Մեկնաբանություն

Հուլիս 10, 2012 16:31

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

Քաղաքացիական հասարակության անելիքը

«Հարսնաքարում» տեղի ունեցած սպանությունը լցրել է շատերի համբերության բաժակը։ Հասարակական ու քաղաքական տարբեր շրջանակների միավորել է ամենաթողության դեմ պայքարը, իսկ ավելի լայն իմաստով՝ երկրում տիրող անմխիթար վիճակը։

Վահե Ավետյանի սպանությունը հասարակական բողոքի ալիք է բարձրացրել։ Երիտասարդ սպայի մահը դարձել է այն կայծը, որից կարող է բոց բռնկվել։

Քաղաքացիական բողոքի ակցիաների հետ կապված՝ այժմ երկու մոտեցում կա։

Իշխանական մոտեցում

Սերժ Սարգսյանն ու իր շրջապատը, մտահոգված լինելով իրենց համար հնարավոր անկանխատեսելի զարգացումներով, բնականաբար, կողմ են մարդկանց դժգոհությունը չքաղաքականացնելուն («Հարսնաքարում» տեղի է ունեցել հարբած ու տաքգլուխ մարդկանց վեճ, որն ավարտվել է սպանությամբ), տեղայնացնելուն (միայն Ռուբեն Հայրապետյանի դեմ պայքար) և ուղղորդելուն (նախագահը մեղավոր չէ, «չար օլիգարխներն» են մեղավոր)։

Իշխանություններն ուզում են այս ամենից ցինիկաբար օգուտ քաղել և ի վերջո «Մաշտոցի պուրակ-2» ստանալ, որի արդյունքում «կինոյի մեջի տղան» իջնում է հրապարակ և արտասանում «Ռուբե՛ն ջան, սիրուն չի...» նախադասությունը, իսկ տեղեկատվական դաշտի գեղամյաններն էլ այդ ամենը ներկայացնում են որպես քաղաքացիական հասարակության հաղթանակ։

Իշխանություններն ուզում են նաև դրածոների միջոցով այնպես անել, որ «Նեմե՛ց, մարդասպան» վանկարկումները հանկարծ չվերածվեն «Սերժի՛կ, հեռացիր»–ի, այսինքն՝ խնդիրը տեղայնացնել ու թեման փակել «պեշկաներին» զոհաբերելով (տեսնել էր պետք այն «ակտիվիստների» դեմքը երբ նախագահական նստավայրի մոտ բողոքավորները սկսեցին գոռալ «Սերժի՛կ, մարդասպան» ու «Սերժի՛կ, հեռացիր». սրանց ծրագրերի մեջ դա չէր մտնում)։

Պետք է ասել, որ նախագահական նստավայրին մասամբ է հաջողվում կառավարելի դարձնել բողոքի ալիքը։

Որքան էլ տարատեսակ «հանգույնները» պաթետիկ ոճով ելույթներ ունենան և փորձեն մեր քաղաքացիների արդարացի դժգոհություններն ուղղորդել Սարգսյանին ցանկալի հունով, միևնույն է, շատերի համար պարզ է, որ ռուբենհայրապետյանները չեն Հայաստանի ներկա վիճակի գլխավոր պատասխանատուները, և որ ձուկը գլխից է հոտած։

Քաղաքացիական մոտեցում

Երկրորդ մոտացման համաձայն՝ «Հարսնաքարում» տեղի ունեցածը պետք է քաղաքականացնել և օրակարգում դնել համակարգային փոփոխությունների խնդիրը։ Ըստ այդմ, անկախ կուսակցական համակրանք–հակակրանքից՝ առաջնային պետք է դառնա հանրային լայն կոնսոլիդացիայի շնորհիվ Հայաստանը ներսից խժռող օլիգարխիայից, այն  է՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած բուրգից, ազատելը։

Անկեղծ մղումներով ակտիվիստների համար գլխավորը «Քաղաքականացում և կոնսոլիդացիա» կարգախոսն է, որը հակադրվում է «Ապաքաղաքականացում և դեկոնսոլիդացիա» իշխանամետ կարգախոսին։

Ի՞նչ է սպասվում և ի՞նչ է պետք անել

Թե վերը նշված մոտեցումներից ո՞րը գերակայող կդառնա, պարզ կլինի առաջիկայում։ Եթե իշխանությանը հաջողվեց ներդրված «ակտիվիստների» և վերջիններիս տված «կուտն» ուտող «ազնիվ քյարփինջների» միջոցով հանրային դժգոհությունը տանել «օլիգարխների» դեմ պայքարի և այդ պայքարում Սերժ Սարգսյանին ապավինելու իշխանական «բլեֆի» ուղղությամբ, ապա մենք գործ կունենանք հաճախորդացման հերթական պատմության հետ։ Այս անգամ հաճախորդի դերում, կամա թե ակամա, հանդես  կգա քաղաքացիական հասարակությունը, ինչը որևէ պարագայում թույլ տալ չի կարելի։

Իսկ եթե քաղաքացիական շարժումը դնի շատ առարկայական խնդիրներ և խուսափի կեղծ թիրախների հետևից գնալուց, ապա Հայաստանում հնարավոր կլինի հասնել դրական փոփոխությունների։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է լինել ապակուսակցական, բայց ապաքաղաքական՝ երբեք։

Քաղաքացիական հասարակության իրական ջատագովները, անկախ իրենց քաղաքական նախասիրություններից, պետք է քաղաքական ուժերին հարկադրեն համախմբել իրենց ջանքերը և լուծել հետևյալ խոշոր խնդիրները.

Ա. Հայաստանում առկա քաղաքական մենաշնորհի վերացում և գալիք նախագահական ընտրությունների լեգիտիմության ապահովում,

Բ. Արհեստական տնտեսական մենաշնորհների վերացում, ազատ մրցակցության ապահովում, սեփականության իրավունքի պաշտպանության գործուն մեխանիզմների ներդրում և ներկա տնտեսական քաղաքականության արմատական վերանայում,

Գ. Մարդու իրավունքների և ազատությունների ամբողջական փաթեթի իրացման հնարավորության ապահովում։

Ահա այս պլատֆորմի շուրջ պետք է քաղաքացիական հասարակությունն ու  Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը մեկտեղեն իրենց ջանքերը։

Քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունն անզոր կլինեն, եթե որոշեն առանձին–առանձին, ինչպես իշխանությունն է ուզում, պայքարել ընտրակեղծիքների նոր տեխնոլոգիայով ընտրական համակարգը վերջնականապես սպանած օլիգարխիկ բուրգի դեմ։ Միայն լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով է հնարավոր խաղից հանել ու վերջին հաշվով սահմանադրական դաշտ բերել Սերժ Սարգսյանի պահապան «հրեշտակի» վերածված ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ ուժային կառույցներին ու փոփոխությունների հասնել առանց արյունալի բախումների։

Վահե Ավետյանին սպանել է այն համակարգը, որը Բաղրամյան 26–ում ձգտում են է՛լ ավելի կենտրոնացնել և այլասերել՝ թաքնվելով «Պայքարում ենք օլիգարխների դեմ» դեմագոգիկ լոզունգի տակ։ Եվ ուրեմն, սխալ ճանապարհով չգնալու համար՝ հարվածը պետք է ուղղել օլիգարխիկ բուրգի «ուղեղային կենտրոնի»՝ նախագահական նստավայրի կողմը։ Սարգսյանը շատ լավ զգում է, որ ի վերջո այդպես էլ լինելու է, և այդ իսկ պատճառով բետոնապատ արգելքներ է դրել նախագահական նստավայրի մոտքի մոտ, բայց դե բոլոր ավտորիտար ղեկավարներն էլ նման քայլի դիմել են, հետո ի՞նչ...

Ամփոփելով նշեմ, որ 2013թ. նախագահական ընտրությունները հարկավոր է առիթ դարձնել ՀՀԿ–ՕԵԿ հակապետական ու հակահասարակական կոալիցիայից ձերբազատվելու և երկրում ազգային համաձայնության մթնոլորտի ձևավորման օգնությամբ բարեփոխումներ անելու համար։  

Կարեն Հակոբջանյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Բ26–ի գործակալական ու «դանոսչիկական» ցանցը

Բ26–ի գործակալական ու «դանոսչիկական» ցանցը

Մարտ 25, 2017 11:55 Մեր երկրում «Գեբելսյան» քարոզչամեքենայի միջոցով տեղեկատվական դիվերսիա է իրականացվում։ Թիրախը ՀՀ քաղաքացիներն են։
Իշխանության վարչական ռեսուրսի «Իգլան» խոցում է ընտրահամակարգը

Իշխանության վարչական ռեսուրսի «Իգլան» խոցում է ընտրահամակարգը

Մարտ 25, 2017 11:15 Բացահայտումը կատարյալ խայտառակություն է, ցինիզմի ու լկտիության դրսևորում, բոլոր ընտրողների կամքին բռանալու անպատկառ քայլ:
Ձկան պես լուռ են

Ձկան պես լուռ են

Մարտ 24, 2017 11:35 Բոլորը հերթով և ավելորդ անգամ «բացահայտում» են այնքա՜ն ծանոթ իրենց դեմքերը:
Մարտի 22

Մարտի 22

Մարտ 23, 2017 16:10 Քանի՞ մարդ կա Հայաստանում, որ կհավատա, թե Բաբայանն, իբր, պատրաստվում էր իշխանությունների դեմ զինված պայքար մղել ... զենիթահրթիռային համակարգով։
Վախի մեծ աչքերը

Վախի մեծ աչքերը

Մարտ 23, 2017 00:05 Սերժ Սարգսյանը մենակ է։ Չհաշված իր նեղ շրջապատը, քիրվայականության գաղափարախոսն ու մի քանի պնակալեզները՝ ինքը մենակ է։ Իսկ մենակ մարդիկ վախենում են։
Իշխանությունների «Իգլան»

Իշխանությունների «Իգլան»

Մարտ 22, 2017 23:00 Որքան մոտենում է ընտրության օրը, այնքան իշխանությունը լկտիանում է՝ քաղաքական հակառակորդների դեմ օգտագործելով կեղտոտ մեթոդներ:
Քաղաքական դաշտի թեստը

Քաղաքական դաշտի թեստը

Մարտ 21, 2017 11:20 Թեստով պարզ կդառնա, թե ընտրապայքարի մասնակից որ ուժերն են իրենց ցանկություններում և մտադրություններում անկեղծ:
7 միլիոն եվրոն և «լավ ընտրությունները»

7 միլիոն եվրոն և «լավ ընտրությունները»

Մարտ 20, 2017 22:20 ՀՀԿ-ն ԵՄ-ի 7 միլիոնը յուրովի է օգտագործում. նրա համար ընտրարշավում արձանագրված բազմաթիվ արյունալի միջադեպերը «քաղաքական բնույթի» չեն:
Ընտրարշավը վերածվել է քրեական խրոնիկոնի

Ընտրարշավը վերածվել է քրեական խրոնիկոնի

Մարտ 18, 2017 08:00 Սերժ Սարգսյանի ռեժիմը մարդուն ոչ միայն ֆիզիկապես է սպանում, այլև՝ հոգեպես:
«Պետպատվերով» բանդիտիզմ

«Պետպատվերով» բանդիտիզմ

Մարտ 16, 2017 10:45 Ջրառատյան բանդիտիզմը ապտակ էր «ազատ, արդար ընտրություններ» անցկացնելու մասին ճամարտակող իշխանությանը:
Զոռբստանն էլ ո՞նց է լինում

Զոռբստանն էլ ո՞նց է լինում

Մարտ 15, 2017 00:39 Հիմա զոռբայության թափն այնպիսին է, որ Հանրապետականներն առանց զենքի չեն կարողանում յոլա գնալ. գործող իշխանությունն այս հարցում արդեն գերազանցում է սիցիլիականին:
Նախընտրական ճղճիմ տեխնոլոգիաներ

Նախընտրական ճղճիմ տեխնոլոգիաներ

Մարտ 14, 2017 00:30 Սեյրան Օհանյանի կոչն ահագին ծանր է տարել իշխանությունը:
Ընտրություններից առաջ ու հետո

Ընտրություններից առաջ ու հետո

Մարտ 13, 2017 09:35 Ինչքան էլ փորձեն տարատեսակ «ծտերի», անդեմ մարդկանց ու կենսագրություն չունեցողների միջոցով «նորացնել» ՀՀԿ–ին, միևնույն է Բ26–ի՝ «տիրակալի» ականջները հնարավոր չէ թաքցնել։
Սերժ Սարգսյանի «արջերը» և նրանց ծառայությունները

Սերժ Սարգսյանի «արջերը» և նրանց ծառայությունները

Մարտ 12, 2017 20:25 Ատրճանակով սպառնալիքներ հնչեցրածն էլ Երանոսյան Լյովայի եղբայրն է, այն եղբայրը, ով «Սասնա ծռերի» դեպքերի ժամանակ ժողովրդի դեմ հարձակումն էր ղեկավարում։
Ով ով է այս ընտրություններում

Ով ով է այս ընտրություններում

Մարտ 12, 2017 16:55 Սերժ Սարգսյանը հնարավորինս «մասկիրովկա» է եղել՝ թաքնվելով ոչինչ չորոշող մարդկանց, վարչապետի ու «ռեյտինգային» թեկնածուների հետևում։
Ախր, սիրելի՛ ժողովուրդ, որ իմանանք՝ ինչ պետք ա ասենք, կասենք...

Ախր, սիրելի՛ ժողովուրդ, որ իմանանք՝ ինչ պետք ա ասենք, կասենք...

Մարտ 12, 2017 10:45 Շարունակական հետընթաց արձանագրելուց հետո դժվար բան է գալ ու կանգնել ժողովրդի դիմաց ու ասել՝ ի՞նչ կլինի՝ էս անգամ էլ մեզ վստահեք:
Ինչու է թաքնվում Սերժ Սարգսյանը

Ինչու է թաքնվում Սերժ Սարգսյանը

Մարտ 10, 2017 15:05 Առիթ ունեցել ենք գրելու, որ ՀՀԿ–ի քարոզարշավն ամբողջությամբ լցված է խաբեությամբ։
Պարոնա՛յք, բարոյական արգելակներ չունե՞ք (տեսանյութ)

Պարոնա՛յք, բարոյական արգելակներ չունե՞ք (տեսանյութ)

Մարտ 10, 2017 10:30 Այս օրերին տեսնում ենք, թե հայտնի ու հռչակավոր դեմքերի, շոՎու-բիզի «աստղերի» ու «դեՌասան-դեՌասանուհիների» ինչպիսի քանակություն են ասպարեզ նետել:
Ավարտել փլուզման գործընթացը

Ավարտել փլուզման գործընթացը

Մարտ 10, 2017 09:05 Քաղաքական ու «պետական» այրերի ներկա կլանը սպառել է իրեն։
Ընտրություններ և ռեսուրսներ

Ընտրություններ և ռեսուրսներ

Մարտ 09, 2017 16:20 Կազմակերպվածությունն ու ռեսուրսներն այս փուլում կարևոր նշանակություն ունեն և էականորեն կարող են ազդել արդյունքների վրա։