Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Ամերիկալեզների և ռուսալեզների անխախտ միասնությունը

Ամերիկալեզների և ռուսալեզների անխախտ միասնությունը

Օգոստոս 04, 2015 11:20 Ռուսալեզներն ասում են, թե ՀՀ անվտանգության երաշխավորը «ձյաձյա Վասյան» ու սպիտակ արջն են, իսկ ամերիկալեզները համոզված են, որ «քեռի Սեմն» է մեր պապան։
Քավության նոխազ «forever»

Քավության նոխազ «forever»

Օգոստոս 04, 2015 10:40 Բաղրամյան 26–ում որոշեցին ՀԷՑ–ին փող տալ Որոտանի վաճառքից ստացած միջոցներից։ Այսինքն, որոշեցին փողը պտտեցնել իրենց գրպաններում՝ հերթական անգամ խառնելով պետական ու սեփական «բուրդը»։
Սահմանադրական փոփոխությունների շահառուները

Սահմանադրական փոփոխությունների շահառուները

Օգոստոս 03, 2015 17:25 Եթե հանենք բոլոր շերտերին, ապա «տակը» մնում են Սերժ Սարգսյանն ու նրան կից նեղ շրջապատը։ Իսկ զոհասեղանին են հայտնվում ՀՀ–ն ու ԼՂՀ–ն՝ քաղաքացիներով հանդերձ։
Թուրքիայի ախորժակն ուտելիս կարող է բացվել

Թուրքիայի ախորժակն ուտելիս կարող է բացվել

Օգոստոս 03, 2015 11:45 Հայաստանյան իշխանություններն այնքան դիլետանտ ու գավառական մոտեցումներ ունեն քաղաքական հարցերում, որ սարսափելի է պատկերացնելը, թե ինչ տեղի կունենա, երբ սրանք ճակատագրական որոշումներ կայացնեն։
Սատանան մանրամասների մեջ է

Սատանան մանրամասների մեջ է

Օգոստոս 02, 2015 21:25 «Բոլորը բոլորի դեմ կպատերազմեն, իրար փոր կթափեն, ու ես հնարավորություն կստանամ համատարած քաոսի մեջ «գենսեկական» արբիտրի ֆունկցիա կատարել ու պահել իշխանությունը»։
Թալանը շարունակվում է. Որոտանի «սեղանից» ՀԷՑ–ի «սեղանին»

Թալանը շարունակվում է. Որոտանի «սեղանից» ՀԷՑ–ի «սեղանին»

Օգոստոս 01, 2015 19:30 Մեկ–երկու ամիս Որոտանի փողերը «կլվան» ՀԷՑ–ի միջոցով, հետո կասեն, թե փողերը պրծավ ու հիմա հայ ժողովուրդն, ըստ աուդիտի եզրակացության, պետք է թանկ վճարի։
Սերժ Սարգսյանի քարոզչահնարքները և քարոզչագործիքները

Սերժ Սարգսյանի քարոզչահնարքները և քարոզչագործիքները

Օգոստոս 01, 2015 11:50 «Թունդ հեղափոխական» Նիկոլն «ինստիտուցիոնալ» առումով գերազանցնում է բոլոր տիպի հաճախորդներին։ Լավ, հասկացանք, որ նա կոմերսանտ է, բայց ո՞վ է ասել, որ կոմերսանտությունն անբարոյականության հոմանիշն է։
Ամենաքաղաքացիական նախաձեռնությունը. «Չե՛ք անցկացնի»

Ամենաքաղաքացիական նախաձեռնությունը. «Չե՛ք անցկացնի»

Հուլիս 31, 2015 11:15 «Չե՛ք անցկացնիի» անդամներին նախագահական նստավայրում չեն սիրում, քանզի նրանք իրապես անկախ են, ու դնում են Սերժ Սարգսյանի հարցը՝ ցուցաբերելով քաղաքացիական բարձր գիտակցություն։
Ուր ուղարկել սերժական Սահմանադրությունը

Ուր ուղարկել սերժական Սահմանադրությունը

Հուլիս 31, 2015 09:25 ՀՀԿ ղեկավարը չի ուզում հեռանալ իշխանության ղեկից, բայց Սահմանադրությունը ստիպում է դա անել։ Նա քաղաքական ժառանգորդ չունի, չի կարող ունենալ և չի ուզում ունենալ։
«Ինստիտուցիոնալ» պարտված Նիկոլը

«Ինստիտուցիոնալ» պարտված Նիկոլը

Հուլիս 31, 2015 00:07 Արտաշես Գեղամյանի ձայնային տվյալներն ունեցող «թունդ ընդդիմադիր» Նիկոլը նախապես հայտարարում է, որ Սերժն իր ուզած Սահմանադրությունն անցկացնելու է, ու միաժամանակ ժողովրդին կոչ է անում դուրս չգալ պայքարի, քանզի պարտությունն անխուսափելի է։
Սերժական Սահմանադրությունն՝ ընդդեմ ՀՀ անկախության ու Արցախյան հաղթանակների

Սերժական Սահմանադրությունն՝ ընդդեմ ՀՀ անկախության ու Արցախյան հաղթանակների

Հուլիս 30, 2015 11:25 Սերժ Սարգսյանը շատ լավ գիտի ՀՀ քաղաքացիների ճնշող մեծամասնության ցանկությունը և փորձում է ընդդիմադիր հռետորաբանությունը գողանալ։
Սարգսյանը՝ Էրդողանի հանգույն

Սարգսյանը՝ Էրդողանի հանգույն

Հուլիս 30, 2015 08:30 Երկուսն էլ ուզում են «սահմանադրական» հեղաշրջման միջոցով քաղաքական մենաշնորհ հաստատել և միանձնյա իշխանություն ունենալ։
Ինչքա՞ն «կնստի» Լիսկայի տղան

Ինչքա՞ն «կնստի» Լիսկայի տղան

Հուլիս 29, 2015 09:00 Ճիշտ է ասված՝ ոչինչ չի միավորում մարդկանց այնպես, ինչպես համատեղ գործած հանցանքը։ Սերժինն ու Լիսկայինը հենց այդ տարբերակն է։
Հայկական խարակիրիին սպասելիս

Հայկական խարակիրիին սպասելիս

Հուլիս 29, 2015 00:20 Միայն ՀԷՑ–ի պատմությունը հերիք է, որպեսզի մեռելածին համարենք Կառավարության ցանկացած նախաձեռնություն կոռուպցիայի դեմ պայքարի թեմայով։
Սերժ Սարգսյանի վտանգավոր նախաձեռնությունը

Սերժ Սարգսյանի վտանգավոր նախաձեռնությունը

Հուլիս 28, 2015 10:44 Սարգսյանին պետք է զրկել Սահմանադրության 50–րդ հոդվածը չեղյալ հայտարարելու հնարավորությունից։ Դա կկանխի նաև իշխանության յուրացման փորձը, որը ծանրագույն հանցագործություն է։
Մի քանի «ինչու»–ներ սահմանադրափոխության թեմայով

Մի քանի «ինչու»–ներ սահմանադրափոխության թեմայով

Հուլիս 28, 2015 10:30 Եթե Սարգսյանը համոզված է, որ վարկանիշ ունի, և չի կաղում լեգիտիմությունից, ապա թող «մեյդան» դուրս գա ու հանրաքվեին զուգահեռ դնի իր վստահության հարցը։
ՀՀԿ–ն պատրաստվում է «թռիչքի»

ՀՀԿ–ն պատրաստվում է «թռիչքի»

Հուլիս 28, 2015 00:05 Դատելով ամենից՝ ՀՀԿ–ում աճում է ներքին լարվածությունը։ Հիմա էլ Սերժ Սարգսյանն է պահանջում ՀՀԿ–ի հրաժարականը։ Այս անգամ, ի տարբերություն նախորդների, «թռիչքը» կարող է լինել «կկվի» բնի վրայով։
Լիսկայի որդին՝ «քաղհալածյա՞լ»

Լիսկայի որդին՝ «քաղհալածյա՞լ»

Հուլիս 27, 2015 12:25 Լիսկային տրվել է Սյունիքն ասպատակելու «արտոնագիր»՝ պայմանով, որ նա Սերժ Սարգսյանի օգտին մեծ տոկոսներ «խփի» ընտրությունների ժամանակ։ Լիսկան իր մասով չի թերացել ու հիմա կարող է նեղանալ Բաղրամյան 26–ից։
Մարտի են նետվում «չբացահայտվածները»

Մարտի են նետվում «չբացահայտվածները»

Հուլիս 27, 2015 11:00 Արամի ու Նիկոլի տարբերությունն այն է, որ առաջինը գրեթե չի թաքցնում, որ Սերժի օգտին աշխատելն իր համար մաքուր բիզնես է, և անձնական ոչինչ չունի այլոց դեմ` «Փողին մուննաթ» թեմայով։ Իսկ ահա Նիկոլը ...
Էրդողանի նախընտրական ռմբակոծությունները

Էրդողանի նախընտրական ռմբակոծությունները

Հուլիս 27, 2015 00:05 «Արդարություն և զարգացումը» փորձելու է արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում հսկիչ փաթեթ ունենալ։ Պարզ է, որ այդ դեպքում թիրախ պետք է դառնա քրդական ուժը։