շատ լավ հասկանալով, որ եթե հեռացավ, այլևս չի վերադառնա։
Դոլարադրամային մեքենայություններ

Դոլարադրամային մեքենայություններ

Մայիս 22, 2015 11:15 Բանկային համակարգը մեզանում սահուն կերպով վերածվել է գեղեցիկ «եվրառեմոնտով» «չենջի բուդկայի»։ Այն չի կատարում բիզնեսի վարկավորման գործառույթ։
«Սյունիք Փրոդաքշընը» ներկայացնում է

«Սյունիք Փրոդաքշընը» ներկայացնում է

Մայիս 22, 2015 10:00 «Ազատամարտի ռահվիրա» Սուրիկ Խաչատրյանին պետք է ուղարկել դիրքեր, որպեսզի նա կարողանա շեղել թշնամու արձակած բոլոր փամփուշտները։
Ամեն մեկն իր «կաֆելչիկն» ունի

Ամեն մեկն իր «կաֆելչիկն» ունի

Մայիս 21, 2015 14:35 Եթե Պարույրի ուսի համար 20 միլիոն դրամ հատկացվեց պետբյուջեից (թե որքան է հատկացվել արտաբյուջետային ֆոնդից, հայտնի չէ), ապա 10 փամփուշտից «ուխոդ արած» Լիսկան արժանի է ավելի լուրջ փոխհատուցման։
Գաղջը տեղափոխվել է Արտաշատ

Գաղջը տեղափոխվել է Արտաշատ

Մայիս 21, 2015 11:35 Իսկ ումի՞ց է պակաս Հովիկ Աբրահամյանը։
Լիսկան զոհի՞, թե՞ «Կաշչեյ բեսսմեռտնու» դերում

Լիսկան զոհի՞, թե՞ «Կաշչեյ բեսսմեռտնու» դերում

Մայիս 21, 2015 02:10 Լիսկայի ավտոմեքենայի ուղղությամբ 10 կրակոց է հնչում, բայց Լիսկան ու իր ընկերները ողջ են մնում։ Իսկական «Կաշչեյ բեսսմեռտնի»։
Մենաշնորհը խժռում է Հայաստանը

Մենաշնորհը խժռում է Հայաստանը

Մայիս 20, 2015 14:10 Անցումային ավտորիտարիզմի պայմաններում քաղաքական մենաշնորհի համար անհրաժեշտ է ընդամենը հսկիչ փաթեթ ունենալ խորհրդարանում և նախագահական ընտրություններում ամեն գնով անցկացնել ԱԺ–ում հսկիչ փաթեթ ունեցող թեկնածուին։
Ներիշխանական գզվռտոցը տրագիկոմեդիայի է վերածվում

Ներիշխանական գզվռտոցը տրագիկոմեդիայի է վերածվում

Մայիս 20, 2015 12:00 «Գեբելսյան» քարոզչամեքենայի մի հատվածին հրահանգել են դրական լույսի ներքո «ռասկրուտկա անել» «նախագահացուներից» մեկին և յուր կնոջը, իսկ մյուս հատվածին լծել են նրանց «փչացման» գործին։